Mandolineorkest

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een mandolineorkest is een orkest dat voornamelijk bestaat uit instrumenten van de mandolinefamilie zoals mandoline, altmandoline, mandola, mandoloncello en mandobasso.

Bezetting[bewerken]

Het mandolineorkest is qua bezetting het evenbeeld van een strijkorkest. Zo is er een eerste en tweede mandoline-sectie (overeenkomend met de eerste en tweede violen) en een mandola-sectie (altviool). De mandoloncello-groep (te vergelijken met de rol van de violoncelli van het strijkorkest) is tegenwoordig in het mandolineorkest vaak geheel vervangen door Spaanse gitaren. Dit in tegenstelling tot de gestreken contrabas die in beide orkestvormen haar plaats gevonden heeft.

Waar in veel orkesten de baspartij waargenomen wordt door een contrabas, zijn er ook orkesten die gebruikmaken van een chitarrone moderno. Een 'tokkelbas' speciaal ontwikkeld voor de klankeigenschappen van het mandolineorkest. Een mandolineorkest waarin de chitarrone moderno de baspartij voor haar rekening neemt is bijvoorbeeld het Nederlandse Mandoline Kamer Orkest Het CONSORT, een orkest waarin, naar Italiaans voorbeeld, ook de mandoloncello en de altmandoline (de mandoliola) zijn opgenomen.

Geschiedenis[bewerken]

Rond 1900 worden in Nederland de eerste mandolineorkesten opgericht. In een paar decennia wordt er dankzij o.a. Joh. B. Kok (1889-1954), Bram Kwist (1901-?), H.Smits jr. (1889-1964) en A.P. Murkens (1870-1946) een hoog niveau bereikt en heeft elke stad één of meerdere mandolineorkesten. Ook verschijnt er een blad "De mandolinegids" waarin eerder genoemde mensen schrijven over de mandoline, haar geschiedenis en haar bespelers.

Naast bovengenoemden waren o.a.: Wessel Dekker (1914-2006) en Carlo Malizia in Nederland en Konrad Wölki (1904-1983) en Theodor Ritter (1883-1950) in Duitsland, Raffaele Calace, Arrigo Cappelletti, Giuseppe Manente en Giacomo Sartori in Italië, mensen die arrangeerden en componeerden voor het mandolineorkest.

Het in 1947 opgerichte 'Nederlands Verbond van Mandoline Orkesten'(NVvMO) is een vereniging waarvan veel Nederlandse mandolineorkesten lid zijn. In België zijn er o.a. mandolineorkesten in Boechout, Hove, Brasschaat, Antwerpen en Bergen (Mons).

Nederlandse componisten die de laatste jaren voor mandolineorkest schreven zijn Jeff Hijlkema, Annette Kruisbrink, Bernard van Beurden en Chiel Meijering.

Werken voor mandolineorkest[bewerken]

Componist Titel Uitgever
Bernard van Beurden (geb.1933) Le silence du moment (2003)  
John Craton (geb.1953) The Legend of Princess Noccalula  
Jeff Hijlkema (geb.1971) Perpetua Melomania  
Victor Kioulaphides (geb. 1961) Concerto per orchestra a pizzico  
Sinfonia a pizzico  
Broadway `79 2 mandolines en mandolineorkest  
Annette Kruisbrink (geb 1958) Dreamtime (1997) Vogt & Fritz
Gone with the Wind (1999) Vogt & Fritz
Chiel Meijering (geb.1954) Spötterdämmerung (1997) Donemus
Francine Trester Three Movements for Mandolin Orchestra (2006)  

Externe links[bewerken]