Zuurkast

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Moderne zuurkast.
Laborant aan het werk in een zuurkast.
Vluchtige en ontvlambare oplosmiddelen of reagentia worden opgeslagen in een zuurkast.

Een zuurkast, ook wel trekkast genoemd, is een speciale werkruimte die in elk chemisch laboratorium en ook veel andere laboratoria wordt aangetroffen. Een zuurkast is voorzien van een constante dampafzuiging om de blootstelling van de laborant aan schadelijke dampen tot een minimum te beperken.

Constructie[bewerken]

Zuurkasten hebben hun oorsprong bij de alchemisten met hun gemetselde smidse met rookkanaal. De moderne zuurkast is opgebouwd uit hout, Trespa of staal. E.e.a. is genormeerd met de NEN-EN 14175 en de daarbij behorende NPR 4500. Er bestaan twee typen zuurkasten: “geventileerde” en “recirculerende”, waarbij vermeld dat de "recirculerende" zuurkast niet voldoet aan de definitie van een zuurkast zoals opgenomen in de NEN-EN 14175 en is uitgesloten (NEN-EN 14175-2. Hoofdstuk 1 Scope). Het principe van beide typen zuurkasten is hetzelfde: lucht wordt met behulp van een ventilator via de open voorkant de zuurkast ingezogen en vervolgens naar buiten geblazen of gefilterd en terug de ruimte in geblazen.

Zuurkasten komen in verschillende maten voor. De standaard maten zijn 1200 mm, 1500 mm en 1800 mm. Zuurkasten staan meestal tegen de wand van een ruimte aan. Richtlijnen voor de correcte plaatsing van zuurkasten staan in de NPR 4500 en NEN-EN 14175. De meeste zuurkasten hebben lampen met gas bestendige bedekking. De zuurkast is alleen open aan de voorkant. Vooraan zit een verticaal beweegbaar venster die de zuurkast geheel of gedeeltelijk kan afsluiten. Het schuifraam kent een werkstand (ca. 500mm) en een opbouwstand (in Nederland meestal 900mm). De moderne zuurkast is verder o.a. voorzien van een luchtstromingsindicator of VAV-systeem die optisch en akoestisch alarm geeft bij onderschrijding van het gespecificeerde afgezogen volume. Ook is deze voorzien van een schuifraambewaking die de gebruiker attendeert op overschrijding van de werkstand.

Geventileerde zuurkasten[bewerken]

Deze zuurkasten waren vroeger vaak voorzien van een asbest ventilatiepijp, maar tegenwoordig door een pijp van PVC of polypropeen. Geventileerde zuurkasten worden vooral gebruikt in de industrie. Deze zuurkasten zuigen lucht naar binnen via de voorkant, en blazen dit daarna naar buiten de atmosfeer in via ventilatieschachten. Omdat in zuurkasten vaak met giftige of gevaarlijke stoffen wordt gewerkt dient bij dit type zuurkast goed te worden opgelet waar de lucht naar buiten wordt geblazen zodat er geen gevaar is voor de gezondheid.

Voordelen[bewerken]

  • Chemische en gevaarlijke gassen worden nagenoeg geheel verwijderd uit de werkruimte.
  • Weinig onderhoud nodig.
  • De ventilator zit vaak op het dak, in plaats van boven de zuurkast, waardoor het geluidsniveau beperkt blijft.

Nadelen[bewerken]

  • Vereist ventilatieschachten in het gebouw.
  • Verwarmde lucht wordt ook weggezogen uit de werkruimte en naar buiten geblazen.
  • De afgezogen gassen worden de atmosfeer ingeblazen in plaats van gefilterd.

Recirculerende zuurkasten[bewerken]

Deze zuurkasten vind je veel terug in gebouwen waar de lucht niet naar buiten mag/kan worden geblazen. Recirculerende zuurkasten zijn niet aangesloten op ventilatieschachten. De lucht uit een recirculerende zuurkast wordt via speciale filters gezuiverd en daarna terug de werkruimte ingeblazen.

Voordelen[bewerken]

  • Geen interne ventilatieschachten nodig.
  • Verwarmde lucht gaat niet verloren daar de lucht steeds weer terug wordt geblazen de werkruimte in.
  • Er wordt geen vervuilde lucht de atmosfeer in geblazen.

Nadelen[bewerken]

  • Beperkt inzetbaar vanwege de mogelijkheden/beperkingen van de filters, en met verhoogd risico op onjuist gebruik.
  • De filters moeten vaak worden vervangen.
  • Groter risico op blootstelling aan chemische gassen.
  • De ventilator van deze zuurkast zit vaak pal boven de zuurkast, wat soms hinderlijk lawaai tot gevolg heeft.
  • Geen Europese of Nederlandse normen/richtlijnen beschikbaar