Nooitgedagt
 In andere spellingen (Nooitgedacht, Nooit Gedacht) wordt deze naam voor allerlei plaatsen en zaken gebruikt, zie Nooitgedacht (doorverwijspagina) |
Nooitgedagt is een voormalige fabriek in IJlst die vooral bekend is geworden door zijn schaatsen, die in feite een bijproduct waren. Houtbewerkingsgereedschap was de belangrijkste productlijn, en gedurende enkele tientallen jaren is er ook houten speelgoed vervaardigd. De firma was in vroeger tijden de grootste werkgever van de stad en de fabriek stond in het centrum. Voor een uitbreiding is destijds een rij huizen gesloopt. Na 1975 werd er alleen nog gereedschap gemaakt.
De fabriek kwam voort uit de zolderwerkplaats waar Jan Jarings Nooitgedagt in 1865 begon met het maken van schaatsen en schaven, Met het eerste personeel, de zolderjongens, werd de productie uitgebreid. Daarna werd het naastgelegen pand, en later steeds meer onroerend goed verworven om aan de vraag te voldoen. Meer dan honderd jaar, tot eind jaren 1990 bleef Nooitgedagt een familiebedrijf. In 1975 werd de productie van speelgoed beëindigd en enkele jaren later ook die van schaatsen.
Nooitgedagt is vooral bekend geworden door zijn houtjes (traditionele schaatsen) en het deels houten gereedschap. Tot circa 1990 was het een enorme bedrijvigheid in het centrum van IJlst. De firma had zelfs een spoorlijntje aangelegd over de weg, om zo verbinding te hebben met de tegenovergelegen opslagloodsen (droogloodsen) voor hout. De opslagloodsen lagen ook in het centrum, aan de overkant van de gracht.
Rond 1990 werd duidelijk dat Nooitgedagt niet op de huidige locatie kon blijven bestaan en week het uit naar een nieuw gebouw op het industrieterrein. De nieuwe fabriek werd geopend door Prinses Margriet, die een enorme beitel onthulde. Het mocht echter niet baten. Aan het begin van de 21e eeuw werd Nooitgedagt overgenomen (met behoud van naam) en werd een vestiging van een buitenlands bedrijf. Enkele jaren later sloot het moederbedrijf de vestiging en zo is de naam Nooitgedagt nog slechts een herinnering in IJlst. Er wordt wel gezegd dat de Nooitgedagt alleen werd overgenomen zodat het bedrijf een flinke subsidie kon binnenhalen.
[bewerken] Fabrieksgebouwen
Het hoofdgebouw, een van de eerste gebouwen in Nederland die helemaal van beton zijn gemaakt, een markant gebouw in het centrum van de stad is gesloopt. Het enige overgebleven oorspronkelijk fabrieksgebouw is gerenoveerd en omgebouwd tot kantoorunits. Tevens is in een van de units het kijk-centrum Nooitgedagt IJlst gevestigd, dit kijkcentrum is dagelijks open voor bezoekers, hier kan men kennismaken met de producten van Nooitgedagt IJlst.
- Loodsen (gesloopt)
- Schoorsteen (deze staat er nog steeds en wordt gerestaureerd, mede omdat deze al jaren het aangezicht van IJlst bepaalt.)
- Pakhuizen (tegenover de fabriek gelegen, staan direct aan de gracht.Ze zijn nu gesloopt.)
- Houten droogloodsen, stonden op een groot terrein achter de pakhuizen, waren gemaakt om hout te laten drogen en op te slaan.
[bewerken] Weetjes
- Er is zo'n 10 jaar gediscussieerd over de invulling van het terrein, zowel door burgers als door de politiek. In die 10 jaar is er niets gedaan met de fabriek.
- Op de terreinen staan nu grotendeels nieuwbouw-woningen. De meeste IJlsters vinden ze niet mooi, omdat ze niet goed aansluiten op de oude rij huizen aan de gracht. Op de plek van het oude hoofdgebouw voor de oude Nooitgedagt fabriek komen ook 5 woningen. Veel mensen vinden dat het zo moet blijven omdat er nu een mooi uitzicht is op de oude fabriek, maar de gemeente wil dat er woningen komen. Inmiddels is met de bouw begonnen.
- 22 april 2006 is er een kijkcentrum geopend in IJlst met Nooitgedagt-gereedschap, speelgoed en schaatsen.
Bronnen
|
