Koolstof-stikstofcyclus

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

De koolstof-stikstofcyclus (CNOF-cyclus) is een van de twee fusiereacties in sterren waarbij waterstof in helium wordt omgezet. Deze reactie is de belangrijkste vorm van energieproductie in sterren met een temperatuur in de kern van meer dan 18 miljoen K. Bij lichtere en minder hete sterren zoals de zon zorgt de proton-proton cyclus voor de energieproductie.

De koolstof-stikstofcyclus is een serie van nucleaire reacties waarbij uiteindelijk een heliumkern (⁴He) wordt gevormd uit oorspronkelijk vier protonen. De koolstof gedraagt zich als katalysator omdat de cyclus begint en eindigt met een koolstofkern.

12C + 1H	→	13N + γ
13N	→	13C + e+ + νe
13C + 1H	→	14N + γ
14N + 1H	→	15O + γ
15O	→	15N + e+ + νe
15N + 1H	→	12C + 4He

De cyclus werd beschreven door Hans Albrecht Bethe, die hiervoor in 1967 de Nobelprijs kreeg.

[bewerken] Stikstof-Zuurstof- (NO-) cyclus

Bij de als laatste genoemde reactie kan ook een zuurstof-16 kern ontstaan. Dan ontstaat de stikstof-zuurstof(NO)-variant van de cyclus:

15N + 1H	→	16O + γ
16O + 1H	→	17F + γ
17F	→	17O + e+ + νe
17O + 1H	→	14N + 4He

[bewerken] Zuurstof-Fluor- (OF-) cyclus

Bij de laatst genoemde reactie kan ook een fluor-18 kern ontstaan. Dan ontstaat de zuurstof-fluor(OF)-variant van de cyclus:

17O + 1H	→	18F + γ
18F + e–	→	18O + νe
18O + 1H	→	19F + γ
19F + 1H	→	16O + 4He