Delisle (eenheid)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De temperatuurschaal van Delisle (symbool: D of De) werd in 1732 opgesteld door de Franse astronoom Joseph-Nicolas Delisle.

Joseph-Nicolas Delisle werd uitgenodigd om naar Rusland te komen door tsaar Peter I van Rusland. In 1732 maakte Delisle een thermometer die kwik gebruikte als werkzame stof. Delisle koos zijn schaalverdeling door de temperatuur van kokend water (100°C) als nulpunt te gebruiken. Vanaf dat punt mat hij de verschillende standen van het kwik in de glazen buis bij lagere temperaturen. Uiteindelijk kwam hij tot een schaalverdeling met 2400 gradaties. In 1738 werd de schaal opnieuw verdeeld door Josias Weitbrecht, die het nulpunt definieerde op het kookpunt van water en zo verder werkte tot 150 (smeltpunt van ijs).

De temperatuurschaal van Delisle bleef tot de eerste helft van de 19de eeuw in gebruik in Rusland.

Voorbeelden[bewerken]

Hieronder staan enkele waarden uitgedrukt in de temperatuurschaal van Delisle:

Criterium Celsius-temperatuur (°C) Delisle-temperatuur (°D)
Absoluut nulpunt -273,15 559,725
Smeltpunt van ijs 0,00 150,00
Lichaamstemperatuur van de mens 36,80 94,80
Kookpunt van water 100,00 0,00
Oppervlaktetemperatuur van de zon 5526,00 -8139,00

Conversie tussen temperatuurschalen[bewerken]

Onderstaande tabel geeft het verband tussen het aantal graden TDelisle waarin een temperatuur wordt uitgedrukt volgens de Delisle-temperatuurschaal en het aantal graden (bijvoorbeeld TFahrenheit) waarmee die temperatuur wordt weergegeven volgens andere temperatuurschalen, en vice versa.
\leftrightarrow

T_{Kelvin} = 373,15 - T_{Delisle} \cdot \frac{2}{3}

T_{Delisle} = (373,15 - T_{Kelvin}) \cdot \frac{3}{2}

T_{Celsius} = 100,00 - T_{Delisle} \cdot \frac{2}{3}

T_{Delisle} = (100,00 - T_{Celsius}) \cdot \frac{3}{2}

T_{Fahrenheit} = 212 - T_{Delisle} \cdot \frac{6}{5}

T_{Delisle} = (212 - T_{Fahrenheit}) \cdot \frac{5}{6}

T_{Reaumur} = 80 - T_{Delisle} \cdot \frac{8}{15}

T_{Delisle} = (80 - T_{Reaumur}) \cdot \frac{15}{8}

T_{Romer} = 60 - T_{Delisle} \cdot \frac{7}{20}

T_{Delisle} = (60 - T_{Romer}) \cdot \frac{20}{7}

T_{Rankine} = 671,67 - T_{Delisle} \cdot \frac{6}{5}

T_{Delisle} = (671,67 - T_{Rankine}) \cdot \frac{5}{6}