Tautoniem

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Een tautoniem is een term die gebruikt wordt in de taxonomie. Een tautoniem omvat dezelfde term (dat wil zeggen met exact dezelfde spelling) om het geslacht en de soort aan te duiden. Er is verschil in gebruik tussen de plantkunde en de zoölogie. In de zoölogische nomenclatuur (voor dieren, geregeld door de ICZN) bestaat deze term formeel niet (informeel wel): voor zoölogie zie tautonymie.

De botanische nomenclatuur (voor planten, geregeld door de ICBN) verschilt van die voor dieren omdat de term "tautonymie" niet gebruikt wordt, en "tautoniem" juist wel. Een tweede verschil is dat in de ICBN het verschijnsel beperkt is tot het soortsniveau. Een derde, en belangrijker verschil, is dat tautoniemen expliciet verboden zijn in de ICBN (Art 23.4): ze kunnen niet bestaan.

Een voorbeeld van een botanisch tautoniem zou zijn "Larix larix" in 1881 gepubliceerd door Karsten. De oudste geldig gepubliceerde naam voor de Europese lariks is Pinus larix L. (1753). De plaatsing in Pinus is niet ideaal: Karsten besloot tot een plaatsing in Larix en probeerde een combinatie te publiceren gebaseerd op de Linneaanse naam. Aangezien "Larix larix" een tautoniem zou zijn en niet acceptabel in de botanische regels (vanaf 1906, maar de regels hebben terugwerkende kracht) is deze naam niet geldig gepubliceerd: ze bestaat niet als botanische naam. In zo'n geval komt de daaropvolgend oudste geldig gepubliceerde naam in zicht, en de correcte naam in dit geval is Larix decidua Mill. (1768); als er geen gepubliceerde naam van toepassing is moet er een naam met een nieuwe soortsaanduiding gepubliceerd worden.

Een naam als Cuminum cyminum (komijn) is geen tautoniem, omdat er een afdoende verschil in spelling is tussen de naam van het genus en de soortsaanduiding.