Whanganui

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Whanganui
De Whanganui River
De Whanganui River
Lengte 290 km
Stroomt door Noordereiland van Nieuw-Zeeland
Bevaarbaar ?
Portaal  Portaalicoon   Geografie

Whanganui is zowel een grote rivier in Nieuw-Zeeland als een stad die aan haar monding ligt, aan de zuidwestkust van het Noordereiland. De naam werd lange tijd geschreven als Wanganui, wat op verzoek van de Māori in 1991 veranderd werd in Whanganui, deels ook om verwarring met de Wanganui-rivier op het Zuidereiland te voorkomen. Voor de naam van de stad zijn sinds 2009 officieel twee schrijfwijzen toegelaten: Whanganui en Wanganui, waarbij de overheid heel geleidelijk overgaat op de eerste vorm.

Op 5 augustus 2014 kreeg de Whanganui als eerste rivier ter wereld rechtspersoonlijkheid.

Stroomgebied[bewerken]

De rivier heeft een lengte van 290 km, en is daarmee de op twee na langste rivier van het land. Een groot gedeelte van de rivier stroomt door het Whanganui National Park, alhoewel de rivier geen deel uitmaakt van het park.

De Whanganui is de langste bevaarbare rivier van het land.

De rivier begint aan de noordkant van Mount Tongariro, een van de drie actieve vulkanen op het centrale plateau van het Noordereiland, nabij het Rotoairameer. Hij stroomt naar het noordwesten voordat hij naar het zuidwesten afbuigt nabij Taumarunui. Daarvandaan loopt hij door het wilde, beboste gebied van King Country. Hierna stroomt hij naar het zuidoosten, langs Pipiriki en Jerusalem voordat hij bij Whanganui de kust bereikt.

In de jaren zeventig kwam bij een kleine uitbarsting van de Mount Ruapehu lava terecht in het kratermeer van de Ruapehu. Het giftige water uit het meer liep de Whanganui in en veroorzaakte de dood van veel vissen in de rivier.

Rechtspersoon[bewerken]

Op 5 augustus 2014 werd een overeenkomst getekend tussen de overheid en de Whanganui iwi, de Māori-stam die het stroomgebied van de Whanganui oorspronkelijk bewoonde. In deze overeenkomst worden de rechten van de rivier vastgelegd.[1]

In het denken van de Māori heeft een rivier een status die gelijkwaardig is aan de mens, of aan dieren, of bomen. “De rivier is zichzelf.” In de termen van de overeenkomst is de rivier een ondeelbaar en levend geheel van de bron (de bergen) tot de zee, inclusief de zijrivieren en al de fysieke en metafysische elementen. Dat botst nogal met ons wereldbeeld, waarin alleen mensen, of menselijke organisaties rechten hebben, en een dier, of de natuur, laat staan een rivier, geen wettelijke rechten heeft. Daar is nu dus verandering in gekomen. De rivier heeft rechtspersoonlijkheid gekregen. De rivier wordt wel door (natuurlijke) personen, twee tot zes voogden, vertegenwoordigd. Daarvan wordt de helft door de overheid benoemd, en de andere helft door de lokale Māori-gemeenschap. Deze voogden zullen een plan opstellen, waarin sociale, culturele en economische onderwerpen in verband met de gezondheid en het welzijn van de rivier worden vastgesteld. Het is duidelijk dat dit precedent op termijn belangrijke gevolgen kan hebben voor het denken over de relatie tussen mens en natuur.[2]