Rubbertegel

Rubbertegels (ook wel rubberen tegels, rubber tegels, of veiligheidstegels genoemd) zijn tegels met schokabsorberende eigenschappen.

Rubbertegels zijn op speelplaatsen veiliger dan gras, zand of houtsnippers, en zij behoeven geen onderhoud.

Soorten

Er zijn twee soorten:

• Tegels, die bestaan uit een bovenlaag van puur rubber (EPDM of SBR), verankerd in een betonnen onderlaag. Deze tegels worden gebruikt onder speeltoestellen, op atletiekbanen, op daken onder airco's, als ondergrond voor grote computerunits, kortom in alle situaties waar val- en schokdemping is vereist. Een goed voorbeeld is de Securitontegel.
• Tegels die vervaardigd zijn uit polyurethaanlijm en rubbergranulaat, oftewel aan elkaar gelijmde rubberkorrels. De tegels zijn slipvast en hebben een hoge schokabsorptie en goede drainerende eigenschappen. Deze soort wordt ook wel speeltegel genoemd.

Risico's van speeltegels en kunstgras infill van afgedankte autobanden

Autobanden bevatten hoog aromatische olieen om het loopvlak meer grip te laten krijgen op de weg. Deze stoffen bevatten hoge concentraties van uiterst kankerverwekkende PAK's (Policyclische Aromatische Koolwaterstoffen). Om die reden heeft Brussel de Europese bandenfabrikanten met ingang van 1 januari 2010 verboden om deze stoffen in nieuwe autobanden nog te verwerken. Banden van buiten Europa zijn niet onderworpen aan dit verbod. Autobanden van voor 1 januari 2010 en gefabriceerd buiten de EEG kunnen deze stoffen dus nog steeds bevatten.

Op basis van in beschikbare Nederlandse literatuurgegevens en in Nederland uitgevoerd uitloogonderzoek (publicatiedatum resultaten: 3 januari 2007) lijkt het dat er geen significante milieu- en of gezondheidsrisico's zijn te verwachten bij het gebruik van in Nederland geproduceerde rubbertegels van gerecyclede autobanden. Andere litteratuur , o.m. uit Scandinavie waar men de gevaren van vermalen autobanden al medio 90-er jaren heeft onderkend, geeft aan dat men het op deze wijze van hergebruik van autobanden als zeer risicovol aanmerkt en afwijst.

Tevens is in de afgelopen jaren nederlands onderzoek gedaan naar de milieuaspecten van rubbergranulaat van gemalen personen- en bedrijfswagenbanden, toegepast als infill in kunstgras voetbalvelden. Dit onderzoek is uitgevoerd in opdracht van een aantal betrokken partijen in Nederland. Uit dit onderzoek blijkt dat er geen sprake is van milieurisico’s, mits er een onderlaag van zand en lava onder het kunstgrasveld gebruikt wordt, die voorkomt, dat zink, dat uit het rubbergranulaat loogt, binnen de technische levensduur van het kunstgrasveld (10-15 jaar) in het milieu terecht komt. De conclusies van dit onderzoek worden onderschreven door het ministerie van VROM en het RIVM, die in de begeleidingcommissie betrokken waren.

Dit betekent derhalve dat de rubber granulaat korrels op kunstgras niet buiten het speelveld of kinderspeelplaats terecht mogen komen. Immers daar is geen beschermende grondlaag aangebracht.

Verder is in het onderzoek niet betrokken wat de gevolgen voor de volksgezondheid kunnen zijn. Met name zijn niet onderzocht de gevolgen van contaminatie met maag- en darmflora op korte en (middel) lange termijn. Bij het spelen op de tegels van deze vermalen afgedankte autobanden alsmede bij het voetballen op met deze korrels ingestrooide voetbalvelden kunnen deze korrels namelijk gemakkelijk ingeslikt worden. Het zou belangrijk kunnen zijn om onderzoek te doen naar deze risico's om te voorkomen dat zich een zelfde situatie zou kunnen gaan voordoen als met asbest, waarvan de kwalijke gevolgen ook pas tientallen jaren later zichtbaar werden.

Om geen enkel risico te lopen voor toekomstige problemen lijkt het raadzaam om rubbertegels en infill voor kunstgras te gebruiken, dat NIET is samengesteld uit vermalen en afgedankte autobanden. Securitontegels en infill voor kunstgras samengesteld uit andere , meer veilige grondstoffen, draagt bij aan een meer duurzame samenleving..

Productie van speeltegels

De grondstof voor de tegels is rubberafval, veelal autobanden, dat wordt vermalen tot een bepaalde korrelgrootte. Samen met een kleurstof wordt dit gemengd met polyurethaanlijm, waarna het in de vorm van de tegel wordt gegoten. Onder druk en onder verhoogde temperatuur wordt dit tot een tegel geperst.