Klepperman

Standbeeld van de klepperman van Hardenberg

De klapwaker

Het klepperapparaat

Een klepperman is een nachtwacht, die in vroeger tijden met klep (=ratel) de ronde deed en daarbij riep hoe laat het was. Ook fungeerde hij in veel plaatsen als brandwacht en dorpsomroeper. Met het klepperapparaat maakte hij een luid en indringend geluid bij brand.

Plaatsen met een klepperman

De volgende plaatsen hadden in vroegere tijden een klepperman in dienst:

Beek Bredevoort Ede Eemnes

Gouda Gramsbergen Groningen Hardenberg

Hellendoorn Heusden Lochem Scheveningen

Zelhem

Toerisme

Vanaf de jaren zeventig van de twintigste eeuw is in enkele plaatsen zoals Hardenberg een klepperman en Hellendoorn een klepperderk aangesteld. Nu echter niet als nachtwacht maar als uithangbord voor het toerisme. In het Duitse Bad Bentheim geeft de klepperman rondleidingen door de stad.

In Hardenberg worden toeristische evenementen georganiseerd onder de vlag "Hardenberg Klepperstad". Er is een vrijwillige klepperman aangesteld die bij al deze actitviteiten acte de presence geeft. De eerste toeristische klepperman was Jans Schutte, zoon van Jan Willem Schutte, de laatste officiële klepperman van Hardenberg. Van Jan Willem Schutte als klepperman is ook een standbeeld gemaakt naar een oude foto van hem uit ongeveer 1900.

Gedicht

Hiëronymus van Alphen (1746 - 1803) heeft een kindergedicht geschreven over de klepperman waarin hij beschrijft hoe een kind rustig kan slapen terwijl de klepperman de wacht houdt:

Klepperman Zou ik voor den klepper vreezen, O! die lieve brave man Maakt, dat ik gerust kan wezen, En ook veilig slapen kan. Moeder lief ’k geloof het vast Dat hij op de dieven past.

Bronnen, noten en/of referenties Noten Bronnen Verjaal, A.J.S. (1998) Klepperman waakte over de veiligheid van de Boskopers Buijs, Cees (1976) De klepperman en de laatsten in de Krimpenerwaard