Liften
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Liften is een vorm van reizen waarbij de reiziger gebruik maakt van de vriendelijkheid van auto- en vrachtwagenchauffeurs, door te proberen deze chauffeurs over te halen hem of haar voor korte of langere tijd mee te nemen ('een lift te geven').
In de meeste Europese landen is liften toegestaan langs alle wegen, met uitzondering van autowegen en autosnelwegen (in Nederland volgens de definitie die daaraan in de Wegenverkeerswet is gegeven). De tijd die men moet wachten op een lift, is afhankelijk van een groot aantal factoren, waarvan de uitstraling van de lifter de belangrijkste is. Een lifter met een verzorgd uiterlijk wordt doorgaans aanmerkelijk sneller meegenomen.
Inhoud |
[bewerken] Methode
De lifter (of liftster) maakt duidelijk in een 'lift' geïnteresseerd te zijn door zijn arm te strekken en zijn duim op te steken. Een lifter kan zijn uitgerust met een bordje waarop de naam van de bestemmingsplaats is geschreven, of een andere plaats die in de richting ligt waar de lifter heen wil. Sommige lifters spreken ook chauffeurs aan op parkeerplaatsen of bij benzinepompen.
Tegenwoordig zoeken ook steeds meer lifters vooraf een lift via speciale websites op internet, zoals de zogenaamde liftcentrales.
In Nederland en omliggende landen wordt geen in geld uitgedrukte tegenprestatie voor een tijdens een reis verkregen lift gevraagd. Dat geldt meestal wel als men vooraf de lift regelt via een liftcentrale. Vaak wordt er dan een deling van de brandstofkosten overeengekomen.
Op autowegen, waar liften niet is toegestaan, kan liften over het algemeen worden geaccepteerd wanneer de omstandigheden veilig zijn. Dit kan bijvoorbeeld gelden voor bushaltes met een specifiek vak voor de bussen naast de hoofdrijbanen en parkeerstroken langs de hoofdrijbaan.
Op autosnelwegen, waar liften niet is toegestaan, wordt liften over het algemeen geaccepteerd aan het begin van opritten tot de autosnelweg en op parkeerterreinen en tankstations. Op een oprit mag formeel niet gelift worden; wanneer de veiligheid niet in gevaar komt ziet de wegenverkeerspolitie deze overtreding in het algemeen door de vingers. Soms zijn lifters zich er niet bewust van dat ze een gevaar kunnen vormen voor zichzelf of voor andere deelnemers aan het verkeer.
Op sommige plaatsen in Nederland zijn specifieke liftershaltes aangebracht. Dergelijke liftershaltes waren aan het begin van de 21e eeuw in ieder geval in de volgende steden aanwezig: Amsterdam, Den Haag, Groningen, Maastricht, Nijmegen en Utrecht. In Enschede is de weg waarlangs de liftershalte gelegen was in 2006 verbreed. De gemeente heeft besloten om geen nieuwe liftershalte aan te wijzen. In Maastricht bestaat geen duidelijkheid over het voortbestaan cq. herinrichten van de liftershalte na uitvoering van de voorgenomen ondertunneling en ombouw van de N2.
Liften bij verkeerslichten is mogelijk wanneer de lifter ruimte vindt om in voldoende veiligheid te wachten op de aankomende chauffeurs, en hen vervolgens aan te spreken. Daarbij kan men een gebaar maken door het hoofd te buigen naar het portier van de chauffeur, eventueel in deze positie te wijzen in de richting van de zijspiegel en de hoek van het zijraam, en, wanneer dat onvoldoende is om voldoende contact te maken, de chauffeur de vraag stellen of hem of haar een vraag kan worden gesteld.
Wettelijk niet toegestaan is het liften op de vluchtstrook van een autosnelweg, ook niet wanneer het verkeer door wegwerkzaamheden of filevorming met een lage snelheid passeert. Automobilisten mogen daarnaast niet stoppen op een vluchtstrook met het doel passagiers in of uit te laten stappen. Toch komt het liften tijdens files nog wel voor. In de praktijk blijkt dat dit geen noemenswaardige beïnvloeding van zeer traag rijdend verkeer (files) oplevert, terwijl de lifter meestal in korte tijd begonnen is aan (de voortzetting van) de reis.
Grotere tankstations langs autosnelwegen zijn geschikte plaatsen voor een lifter om een lange rit te verkrijgen. Hier kan vaak gekeken worden naar de plaatsnaam van de garage van de auto's. Deze staat bij vrij veel Nederlandse auto's vermeld op de zwarte rand om de kentekenplaat aan de achterzijde. De plaatsnaam kan een indicatie geven over de bestemming van de chauffeur.
Sommige lifters gebruiken een geel of oranje verkeershesje wanneer zij bij donker (nog) een lift willen krijgen. Op bepaalde plekken en in bepaalde situaties kan dat een effectieve methode zijn.
[bewerken] Beweegredenen
Lifters liften, bijvoorbeeld omdat:
- andere vormen van transport geld kosten, dit bezwaar kan zowel praktisch als principieel zijn;
- andere vormen van transport (zoals lange busreizen) minder aangenaam zijn of zelfs niet bestaan;
- het een uitdaging is (soms ook in de vorm van een "liftwedstrijd" tegen andere teams);
- het een aangename willekeurigheid aan de reis toevoegt;
- liften soms sneller is dan reizen met het openbaar vervoer;
- het milieuvriendelijker is dan reizen met een eigen auto;
- zij daar plezier in hebben.
Automobilisten nemen lifters mee, onder andere omdat:
- ze graag gezelschap tijdens het reizen willen hebben;
- ze graag een lifter vooruit helpen;
- ze zelf ook gelift hebben en zich daarom kunnen voorstellen hoe moeilijk het soms kan zijn een lift te krijgen.
[bewerken] Reputatie
Liften staat soms in een kwade reuk en er doen griezelverhalen de ronde waarbij afwisselend de lifter en de automobilist de kwade zijn. De horrorfilm The Hitcher uit 1986 speelde in op deze angstemotie. De meeste lifters hebben echter alleen maar interessante verhalen te vertellen. Uiteraard zijn er risico's aan verbonden, maar die kunnen worden geminimaliseerd door te letten op:
- het tijdstip;
- de liftplaats;
- stap alleen in bij een chauffeur die vertrouwen wekt (er is nooit de verplichting om mee te rijden);
- vraag bij voorkeur om een lift, bijvoorbeeld op een benzinestation, zodat je zelf kiest met wie je in contact komt;
- eventueel zorgen dat je nooit alleen lift.
Liften wordt meestal afgeraden aan vrouwen alleen. Een koppel met een man én een vrouw is de meest succesvolle combinatie.
Tegenwoordig ziet men steeds minder lifters, met name in Nederland. Dit wordt geweten aan de invoering van de OV-studentenkaart waarmee studenten, een belangrijke groep van lifters, gratis met het openbaar vervoer kunnen reizen. Daarom wordt het soms als 'uit de tijd' beschouwd.
Op een benzinestation is het aan te bevelen om bij het vragen om een lift rustig aan te doen. De medewerker van benzinestations kan zich anders eerder aan de lifter storen. Het is bijvoorbeeld in het algemeen af te raden om vlak voor de winkel van de pomp te blijven staan, of om snel op iedereen af te lopen die aan het tanken is. Het is namelijk veel vervelender om weggestuurd te worden bij een benzinestation aan de snelweg, dan om niet alle chauffeurs aan te kunnen spreken.
[bewerken] Kostendelend liften
Dit is een systeem (momenteel bekend als Eurostop), in België ingevoerd door Taxistop, om reizigers en chauffeurs samen te brengen. De reizigers geven aan in welke periode ze naar een bepaalde bestemming willen meerijden; de chauffeurs geven aan wanneer ze waarheen rijden en hoeveel mensen ze kunnen meenemen. Taxistop tracht deze vraag en aanbod te verzoenen. De reizigers verbinden zich ertoe te delen in de kosten (momenteel 3 euro per 100 km per persoon).
[bewerken] Overig
Liften wordt vaak gecombineerd met andere, meestal goedkope, vormen van transport, zoals lokaal of regionaal openbaar vervoer, fietsen of wandelen.
