Nederland's Patriciaat

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Nederland's Patriciaat, ook wel het Blauwe Boekje genoemd en vaak afgekort tot NP, is de naam van een in 1910 door D.G. van Epen geïnitieerde reeks die in beginsel jaarlijks wordt uitgegeven en genealogieën van vooraanstaande, niet-adellijke families vastlegt en niet-adellijke takken van adellijke geslachten opneemt.

Patriciërs en patricische families (in de regel stedelijke regentenfamilies) speelden in de Noordelijke Nederlanden een belangrijkere rol dan de adel die vooral uit edelen uit de provincie bestond. Ten tijde van de Gouden Eeuw en de republiek was opname in de adelstand niet mogelijk, behalve door erkenning door buitenlandse vorsten. Toen het Nederlands koningshuis werd geïnstalleerd, werd verheffing wel mogelijk. Koning Willem I nam bewust een aantal regentenfamilies op in de Nederlandse adel, vaak zonder ze een adellijke titel te geven echter wel het adellijke predicaat jonkheer toe te kennen. Sommige patricische families ontleenden trots aan het feit niet in de adelstand te zijn opgenomen omdat zij zichzelf daarvoor te deftig vonden als telgen uit bekende koopmansgeslachten.

Het Blauwe boekje is vernoemd naar de sinds 1910 onveranderlijk blauw gebleven linnen kaft en wordt tegenwoordig net als het Rode boekje (Nederland's Adelsboek) uitgegeven door het Centraal Bureau voor Genealogie (CBG) te 's-Gravenhage.

De directie van het Centraal Bureau voor Genealogie bepaalt welke families worden opgenomen. Een familie moet zes opeenvolgende generaties maatschappelijk hebben gepresteerd. In officiële termen:

"Er moet worden voldaan aan de eis dat de familie gedurende ten minste de laatste 150 jaar onafgebroken een vooraanstaande rol heeft gespeeld in de Nederlandse samenleving".

Hierbij valt te denken aan families die tot op de huidige dag op de voorgrond treden met prominente bestuurders, wetenschappers, officieren en/of zakenlieden. Van oudsher zijn ook een aantal niet-adellijke takken van Nederlandse adellijke families opgenomen. Vermogend zijn is geen opnamecriterium.

Opname in de reeks gebeurt (net als bij de Nederlandse adel) op eigen verzoek van de familie. Vooraanstaande families die een dergelijk verzoek niet doen, zijn niet in het NP opgenomen. Jaarlijks worden een of twee nieuwe families opgenomen in het Nederland's Patriciaat; van meerdere patricische families verschijnt in het blauwe boekje niet vaker dan eens in de 25 jaar een geactualiseerde genealogie.

Het zogenaamde Groene Boekje was qua inhoud en functie enigszins verwant met het Blauwe en het Rode Boekje, namelijk een wie-is-wie van de betere kringen van 's-Gravenhage gedurende het Interbellum.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]