Nederland's Patriciaat
Nederland's Patriciaat, ook wel het Blauwe Boekje genoemd, is de naam van een in 1910 door D.G. van Epen geïnitieerde reeks die jaarlijks wordt uitgegeven en tracht genealogieën van patricische, niet-adellijke families vast te leggen. Traditioneel speelden zij in de Noordelijke Nederlanden een belangrijkere rol dan de adel die vooral uit edelen uit de provincie bestond. Ten tijde van de Gouden Eeuw en de republiek was opname in de adelstand niet mogelijk, behalve door erkenning van buitenlandse koningen. Toen het Nederlands koningshuis werd geïnstalleerd, werd verheffing wel mogelijk. Koning Willem I nam bewust een aantal regentenfamilies (vaak zonder ze een titel te geven maar wel het adellijke predicaat jonkheer) op in de adelstand. Sommige families ontleenden juist trots aan het feit dat zij zichzelf daarvoor te deftig vonden als telgen uit bekende koopmansgeslachten.
Het Blauwe boekje is vernoemd naar de sinds 1910 onveranderlijk blauw gebleven linnen kaft en wordt net als het Rode Boekje (Nederland's Adelsboek) uitgegeven door het Centraal Bureau voor Genealogie (CBG) te 's-Gravenhage.
De directie van het CBG bepaalt welke families worden opgenomen. Een familie moet zes opeenvolgende generaties maatschappelijk hebben gepresteerd. In officiële termen:
- "Er moet worden voldaan aan de eis dat de familie gedurende ten minste de laatste 150 jaar onafgebroken een vooraanstaande rol heeft gespeeld in de Nederlandse samenleving".
Hierbij valt te denken aan families die tot op de huidige dag op de voorgrond treden met prominente bestuurders, wetenschappers, officieren en/of zakenlieden. Van oudsher zijn ook een aantal niet-adellijke takken van Nederlandse adellijke families opgenomen. Vermogend zijn is geen opnamecriterium.
In de praktijk is het niet eenvoudig om als patricische familie te worden vermeld. Zo is bijvoorbeeld de familie Heineken nog niet opgenomen, maar de bekende 19e-eeuwse fabrikantenfamilie Philips wel, evenals families met omstreden telgen uit de Tweede Wereldoorlog als Rost van Tonningen. Jaarlijks worden een of twee nieuwe families opgenomen in het Nederland's Patriciaat; van sommige families verschijnt geregeld een geactualiseerde genealogie (normaal niet vaker dan eens in de 25 jaar).
Het zogenaamde Groene Boekje was qua inhoud en functie enigszins verwant met het Blauwe en het Rode Boekje, namelijk een wie-is-wie van de betere kringen van 's-Gravenhage gedurende het Interbellum.
[bewerken] Zie ook
[bewerken] Externe link
- Online index CBG - Lijst van families in het Nederland's Patriciaat 1910-2007/2008
- Publicatie van een genealogie in Nederland's Patriciaat
| Nederlandse patriciërsgeslachten |
|---|
|
Geslachten die tot het Patriciaat van het Koninkrijk der Nederlanden behoren of hebben behoord. Lijst volgens opgave van het Centraal Bureau voor Genealogie. A · B · C · D · E · F · G · H · I · J · K · L · M · N · O · P · Q · R · S · T · U · V · W · Y · Z |
