Steen, papier, schaar

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Steen, papier, schaar, ook gekend als blad, steen, schaar of schaar, steen, papier, is een wijdverbreid nulsomspel dat met de hand gespeeld wordt.

Het spel wordt, meestal door kinderen, gebruikt om te loten, bijvoorbeeld om te bepalen wie aan de beurt is bij een spel zoals tikkertje, verstoppertje of varianten daarvan. Het voordeel hierbij is dat er geen derde element nodig is (zoals bij het raden van een getal), en geen materiaal zoals bij kop of munt en een dobbelsteen rollen. De uitkomst is onvoorspelbaar, in tegenstelling tot het gebruik van een aftelrijmpje.

SssStein.jpg SssPapier.jpg SssSchere.jpg
Elk van de drie handgebaren (van links naar rechts: steen, papier en schaar) verslaat een van de andere gebaren.

Regels[bewerken]

De twee spelers tellen af en steken tegelijk zonder aarzeling de hand uit in de vorm van:

  • een vuist (steen) wint van twee gespreide vingers (de steen maakt de schaar bot);
  • een vlakke hand (papier) wint van een vuist (het papier bedekt de steen);
  • twee gespreide vingers (schaar) winnen van een vlakke hand (de schaar verknipt het papier).

Het spel wordt doorgaans een afgesproken oneven aantal keren gespeeld, zodat er geen gelijkspel uit de bus kan komen. De winnaar is degene die de meeste winnende combinaties maakte.

Theorie[bewerken]

"Steen, papier, schaar" is een voorbeeld van wat in de wiskunde een cyclische orde wordt genoemd. Rangschikt men de drie objecten naar sterkte, dan volgt op steen papier, op papier schaar en op schaar weer steen, etc.:

... steen < papier < schaar < steen < papier < schaar < steen < ...

"Steen, papier, schaar" wordt meestal gezien als een geluksspel, daar je niet zeker weet wat de ander zal kiezen. Er zijn echter wel tactieken waar men gebruik van kan maken. Veel onervaren spelers (voornamelijk mannen) kiezen steen als eerste zet. Waarschijnlijk komt dit omdat steen er sterk uit ziet, en het straalt kracht uit. Men zou tegen onervaren mannen dus moeten beginnen met papier. Onervaren vrouwen kiezen na het uitleggen van het spel voornamelijk schaar, dit komt waarschijnlijk door het uitspreken van het woord voor het keuzemoment. Tegen ervaren spelers kan men het beste beginnen met schaar, omdat deze waarschijnlijk schaar of papier zal kiezen (omdat steen te makkelijk zou zijn). De speler heeft dan dus minimaal een gelijkspel. Ook kun je onervaren spelers manipuleren door van tevoren bijvoorbeeld extreem veel de schaar uit te beelden, zodat hij die zal nemen. De speler moet dan uiteraard de steen kiezen.

Varianten[bewerken]

Soeten[bewerken]

In Nederlands-Indië bestond een iets andere versie. Dit werd soeten genoemd:[1]

  • Duim (olifant) wint van wijsvinger (mens): de olifant vertrapt de mens;
  • Wijsvinger (mens) wint van pink (mier): de mens vertrapt de mier;
  • Pink (mier) wint van duim (olifant): de olifant is machteloos tegen mieren in zijn slurf.

Noten[bewerken]

  1. gadogadogirl.tipjes.nl - Soeten