Schreef

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Serif and sans-serif 01.svg
schreefloos (Sans-serif)
Serif and sans-serif 02.svg
Schreefletter
Serif and sans-serif 03.svg
Schreef in rood weergegeven

Een schreef (ook wel Engels: serif) is het onderdeel van een lettertype dat aan de "pootjes" van de letters uitsteekt.

Er bestaan lettertypen zonder schreef (schreefloos) en met. Populaire schreefloze lettertypes zijn onder meer Arial, Calibri, Helvetica en Verdana. Veelgebruikte lettertypes met schreef zijn Times New Roman, Palatino en Georgia. Bij de lettertypen met schreef vindt men deze aan het uiteinde van de lijnen van de letter. De letter 'l' heeft in een lettertype met schreef kleine horizontale dwarsstreepjes boven en onder aan de poot.

Keuze van schreef op afgedrukte tekst[bewerken]

Een schreef geeft het beeld van een letter een grotere vormvariatie. Daardoor zijn letters meer onderscheidend van elkaar en dus sneller herkenbaar. Ze worden minder snel verward met een andere letter. Dat maakt een tekst dus makkelijker te lezen. Een schreef maakt een lange tekst ook meer ondersteunend voor de ogen omdat de schreven de ogen van de lezer mede-begeleiden over de regel. Vandaar dat veel boeken en kranten een lettertype met schreef gebruiken. Voor erg korte teksten die dikwijls in grotere maten worden weergegeven dan de gewone leestekst (zoals titels of logo's en plaatsnamen op verkeersborden) heeft de lezer geen begeleiding nodig en werken de schreven soms zelfs storend. Vandaar dat deze korte teksten vaak in een schreefloos lettertype worden opgemaakt.

Tegenwoordig worden ook vaak lange teksten in een schreefloos lettertype opgemaakt. Dit wordt als modern maar minder serieus[bron?] beschouwd. Daar staat tegenover dat er ook schreefloze lettertypen zijn, waarbij de letters zich van elkaar onderscheiden door andere onderdelen waaraan de letterontwerper aandacht besteedt; bijvoorbeeld de verschillen tussen dunnere en dikkere elementen aan de letter (contrast). Zie bijvoorbeeld het lettertype Optima.

Keuze van schreef op een beeldscherm[bewerken]

Op een computerbeeldscherm wordt vooral gebruikgemaakt van schreefloze lettertypen. De schreven storen het letterbeeld op een scherm, aangezien dit beeld uit puntjes (pixels) samengesteld is. Hoe kleiner het lettertype, des te storender zijn schreven.

Over de schreef[bewerken]

In het Nederlands kent men het woord vooral van de uitdrukking "over de schreef gaan": een vastgestelde grens overschrijden. Het spreekwoord ligt oorspronkelijk bij het oude Griekenland. De steengraveerders, die teksten schreven in steen, moesten eerst de eind- en beginpunten uitkerven om hun letters in te vormen (de schreef). De letters in de lithografie zijn bijna altijd in hoofdletters waardoor men die schreven goed kon gebruiken zodat als ze een letter moesten uitkerven ze niet voorbij hun schreef konden kerven. De zegswijze betekent dus dat iemand uitschiet uit zijn schreef waar een letter in gekerfd moet worden (te ver gaan). Schreef(je) is in het Nederlands een synoniem voor streep(je), zoals blijkt uit de uitdrukking "een schreefje voor hebben", een minder bekende variant van "een streepje voor hebben".

Bij werpspelen met centen, noten of knikkers gebruikt men het woord schreef voor een grensstreep op de grond: de voorwerpen moeten zo dicht mogelijk bij de schreef worden geworpen, maar die over de schreef gaan, zijn verloren. Bij het dobbelen is een schreef een krijtstreep op de speelbordrand (bijvoorbeeld de rand van een pietjesbak) om een waarde aan te geven.