Puimsteen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Puimsteen afkomstig van het Griekse vulkaaneiland Santorini. Schaal is in cm.

Puimsteen of puim (veelvoorkomend Duits leenwoord: bims) is een vulkanisch gesteente dat gekenmerkt wordt door een grote porositeit. Door de grote hoeveelheid kleine holtes in het gesteente is het zeer licht en kunnen vele variëteiten van puimsteen op water blijven drijven. Daardoor kan puimsteen door middel van zeestromingen ver van de plaats van uitbarsting terechtkomen.

Ontstaan[bewerken]

Puimsteen ontstaat wanneer bij een vulkanische uitbarsting de vloeibare lava, die een grote hoeveelheid gassen bevat, zodanig snel afkoelt dat de gasbelletjes de tijd niet krijgen te ontsnappen en in het gesteente vast komen te zitten. De samenstelling van puimsteen is felsisch (dat wil zeggen dat het veel silica bevat). De mafische variant van puimsteen wordt scoria genoemd.

Gebruik[bewerken]

In de oudheid werd puimsteen gebruikt als middel om zich te scheren en als constructiemateriaal. Gemalen puimsteen werd gebruikt in cement. Tegenwoordig wordt het toegepast als bouwmiddel en als ingrediënt in bepaalde betonsoorten. Het wordt door schilders ook als schuurmiddel gebruikt. Ook werd het vroeger gebruikt om spijkerbroeken een vale kleur te geven. Het wordt tevens gebruikt om eelt te verwijderen.

Indien fytosanitair in orde (RHP-keur) vindt puimsteen ook toepassing in de tuinbouw als substraat.

Door de in de poriën opgesloten lucht is bims een uitstekende isolator. Het werd daarom in combinatie met bijvoorbeeld portlandcement in drijfsteen gebruikt, tegenwoordig is er geen 'drijfsteen'productie meer in de vorm van bimskorrel en cement in bimsbeton.

Er zijn verschillende soorten bims, afhankelijk van waar de bims gewonnen wordt:

  • Liparibims wordt gewonnen op het vulkanische eiland Lipari, Italië, en is het belangrijkste van de Liparische of Eolische Eilanden, die zich ten noordoosten van Sicilië bevinden.
  • Yalibims wordt gewonnen op het Griekse eiland Yali, op circa 30 kilometer afstand van het beter bekende eiland Kos.
  • Heklabims wordt gewonnen onder de rook van de vulkaan "Hekla" in het zuidwesten van IJsland.
  • Duitse Bims wordt gewonnen in de Eifel.

Puimsteen werd vroeger veel gebruikt voor het schuren van hout. Tegenwoordig wordt het materiaal veelal gebruikt in de grond-, weg- en waterbouw als licht ophoogmateriaal voor bijvoorbeeld de aanleg van wegen, aanvulling van (riool)sleuven en opvulling van kruipruimten. Vooral in het westen van Nederland, waar de slappe veenbodem voor een slechte ondergrond zorgt, heeft de lichte steensoort de voorkeur.

Vochtige dichtheid van:

  • Liparibims ca. 0,95 ton/m3 verdicht in het werk
  • Yalibims ca. 1,05 ton/m3 verdicht in het werk
  • Heklabims ca. 0,90 ton/m3 verdicht in het werk
  • Duitse Bims ca. 1,10 ton/m3 verdicht in het werk

Zie ook[bewerken]

Bron
  • (nl) Meulen, M. van der, Lang, F. de, Maljers, D., Dubelaar, W., Westerhoff, W., 2002. Grondstoffen en delfstoffen bij naam. Publicatiereeks grondstoffen 2002/21, Dienst Weg- en Waterbouwkunde, Delft & TNO-NITG, 96 pp. ISBN 90-369-5509-2. Grondsoorten en Delfstoffen bij naam