Viviparie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Viviparie of vivipariteit betekent letterlijk levendbarendheid: het verschijnsel dat de juvenielen van een levend wezen direct uit het moederorganisme ter wereld komen.

Dieren[bewerken]

Bij dieren is dit een relatief normaal verschijnsel, hoewel de meeste soorten ovipaar ofwel eierleggend zijn. De bekendste vivipare dieren zijn zoogdieren, die nagenoeg allemaal levendbarend zijn. Uitzondering vormen de eierleggende cloacadieren: het vogelbekdier en de mierenegels. Viviparie komt ook bij andere diersoorten voor, zoals haaien en enkele reptielen (skinken en sommige slangen).

Een tussenvorm wordt ovovivipaar (eierlevendbarend) genoemd. Daarbij maakt het moederdier wel eieren maar heeft geen placenta-achtige structuur en kan het embryo dus niet tijdens de groei voeden. De eieren blijven in het lichaam van de moeder totdat ze uitkomen. Van een harde of stevige schaal is dan meestal geen sprake, de jongen komen in een dun vliesje ter wereld. Vrijwel alle diersoorten die levendbarend zijn kennen een vorm van broedzorg, en zorgen een tijdje voor het nageslacht.

Bij dieren is viviparie altijd een geslachtelijke vorm van vermeerdering.

Planten[bewerken]

Viviparie bij alpenbeemdgras (Poa alpina)
Viviparie bij chayote

Bij viviparie droogt het zaad aan het eind van de ontwikkeling niet uit en kiemt direct zonder kiemrust. Viviparie kan alleen optreden bij vochtrijke vruchten of als er voldoende vocht aanwezig is door regen, omdat het kiemende zaad voor de kieming en groei vocht nodig heeft. Bij de vochtrijke citrusvruchten, de chayote en de takako komt dit verschijnsel voor. Het komt ook voor in Europa bij bijvoorbeeld tarwe en wordt dan schot genoemd.

Valse viviparie[bewerken]

Met viviparie wordt ook wel een ander vorm van vermeerdering aangeduid, namelijk het uitlopen van jonge scheuten in de bloeiwijze of aan de bladranden van de moederplant, bijvoorbeeld bij Kalanchoe daigremontiana. Een voorbeeld van broedbolletjes is te vinden bij de Sint-jansui.

broedbolletjes van Sint Jansui
Valse viviparie bij moerasstruisgras

Externe link[bewerken]