Gonzo (stijl)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
De "Gonzo vuist": twee duimen en vier vingers die de knop van een peyote vasthouden, werd het symbool van Thompson en de Gonzo stijl verslaggeving.

Gonzo is een stijl van verslaggeving (journalistiek, film of andere multimediale productie) waarbij de verslaggever onlosmakelijk verbonden is met de handeling die zijn onderwerp is, in tegenstelling tot de vertelstijl waarin hij een passieve toeschouwer is. De gonzo-stijl werd bekend door Hunter S. Thompson.

Oorsprong[bewerken]

Bill Cardoso zou de term voor het eerst gebruikt hebben. Cardoso, een verslaggever voor de Boston Globe riep na het lezen van Thompsons The Kentucky Derby is Decadent and Depraved "That is pure Gonzo!" wat in de Ierse straattaal uit zuid-Boston de "laatste overlevende" van een drankfestijn betekent.[1] Het ligt echter meer voor de hand dat zijn gebruik van het woord geïnspireerd is op de muzikale hit Gonzo uit 1960 van R&B toetsenist James Booker uit New Orleans.

Thompson vond een stijl van schrijven uit waarbij hij zelf een situatie deed ontstaan (op een kwajongensachtige manier, of soms als ruziezoeker) en waarbij hij dan de reacties van anderen vastlegde. Naast deze stijl van werken raakte de term in zwang (soms neerbuigend) als benaming voor een soort van journalistiek (of schrijven) die lijkt op Thompsons schrijfstijl en wordt gekenmerkt door een stream of consciousness techniek gedreven door narcotica.

"Objectivity is a myth"[bewerken]

Gonzo doet zich voor als een auteur zich niet los kan maken van zijn onderwerp. In sommige gevallen is het gonzo-element inherent aan het werk — zoals bij het najagen van een tornado, waarbij de verslaggeving meestal gedaan wordt door de persoon die de auto bestuurt en de camera vastheeft. Maar soms is het een gevolg van een moedwillige keuze gemaakt door de verslaggever of het bedrijf waarvoor deze werkt. Thompson was van mening dat objectiviteit in verslaggeving een fabeltje is; mede om die reden is de term tegenwoordig naam van een erkende schrijfstijl waarbij voorop staat om "te zeggen waar het op staat". Deze stijl is verwant aan de Nieuwe Journalistiek van Tom Wolfe en Terry Southern.

Gonzopornografie[bewerken]

In de pornografie kreeg de term gonzo een vergelijkbare betekenis: een pornografische productie waarbij de cameraman of de regisseur deelneemt in de actie van de film, bijvoorbeeld door met de acteurs te praten of door mee te spelen. Vaak laten dergelijke films een verhaallijn of vertelling achterwege en geven ze een voorstelling van "echte" gebeurtenissen in de min-of-meer tegenwoordige tijd. Gedeeltelijk is de bedoeling van deze stijl om de toeschouwers bij de handelingen te betrekken, vergelijkbaar is met de theatertechniek van het doorbreken van de vierde wand. Maar het is vooral een goedkope en efficiënte manier van werken, omdat niemand teksten hoeft te leren. Dit genre film wordt ook omschreven als POV, terwijl gonzo algemener gebruikt wordt voor pornofilms zonder verhaallijn. De opkomst van video verspreid over het Internet in het begin van de 21ste eeuw leidde tot een explosie van gonzopornografie gemaakt door amateurs. Websites zoals VoyeurWeb en DList maakten het voor producent-acteurs mogelijk hun werk gratis te presenteren aan een breed publiek en daarbij uitgebreider werk tegen betaling aan te bieden via persoonlijke websites gebaseerd op blogsoftware. Dit was een van de vele, innovatieve online marketingstrategieën van die periode.

Noten[bewerken]

  1. Thompson, Hunter S. The Proud Highway: Saga of a Desperate Southern Gentleman, Villard, 1997, ISBN 0-67-940695-6