Anglo-Iers Verdrag

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Het Anglo-Iers Verdrag (Iers: An Conradh Angla-Éireannach), officieel voluit Articles of Agreement for a Treaty Between Great Britain and Ireland, is een verdrag dat op op 6 december 1921 werd gesloten tussen de Britse regering en vertegenwoordigers van de de facto Ierse Republiek. Het verdrag maakte een einde aan de Ierse onafhankelijkheidsoorlog.

Verdragsbepalingen[bewerken]

De handtekeningen onder het Anglo-Iers Verdrag.

De Britse regering en de Ierse gevolmachtigden kwamen overeen dat de 26 zuidelijke Ierse graafschappen feitelijk onafhankelijk zouden worden. De tekst was duidelijk: Ierland zou eenzelfde status genieten als bijvoorbeeld Canada of Australië, namelijk die van een dominion, een onafhankelijk land dat echter de Britse koning als staatshoofd erkent. Een Gouverneur-Generaal zou als Hoge Vertegenwoordiger van de Kroon de formele band met de Britse Kroon in stand houden.[1]

Onderhandelaars[bewerken]

Kladbladzijde van het Verdrag, met aantekeningen van Arthur Griffith.

Aan de onderhandelingen namen deel:

Britse afvaardiging[bewerken]

Ierse afvaardiging[bewerken]

Gevolgen[bewerken]

Alle ondertekenaars beseften zeer goed de historische betekenis. Voor de Britten betekende het verdrag het einde van een niet te winnen oorlog, die een halve eeuw ook de Britse politiek had verscheurd. De Zes Graafschappen (Ulster) waren er niet bij, een doekje voor het Britse bloeden en een bittere pil voor de nationalisten. Maar voor de Zesentwintig Graafschappen was er veel meer dan zij ooit hadden kunnen verwachten: na eeuwenlange Engelse onderdrukking nu feitelijke onafhankelijkheid voor (het grootste deel van) Ierland.

Zou De Valera aanvaarden dat de gevolmachtigden (plenipotentaries) de deling van Ierland hadden moeten accepteren? Collins schreef dezelfde dag van de ondertekening aan een vertrouweling: "Today, I Signed My Death Warrant" — "Vandaag heb ik mijn doodvonnis getekend."

Het verdrag leidde tot de stichting van de Ierse Vrijstaat in 1922. Maar het veroorzaakte ook een scheuring in Sinn Féin, en leidde tot de Ierse Burgeroorlog die een jaar zou duren.

Literatuur[bewerken]

  • Michael Collins, Arguments for the Treaty (1922), Dublin, s.d. (1922?), pamflet, 32 p.
  • Michael Collins, Free State or chaos (1922), Dublin, 1922.
  • Michael Collins, The Path to Freedom (1922), Dublin: Talbot Press, 1922, 153 p.; herdrukken: Cork, 1968, 127 p.; (w. introd. by Tim Pat Coogan) Cork: Mercier Press, 1996, xx, 133 p. ISBN 1-85635-148-3; etc.; elektronisch: Corpus of Electronic Texts Edition.
  • T. Ryle Dwyer, 'I Signed My Death Warrant' : Michael Collins & the Treaty, Douglas Village, Cork: Mercier Press, s.d. (2006). 288 p., (8) p. pl., ill. ISBN 1-85635-526-8 (pbk.) ISBN 978-1-85635-526-1.

Zie ook[bewerken]

Noten en verwijzingen[bewerken]

  1. (en) Volledige tekst van het Verdrag bij The National Archives of Ireland
  2. Robert Barton was de laatste overlevende ondertekenaar. Hij stierf op 10 augustus 1975, 94 jaar oud.

Externe links[bewerken]