Entamoeba histolytica
Entamoeba histolytica is een parasiet uit het rijk der protisten. Entamoeba histolytica is meestal rond tot ovaal van vorm en ongeveer 15-20 ųm lang.
Deze eencellige parasiet komt voor in de menselijke darmen. Een infectie veroorzaakt amoebiasis.
Één van de voornaamste kenmerken van de entamoeba histolytica is het doden van erythrocyten (rode bloedcellen). De actieve voedende toestand van deze entamoeba heet ook wel amoebic trophozoite. Je vindt meestal geen pathogenen in de ontlasting, behalve bij verhoogde peristaltiek.
Transmissie
Entamoeba histolytica is via water en voedsel overdraagbaar. Dit komt doordat de cyste, overlevingsvorm van de parasiet (rond met 4 kernen), wordt uigescheiden in de ontlasting. Dit is een vorm van parasiet die buiten het lichaam kan overleven en zich dus in water en voedsel zou kunnen bevinden. Als dat voedsel vervolgens wordt opgegeten, vindt transmissie plaats.
Prevalentie
Entamoeba histolytica komt met name in de tropen en subtropen voor, naar schatting bij ongeveer een half miljard mensen.
Ontwikkeling entamoeba histlytica in de mens
Eerst komt de cystevorm binnen via water of voedsel en passeert dan succesvol de maag. Vervolgens komt deze in de darmen terecht om zich te delen. De vier kernen worden vier trophozoiten (actieve voedende vorm van de parasiet). Die delen zich ook weer, en doen zich te goed aan alles dat zich in de darmen van de gastheer bevindt. Naarmate het beest zich naar de uitgang begeeft vormt het zich om naar zijn cystestadium. Het merkt dat de omgeving, in de darmen, droger wordt en eet niet meer. Het vormt zich om tot een ronde vorm en slaat wat reservevoedsel op. Het deelt zich nog twee keer tot er vier kernen zijn en is dan klaar om uitgescheiden te worden om vervolgens andere gastheren op te zoeken. De parasiet beweegt zich voort door middel van pseudopodia, schijnvoetjes/ uitsteeksels.
Werd aangenomen dat relatief weinig mensen ziek worden van de entamoeba histolytica, dan is dit idee thans zeker achterhaald. Het blijkt namelijk dat dit komt doordat een neefje van de entamoeba histolytica, de entamoeba dispar, morfologisch als microscopisch niet te onderscheiden is van de entamoeba histolytica (alleen als cyste niet). Entamoeba dispar is niet pathogeen en entamoeba histolytica is dat wel. De cyste is dus niet te onderscheiden; wel de trophozoid. Deze eet namelijk erytrocyten op en dit doet de entamoeba dispar niet. Hierdoor was het aanvankelijk een raadsel waarom zo weinig mensen ziek werden.
Aanvullende diagnostiek
DNA test (PCR). De polymerase-kettingreactie, vaak afgekort tot PCR (van Polymerase Chain Reaction), is een manier om uit zeer kleine hoeveelheden DNA (enkele moleculen) specifiek een of meer gedeeltes te vermenigvuldigen (amplificeren) tot er genoeg van is om het te analyseren.
Symptomen
Entamoeba histolytica kan symptomatisch zijn (4-10% ontwikkelt de ziekte binnen een jaar) en asymptomatisch. De entamoeba histolytica kan door middel van proteasen het weefsel kapotmaken, alsook erytrocyten opeten. Dit veroorzaakt bloedingen, is een belangrijk symptoom van infectie met entamoebe histolytica, en geeft bloed en slijm bij de ontlasting.
[bewerken] Levenscyclus
| Zie de categorie Entamoeba histolytica van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |