Alexander Nijeboer

Alexander Nijeboer (Zwolle, 1972) is een Nederlandse journalist, dichter, schrijver en ondernemer. Hij is gespecialiseerd in cabaret en stand-upcomedy. Daarnaast heeft hij zich als onderzoeksjournalist toegelegd op integriteitszaken bij de overheid (klokkenluiderszaken, corruptie, misstanden en malversaties). Hij was een vaste medewerker van gratis dagblad De Pers. Eerder werkte hij ruim zeven jaar als cabaretrecensent en mediajournalist voor de Volkskrant. In 2009 richtte hij met zijn vrouw Domaine de Fleur op, Nederlands eerste merk gespecialiseerd in het op de markt brengen van gedealcoholiseerde kwaliteitswijnen.

Biografie

Nijeboer werd geboren in Zwolle als oudste van drie zoons. Vader was functionaris bij het Zwolse politiekorps, moeder administratief medewerkster en huisvrouw. Zijn jongste broer stierf op 19-jarige leeftijd.

Journalistieke loopbaan

Zijn journalistieke loopbaan begon Nijeboer in 1995 als freelanceredacteur voor onder meer CJP Magazine, waarvoor hij reisreportages maakte en filmrecensies schreef. In 1997 werd hij hoofdredacteur van studentenblad Memory Magazine, waar hij vijf jaar in loondienst werkte. In die periode zette hij onder meer de strandglossy Breeze op. Over cabaret en kleinkunst schreef hij in die tijd onder meer voor kleinkunstvakblad Sketch. In 2000 werd hij gevraagd om voor de Volkskrant cabaret en stand-upcomedy te recenseren. Ook schreef hij vijf jaar lang recensies over publiekstijdschriften. In het voorjaar van 2007 maakte Nijeboer de overstap naar gratis dagblad De Pers omdat gratis nieuws volgens hem de toekomst heeft. Nijeboer debuteerde in 2005 bij uitgeverij Papieren Tijger met de dichtbundel Jongensjaren

Een man tegen de staat

Nijeboer schreef de omstreden thriller Een man tegen de staat over defensieklokkenluider Fred Spijkers. Voor dit boek deed hij drie jaar onderzoek. In Een man tegen de staat staan forse beschuldigingen aan het adres van diverse politici en topambtenaren van de ministerie van Defensie en het ministerie van Binnenlandse Zaken beschreven. Zo beschuldigde hij onder meer defensiestaatssecretaris Cees van der Knaap ervan dat hij 20 maal de Tweede Kamer verkeerd inlichtte dan wel voorloog over deze grootste klokkenluiderszaak uit de Nederlandse geschiedenis. Ook zouden ambtenaren in dienst van Defensie en Binnenlandse Zaken meerdere processen-verbaal en medische rapporten hebben vervalst, onder meer om Spijkers als 'psychiatrisch patiënt' af te schilderen. Het eerste exemplaar van Een man tegen de staat werd op 28 oktober 2006 in ontvangst genomen door FNV-voorzitter Agnes Jongerius. Zij gaf aan te zijn geschrokken van de onderzoeksresultaten van Nijeboer. Op 7 maart 2008 publiceerde het vakblad Openbaar bestuur een wetenschappelijk onderzoek naar aanleiding van de publicatie van Een man tegen de staat. 11 academici van de Universiteit van Amsterdam deden onder leiding van prof. dr. J. van der Vliet ruim een jaar lang onderzoek naar de zaak-Spijkers. De academici bevestigden in grote lijnen wat Nijeboer in zijn boek al concludeerde en oordeelden dat de overheid decennialang het leven van Spijkers onmogelijk maakte. Zij beoordeelden het overheidsoptreden op sommige aspecten als 'kwaadaardig'.

Een man tegen de staat is een van de meest bestreden boeken uit de Nederlandse non-fictie. Het boek leverde Nijeboer 5 rechtsgangen op. Oud-minister Job de Ruiter probeerde publicatie van het boek nog voor verschijning via de rechter tegen te houden wegens grievende passages aan het adres van de oud-bewindsman. Dit geschil werd nog voor publicatie geschikt. Ook oud-topmilitair Diederik Fabius probeerde het boek uit de handel te krijgen. Hij eiste onder meer tienduizend euro schadevergoeding en rectificaties in landelijke dagbladen, eveneens omdat het boek grievende passages zou bevatten. Fabius zou onderzoeksrapporten hebben gemanipuleerd, zo schreef Nijeboer. De voorzieningenrechter vond in kort geding dat de beschuldigingen werden gedragen door het ten tijde van publicatie beschikbare feitenmateriaal. Na het verloren kort geding spande Fabius een bodemprocedure aan tegen de auteur. De rechter stelde Nijeboer op nagenoeg alle punten in het gelijk, twee opinies van Nijeboer over de handelwijze van Fabius vond de rechter te ver gaan.

Defensiestaatssecretaris Cees van der Knaap spande via de landsadvocaat eveneens een bodemprocedure aan tegen de auteur vanwege diens beschuldiging dat de bewindsman 20-maal de Tweede Kamer voorloog een hierbij mogelijk documenten zou hebben geantedateerd (valsheid in geschrifte). Nijeboer en Van der Knaap schikten deze zaak, waarbij Nijeboer bij zijn belangrijkste beschuldiging blijft: dat Van der Knaap 20-maal de Tweede Kamer voorloog. Nijeboer krijgt bij zijn juridische strijd steun van de vakbonden FNV en NVJ.

Een man tegen de staat wordt in 2008 aangehaald in de rap Kamervragen van rapduo Lange Frans en Baas B. Zij lieten zich door het boek inspireren. Ook stond het boek aan de basis van het hernieuwde maatschappelijke debat over de positie van klokkenluiders zoals dat in het voorjaar van 2008 plaatsvond en worden passages uit het boek Een man tegen de staat en gebeurtenissen uit de zaak-Spijkers regelmatig door media aangehaald als het gaat om grove misdragingen van de overheid tegenover klokkenluiders.

Cabaret & Comedy Gids

In mei 2007 verscheen de eerste editie van de Cabaret & Comedy Gids, de eerste jaarlijkse kwaliteitsgids voor cabaret. De kwaliteitsgids voor cabaret is vergelijkbaar met onder meer de culinaire gidsen (beste restaurants). Nijeboer kwam op het idee om zijn kennis om te zetten in een top 50 omdat hij van veel mensen de vraag kreeg 'er is zo veel cabaret, wat moet ik per se zien?' zo gauw de schouwburgbrochures uitkwamen. Uit de voorstellingen die Nijeboer ziet en op basis van zijn kennis van het cabaret en de stand-upcomedy, stelt hij ieder jaar in mei een top 50 samen van de beste en meest veelbelovende cabaretvoorstellingen voor het daaropvolgende seizoen.

Televisie

Als cabaretkenner en -criticus is Nijeboer regelmatig op televisie te zien. Zo werkte hij mee aan het KRO-programma De vreemde eend (2004) en de BNN-programma's Katja versus Bridget (2005) en Lama Gezocht (2006/ 2007).

Domaine de Fleur

In 2008 startte Nijeboer een zoektocht naar kwalitatieve alternatieven voor alcoholhoudende dranken. In Duitsland en Frankrijk vond hij alcoholvrije wijnen, maar de kwaliteit bleek over het algemeen bedroevend tot slecht. Een nieuw bedrijfsidee was geboren en in 2009 verruilde Nijeboer de journalistiek definitief voor het ondernemerschap. Domaine de Fleur begon met de verkoop van in eigen beheer geproduceerde alcoholvrije wijnen via een webshop, maar groeide binnen een jaar uit tot een hit op internet. Er bleek een enorme latente behoefte van mensen aan kwalitatieve alternatieven voor alcoholhoudende wijnen voor momenten waarop alcoholconsumptie maatschappelijk onaanvaardbaar is of persoonlijk niet gewenst. Het succes viel ook slijterijketen Dirck III op, die de alcoholvrije wijnen in het assortiment opnam. Binnen twee jaar groeide het bedrijf van Nijeboer uit tot een snelgroeiende en succesvolle producent van alcoholvrije wijnen - met momenteel 11 gedealcoholiseerde wijnen in het assortiment - die het kwaliteitssegment bedient (slijterijen en wijnhuizen) en daarnaast levert aan horeca, evenementenbureaus, wellness-dienstverleners en daarnaast alcoholvrije wijnen produceert voor de export.