Ex voto

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Ex voto in de vorm van marmeren tegeltje, Antwerpen
Een ex voto uit 1796 in de vorm van een schilderij (Liebfrauenkapelle, Taiserdorf, Owingen, Bodenseekreis)

Een ex voto (Latijn: krachtens een gelofte), is een voorwerp geplaatst bij een altaar of een heiligenbeeld in een bedevaartsoord, een kerk of een ander gewijd oord, als dank aan God of een heilige voor een verkregen gunst. Votiefgaven uit de klassieke oudheid noemen we anathemata.

Beloftegeschenk, beloftegift, wijgeschenk en votiefgeschenk zijn andere namen voor deze geschenken.

Het voorwerp in kwestie is niet noodzakelijk kostbaar en vaak heeft het een uitdrukkelijk verband met de aard van de verkregen gunst:

  • een kreupele offert bijvoorbeeld zijn nutteloos geworden krukken
  • een morfologisch ex voto heeft de vorm van het lichaamsdeel waarvoor genezing wordt gevraagd of werd verkregen (bijvoorbeeld een vrouw die na een lange periode van onvruchtbaarheid zwanger werd, offert een wassen of gipsen afbeelding van een baby)
  • een scheepsmodel kan een ex voto zijn van een schippersgilde

Ook geëmailleerde tegeltjes (epigrafische ex voto's) komen veel voor, soms hele wanden vol, gewoonlijk voorzien van een dankbetuiging, waarbij eventueel ook de verkregen gunst wordt genoemd. Op het ex voto staat dan soms de afkorting P.G.R. die voor pro gratia recepta staat.

Het gebruik van ex voto's is in vele godsdiensten bekend en wordt meer algemeen met de term votiefgave aangeduid.