Luchtalarm

Het luchtalarm is een geluidssignaal om de bevolking tegen gevaar te waarschuwen. Voor dit alarmsysteem wordt vanouds een sirene gebruikt en daarom wordt het alarm ook wel "de sirene" genoemd.

Het luchtalarm is ooit ingevoerd om de bevolking te waarschuwen voor een bombardement, vandaar de naam.

Installatie van een sirene op paal in Nederland

Installatie van een sirene op een flat in Nederland

Nederland

Zie Waarschuwingsstelsel voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In Nederland werd in 1993 besloten om het oude luchtalarm van de BB, dat stamde uit de Koude Oorlog, te vervangen door een moderner systeem. Het oude systeem riep met name associaties op die met oorlog of een atoomaanval te maken hadden terwijl het systeem vooral bedoeld was als waarschuwing voor een algemener dreigend gevaar of een ramp.

Verspreid over het hele land staan 4275 sirenes die draadloos en onafhankelijk van elkaar aangezet kunnen worden vanuit de alarmcentrale van de regionale brandweer. Dit wordt het WAS (waarschuwings- en alarmeringssysteem of waarschuwingsstelsel) genoemd. De bevolking is van tevoren geïnstrueerd om in het geval dat de sirene gaat naar binnen te gaan, ramen en deuren te sluiten en radio of televisie aan te zetten. Op aangewezen rampenzenders kan de overheid verdere aanwijzingen geven, bijvoorbeeld dat een gebied geëvacueerd wordt.

Het alarm wordt eens per maand getest, op de eerste maandag van de maand om 12.00 uur, om te controleren of de sirene overal werkt en te horen is, maar ook om het alarmsysteem bij het publiek in het bewustzijn te houden. Vanaf 1997 werd de sirene slechts eenmaal per jaar landelijk luid getest (op de eerste woensdag van juni) en eens per maand stil. In 2000 gebeurde dit echter niet vanwege de vuurwerkramp in Enschede. Met ingang van september 2003 is de maandelijkse luide test weer ingevoerd om de bekendheid van het alarmsysteem te vergroten (ook al omdat het signaal minder luid en opvallend is dan dat van het oude BB luchtalarm).

Voor doven wordt de mogelijkheid onderzocht een sms te ontvangen op hun mobiele telefoon om geïnformeerd te worden bij rampen. Anno 2008 is er echter, afgezien van een test in de regio Rijnmond (2001), nog geen landelijk cell broadcasting-systeem ingevoerd.

Geschiedenis

• 5 januari 2011 - Moerdijk -- Bij een brand in een chemische fabriek in Moerdijk voor de zekerheid een luchtalarm afgegaan in Moerdijk en het zuidelijke deel van Dordrecht.
• 6 november 2009 - Friesland -- Het luchtalarm gaat om 10:40 onnodig af in geheel Friesland door vrijkoming van een grote hoeveelheid salpeterzuur in Dronrijp.
• 29 mei 2009 - Nieuwleusen -- Bij een brand in een voormalige Union-fabriek ging het luchtalarm af in verband met het (mogelijk) vrijkomen van asbest.
• 12 oktober 2007 - Heinenoord -- Bij werkzaamheden ontstond een lek in een transportleiding waardoor etheenoxide of waterstof vrijkwam.
• 2 oktober 2007 - Zeeland -- Door een technische storing ging het luchtalarm in heel Zeeland af.
• 15 april 2007 - Helmond -- Bij een grote brand op een schroothoop komen stoffen vrij die klachten kunnen veroorzaken aan ogen en het luchtwegenstelsel. De Helmonders negeren dit alarm. Sommige sportverenigingen lieten zelfs wedstrijden doorgaan buiten tot woede van de Helmondse Burgemeester Jacobs.
• 22 augustus 2003 - Enschede -- Nadat een grote brand is uitgebroken bij bandenfabrikant Vredestein gaat in de nabije omgeving het luchtalarm af, omdat mogelijk gevaarlijke stoffen vrij zijn gekomen. Dat blijkt achteraf mee te vallen. Alleen in het Twentekanaal, waar de fabriek aan gelegen is, zijn chemische stoffen terechtgekomen, door de afvoer van het bluswater.
• 7 mei 2003 - Slagharen -- Er is brand uitgebroken in een uitgaanscentrum en het luchtalarm gaat af i.v.m. verspreiding van asbest.
• 16 januari 2003 - Vlaardingen -- Na een implosie in een opslagtank in Rotterdam verspreidt zich een bijtend gas richting Vlaardingen.
• 2 november 2002 - Naarden -- Vanwege brand in een fabriek en gevaar voor verspreiding van asbest gaat het luchtalarm af.
• 20 augustus 2002 - Amersfoort -- Vanwege een lekkage van een giftrein dichtbij station Amersfoort werd er alarm geslagen.
• 6 maart 2002 - Schiedam/Vlaardingen -- Na brand op een vissersschip in de haven van Vlaardingen loeiden sirenes.
• 28 februari 1996 - Spijkenisse -- Bij een brand bij het Rotterdamse CMI komt een gifwolk vrij die in de richting van Spijkenisse drijft, waarna de sirene in werking wordt gesteld. Bewoners moeten binnen blijven.

België

In België is er elke eerste donderdag van het trimester een test van het alarm.

Zie ook

• Ramp
• Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdings Procedure

Externe links

• Crisis.nl (in het geval het luchtalarm afgaat)
• Landelijke Faciliteit Rampenbestrijding