Gemeente (Frankrijk)

Kaart van de 36.569 gemeenten van Frankrijk

Een gemeente is in Frankrijk de laagste vorm van bestuur. Het Franse woord commune (gemeente) dook voor het eerst op in de 12e eeuw. Het werd gebruikt om een kleine gemeenschap aan te duiden. In de negentiende eeuw is de commune de opvolger geworden van de parochie (fr.paroisse) die tot dan de kleinste Franse bestuursvorm was. Een Franse gemeente kan variëren van een grote stad zoals Parijs tot een klein dorpje. Sommige communes zijn zelfs onbewoond. De kleinste bewoonde commune telt 1 inwoner.

Totaal aantal gemeenten

Sinds 1 januari 2008 telt Frankrijk 36.781 gemeenten, waarvan 36.569 in Europa en 212 in de Franse overzeese gebieden. Dit aantal is groter dan in veel andere Europese landen.

Verloop van het aantal gemeenten

Europa(1)   Overzeese gebieden(2) maart 1861 37.510 — maart 1866 37.548 — 6 mrt 1921 37.963 — 7 mrt 1926 37.981 — 8 mrt 1931 38.004 — 8 mrt 1936 38.014 — 1 jan 1947 37.983 — 10 mei 1954 38.000 — 7 mrt 1962 37.962 — 1 mrt 1968 37.708 — 1 jan 1971 37.659 — 20 feb 1975 36.394 — 1 jan 1978 36.382 —	Europa(1)   Overzeese gebieden(2) 1 mrt 1982 36.433 211 1 mrt 1985 36.631 211 1 mrt 1990 36.551 212 1 jan 1999 36.565 214 1 jan 2000 36.567 214 1 jan 2001 36.564 214 1 jan 2002 36.566 214 1 jan 2003 36.565 214 1 jan 2004 36.569 214 1 jan 2005 36.571 214 1 jan 2006 36.572 214 1 jan 2007 36.570 214 1 jan 2008 36.569 212
(1) Binnen de grenzen van Frankrijk tussen 1860 en 1871 en van 1919 tot heden (2) Binnen het gebied van de overzeese gebiedsdelen tot de onafhankelijkheid van de Nieuwe Hebriden in 1980

Statistieken

De gemiddelde oppervlakte van een Franse gemeente is 14,88 vierkante kilometer. De mediaan van de oppervlakte van een gemeente is nog kleiner, 10,73 km². Dat is kleiner dan in de meeste andere Europese landen. Door dit kleine gemiddelde formaat van gemeenten kent Frankrijk een relatief groot aantal gemeenten.

Het gemiddelde aantal inwoners van een gemeente is 1700, de mediaan (slechts) 380. Dit verschil wordt verklaard door het grote aantal gemeenten dat minder dan 500 inwoners heeft (57,4%). In praktijk kent het inwonertal grote schommelingen. Zo kan de ene gemeente 2 miljoen inwoners hebben (zoals Parijs) en een andere maar 1 inwoner.

Ongeacht het aantal inwoners kent elke gemeente een bestuur. Het bestuur zetelt in het gemeentehuis (mairie of hôtel de ville). Elk gemeentebestuur heeft dezelfde rechten en bevoegdheden, ongeacht het formaat van de gemeente. De enige uitzondering is Parijs. De gemeente (tevens departement) Parijs is verdeeld in twintig arrondissementen. Ieder arrondissement kiest zijn eigen arrondissementsraad die het arrondissement bestuurt.

Zie ook

• Lijst van Franse gemeenten

Bronnen, noten en/of referenties