Pontifex maximus

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Keizer Augustus, gepresenteerd als pontifex maximus

De pontifex maximus (Latijn; hoogste priester) was de belangrijkste priester van de Romeinse godsdienst, en is nu één van de titels die de paus voert.

Etymologie[bewerken]

Pontifex is waarschijnlijk de samentrekking van pons (= weg (over water), bijvoorbeeld brug, of planken over een moeras) + facio (= maken, etc.), in de oude betekenis van "padvinder".[1] Maximus betekent 'grootste'.

Oude Rome[bewerken]

De pontifex maximus stond aan het hoofd van de comitia curiata en de pontifices, uit wier midden hij ook gekozen werd. Zij bestuurden het Collegium Pontificum. De pontifex maximus stond eveneens boven de rex sacrorum, de Flaminii en de Vestaalse Maagden. Het ambt van pontifex maximus werd in het leven geroepen om de religieuze taken van de koning over te nemen nadat de Romeinen Tarquinius Superbus verbannen hadden.

Oorspronkelijk, tijdens de Romeinse Republiek (367 vóór Christus - 17 vóór Christus), was pontifex maximus de benaming voor de hoogste tempelrechter, de pontifex maximus stond als opperrechter boven de sacerdotes (priesters), die zich bezighielden met het sacraal recht (ius sacrum, ook wel vertaald door rechtspraak, de rechtspraak voor mensen die niet naar de civiele rechtbank konden gaan), m.a.w.: het recht over oorlog en vrede en de vrijheidsrechten.

Oorspronkelijk was de titel zeer prestigieus, maar toen in 300 vóór Christus de lex Ogulnia (Latijn; de wet van Ogulnius) werd aangenomen, konden ook plebejers naar het ambt dingen. Vanaf omstreeks dezelfde periode werd de pontifex maximus in de volksvergadering verkozen, en vanaf 100 vóór Christus gold dat ook voor de overige pontifices. Toen Octavianus in 27 vóór Christus de derde burgeroorlog beëindigd had en tien jaar later van de senaat de titel Augustus, de verhevene, kreeg, werd hij de eerste keizer van het Romeinse Rijk. Hij voerde ook in dat de keizer vanaf toen pontifex maximus was, waardoor hij ook de andere pontifices kon kiezen.

Christendom[bewerken]

Toen in 382 het christendom de officiële staatsgodsdienst van het Romeinse Rijk werd nam de paus de titel van pontifex maximus over in zijn hoedanigheid als de hoogste godsdienstige autoriteit. Hij draagt daarom nog steeds de titel van pontifex maximus, summus pontifex of pontifex Romanus. De periode dat iemand paus is wordt zijn pontificaat genoemd.[2]

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Latijns woordenboek Muller/Renkema, 1970
  2. The Pope, New Advent, ingezien op 18 november 2014