Pyroclastisch gesteente

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Tefralagen in de buurt van Weibern (Eifel).

Pyroclastische gesteente of effusief gesteente is gesteente gevormd uit materiaal dat tijdens vulkaanuitbarstingen uitgeblazen wordt. Dit materiaal wordt tefra of pyroclasten genoemd. Pyroclastisch gesteente is een vulkanisch gesteente, maar wordt soms ook als een afzettingsgesteente gezien.

Naamgeving[bewerken]

Pyroclastisch komt van het Griekse πῦρ pur, "vuur" en κλαστός klastós, "gebroken". De term kan dus vertaald worden als gebroken door vuur.

Onderverdeling op korrelgrootte[bewerken]

Tefra wordt op basis van grootte onderverdeeld:[1]

Na de afzetting van de losse vulkanische fragmenten hierboven kan dit materiaal cementeren tot een min of meer vast gesteente. Naamgeving van pyroclastisch gesteente op korrelgrootte van de tefra is:

Ontstaan van een pyroclastisch gesteente[bewerken]

Tefra kan op drie manieren getransporteerd worden: door een pyroclastische stroom (gloedwolk), pyroclastische golf (verwant aan een pyroclastische stroom, maar kan door lichter materiaal ook over heuvels heen) of door pyroclastische neerslag (transport door de lucht).

  • Als sprake is van een pyroclastische stroom of een lahar, zal deze in een ontsluiting te herkennen zijn omdat hij, zoals elke vloeibare stroom, oneffenheden in de onderliggende lagen opvult.
  • Als de tefra zal uit de lucht komen vallen spreekt men van fall-out en zullen lagen met een zeer regelmatige dikte gevormd worden.

Al deze vulkanische lagen kunnen consolideren tot een pyroclastisch gesteente.

Bronnen
  1. Volgens Best (2003), p 27; Schmincke (2004), glossary; Blatt et al. (2006) geven als grens tussen lapilli en bommen echter 32 mm, niet 64 mm
  • (en) Best, M.G.; 2003: Igneous and Metamorphic Petrology, Blackwell Publishing (2nd ed.), ISBN 978-1-4051-0588-0.
  • (en) Blatt, H.; Tracy, R.J. & Owens, B.E.; 2006: Petrology, Igneous, Sedimentary, and Metamorphic, W.H. Freeman & company, New York (3rd ed.), ISBN 978-0-7167-3743-8.
  • (en) Schmincke, H.-U.; 2004: Volcanism, Springer Verlag, ISBN 3-540-43650-2.