Novum Testamentum Graece

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Novum Testamentum Graece, 27e editie
Het comité van de Engelse editie van het Griekse Nieuwe Testament, dat gebruikmaakt van de tekst van Nestle Aland. Kurt Aland 2e van rechts
Titelpagina van de uitgave van Novum Testamentum Graece van Konstantin von Tischendorf (editio septima, 1859)

Novum Testamentum Graece is de Latijnse naam voor uitgaven van het Koinè-Griekse Nieuwe Testament, meestal voorzien van een tekstkritisch apparaat, dat vermeldt hoe de tekst gebaseerd is op de handschriften van het Nieuwe Testament. Hoewel de term al in gebruik is sinds de eerste gedrukte uitgave van het Griekse Nieuwe Testament, verzorgd door Desiderius Erasmus, wordt deze tegenwoordig vooral gebruikt voor de Nestle-Aland edities. Deze edities worden bijgehouden door het Institut für neutestamentliche Textforschung van de Westfälische Wilhelms Universiteit in Münster en worden gebruikt voor de meeste hedendaagse Bijbelvertalingen. De huidige editie is de 28e, normaal aangeduid als NA28 of NA-28. De editie is internationaal de standaard op academisch gebied. Uitgeefster is de Deutsche Bibelgesellschaft.

Geschiedenis[bewerken]

In 1898 verscheen de eerste editie van het Novum Testamentum Graece geredigeerd door Eberhard Nestle (gestorven 1913). Nestle zorgde er voor dat het tekstkritische werk van de 19e eeuw algemeen toegankelijk werd door de teksten van grote geleerden met elkaar te vergelijken: Als twee van de drie overeenkwamen, werd de tekst van deze twee opgenomen in de tekst en de derde in een voetnoot. Hiervoor maakt hij gebruik van de teksten van Konstantin von Tischendorf, van Westcott en Hort en van Weymouth; na 1901 die van Bernhard Weiss. In 1927 nam de zoon en opvolger van Nestle, Erwin Nestle (gestorven 1972) het kritisch apparaat dat zijn vader begonnen was in de 13e editie op. Vanaf de 21e editie van 1952 werkte Kurt Aland mee aan de uitgave en nam het kritisch apparaat voor zijn rekening. De Bijbelgenootschappen namen de tekst als standaardtekst over. Bij de 26e editie (1979) is het kritisch apparaat geheel herzien. Er werd nu niet te rade gegaan bij negentiende-eeuwse geleerden, maar elke variant is zorgvuldig beoordeeld, volgens de criteria van de Tekstkritiek van de Bijbel. In het boek Der Text des Neuen Testaments[1] maakt Kurt Aland samen met zijn vrouw Barbara hun werkwijze inzichtelijk. In zijn A Textual Commentary on the Greek New Testament lichtte Bruce Metzger, die deel uitmaakte van het comité dat onder leiding van Kurt Aland verantwoordelijk was voor de herziening, de belangrijkste inhoudelijke keuzes toe. De 27e editie verscheen in 1993, maar bevatte geen belangrijke wijzigingen ten opzichte van de 26e editie. De 27e editie is de laatste waaraan Kurt Aland zelf heeft meegewerkt; in 1994 overleed hij.

De 28e editie verscheen in 2012. Voor het grootste deel van het Nieuwe Testament volgt deze de tekst die ook in de 26e en 27e editie is afgedrukt, maar in de katholieke brieven is de tekst van de Editio Critica Maior (2e editie) opgenomen. Dit heeft volgens de inleiding bij NA28 (p.6*) op 34 plaatsen geresulteerd in een aanpassing in de tekst. Daarnaast is het tekstkritisch apparaat enigszins aangepast in opzet om de inzichtelijkheid ervan te vergroten. Ook zijn de lezingen in recent gepubliceerde papyrusfragmenten aan het tekstkritisch apparaat toegevoegd.

Tekst, inleiding, marges en appendix[bewerken]

De Bijbeltekst van Novum Testamentum Graece is eklektisch; men bekijkt elke variant apart. Daartoe zijn alle Bijbelse handschriften die in 1993 bekend waren ingedeeld in ”categorieën”. Verder volgt men de regels van de tekstkritiek van de Bijbel. Andere varianten worden in het kritisch apparaat gegeven, waarbij tientallen handschriften steeds geraadpleegd worden. De criteria wanneer de instemming van een handschrift verondersteld mag worden, ook al wordt het niet genoemd, worden in een uitvoerige inleiding (Duits en Engels) uit de doeken gedaan. Behalve de werkwijze met Griekse handschriften, wordt hier ook beschreven hoe men met oude vertalingen in het (Latijn; Syrisch, Koptisch, en hoe men met Armeense, Georgische, Gotische, Ethiopische en Slavische tekstvarianten is omgegaan. Daarnaast worden de Kerkvaders genoemd met de tijd waarin ze leefden; hun citaten geven soms duidelijkheid over waar en wanneer een variant is ontstaan. Aan de buitenrand van de Bijbeltekst staan parallelle gedeelten uit andere Bijbelboeken, citaten uit het Oude Testament. In de binnenrand staan bij de Evangeliën symbolen die horen bij een synoptisch schema uit de vijfde eeuw, waarvan de Griekse tekst van de gebruiksaanwijzing aanwezig is. Achter in het boek staat een zeer uitgebreid overzicht van Griekse en Latijnse handschriften, en welke Bijbeltekst die bevatten. Daarna een tabel met varianten die niet belangrijk genoeg gevonden werden voor het kritisch apparaat en een overzicht met citaten uit het Oude Testament. Afsluitend een overzicht met gebruikte symbolen en afkortingen, en tenslotte landkaartjes van Palestina en van de reizen van Paulus. De 27e editie bevatte ook nog een tabel met verschillen tussen deze 27e editie en de 25e, Tischendorf, Westcott Hort, von Soden, enz., maar in de 28e editie is deze niet meer opgenomen.

Nauwkeurigheid van het Nieuwe Testament[bewerken]

In Der Text des Neuen Testaments vergelijken Kurt Aland en Barbara Aland het totale aantal van variantvrije verzen, en het aantal varianten per bladzijde (exclusieforthografische fouten) tussen de zeven grote edities van het Griekse Nieuwe Testament (Tischendorf, Westcott-Hort, von Soden, Vogels, Merk, Bover en Nestle-Aland), waarbij ze concluderen dat 62,9% oftewel 4999/7947 van de verzen overeenkomen.[2] Zij besluiten: "Derhalve zijn bijna tweederde van de nieuwtestamentische verzen, [althans] de zeven edities van het Griekse Nieuwe Testament die wij hebben gerecenseerd, in volkomen overeenstemming, zonder verschillen behalve orthografische details (bijv. de spelling van namen enz.). Verzen waarin enige van de zeven edities slechts één woord verschillen zijn niet geteld. Dit resultaat is vrij opmerkelijk, omdat het aantoont dat er een veel grotere overeenstemming is tussen de Griekse teksten van het Nieuwe Testament tijdens de afgelopen eeuw dan tekstgeleerden zouden hebben vermoed […]. In de evangeliën, Handelingen en Openbaring is de overeenstemming kleiner, terwijl die bij de brieven veel groter is."[2]

Boek

Totaal aantal verzen

Variantvrije verzen

Percentage

Varianten per bladzijde

Matteüs

1071

642

59,9  %

6,8

Marcus

678

306

45,1  %

10,3

Lucas

1151

658

57,2  %

6,9

Johannes

869

450

51,8  %

8,5

Handelingen

1006

677

67,3  %

4,2

Romeinen

433

327

75,5  %

2,9

1 Korintiërs

437

331

75,7  %

3,5

2 Korintiërs

256

200

78,1  %

2,8

Galaten

149

114

76,5  %

3,3

Efeziërs

155

118

76,1  %

2,9

Filippenzen

104

73

70,2  %

2,5

Kolossenzen

95

69

72,6  %

3,4

1 Tessalonicenzen

89

61

68,5  %

4,1

2 Tessalonicenzen

47

34

72,3  %

3,1

1 Timoteüs

113

92

81,4  %

2,9

2 Timoteüs

83

66

79,5  %

2,8

Titus

46

33

71,7  %

2,3

Filemon

25

19

76,0  %

5,1

Hebreeën

303

234

77,2  %

2,9

Jakobus

108

66

61,6  %

5,6

1 Petrus

105

70

66,6  %

5,7

2 Petrus

61

32

52,5  %

6,5

1 Johannes

105

76

72,4  %

2,8

2 Johannes

13

8

61,5  %

4,5

3 Johannes

15

11

73,3  %

3,2

Judas

25

18

72,0  %

4,2

Openbaring

405

214

52,8  %

5,1

Totaal

7947

4999

62,9 %

 

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Der Text des Neuen Testaments; Deutsche Bibelgesellschaft, 1982
  2. a b (en) K. Aland & B. Aland, The Text of the New Testament: An Introduction to the Critical Editions & to the Theory & Practice of Modern Textual Criticism, 1995, op. cit., blz. 29-30.