Autokatalyse

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Het verloop van een autokatalytische reactie.

We spreken van autokatalyse wanneer er sprake is van een reactie waarin het product de katalysator is van zijn eigen vorming. Omdat er aan het begin van een dergelijke autokatalytische reactie weinig product aanwezig is, komt de reactie traag op gang. Naarmate de reactie vordert neemt de snelheid toe. De curve van concentratie van het product versus tijd heeft typisch een sigmoïdale vorm.

Een voorbeeld van een in de natuur voorkomende autokatalysator zijn groep II intronen (RNA).

Veel autokatalytische reacties zijn ontledingsreacties. Een van de eerste autokatalytische reacties die werd beschreven is de ontleding van zilveroxide:[1]

2 Ag2O → 4 Ag + O2.

Kruiskatalyse[bewerken]

Een verwante vorm van katalyse is kruiskatalyse, waarin meerdere stoffen elkaars vorming katalyseren. Dit kan symmetrisch zijn: twee stoffen die de vorming van elkaar katalyseren; of asymmetrisch: een stof die de vorming van een andere stof katalyseert, maar waarvan de vorming niet gekatalyseerd wordt door de andere stof.

Hypercyclus[bewerken]

Wanneer twee of meer autokatalytische stoffen tevens elkanders kruiskatalysator zijn spreekt men van een hypercyclus. Volgens Nobelprijswinnaar Manfred Eigen en Peter Schuster is de hypercyclus een principe van zelforganisatie en speelt ze een belangrijke rol in de evolutie van zelfreplicatie en dus van het leven.[2]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties