UV-stabilisator

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een UV-stabilisator of ultraviolet-stabilisator is een verbinding die wordt toegevoegd aan materialen die gevoelig zijn voor UV-straling, om op deze manier te verhinderen dat schade wordt toegebracht aan deze materialen. UV-stabilisatoren worden hoofdzakelijk gebruikt bij de productie van kunststoffen en cosmetica. De concentratie van de stabilisatoren in dergelijke producten varieert van 0,05% tot 2%, met uitschieters tot 5%.

Indeling[bewerken]

UV-stabilisatoren kunnen worden ingedeeld in 3 groepen:

  • Absorbantia
  • UV-dempers (zogenaamde quenchers)
  • HALS-UV-stabilisatoren

Absorbantia[bewerken]

UV-absorbantia zijn in staat om UV-licht te absorberen. Door absorptie van de UV-straling in de buitenste laag van de kunststof wordt het binnenste gedeelte beschermd tegen de voor kunststof schadelijke straling. De bekendste groep van absorberende UV-stabilisatoren zijn de benzofenonen, die via hun geconjugeerd systeem de UV-straling absorberen en de vorming van vrije radicalen inhibiteren.

Het belangrijkste lid uit de groep is hydroxybenzofenon. Een andere veelgebruikte stabilisator is 2-(2-hydroxyfenyl)benzothiazool. Afhankelijk van de toepassing worden de benzeenringen in het benzofenon op verschillende manieren gesubstitueerd met allerhande functionele groepen.

UV-dempers[bewerken]

UV-dempers zijn in staat om de energie van een door UV-licht geëxciteerde molecule over te nemen. In de praktijk zijn dit hoofdzakelijk nikkel-chelaten. Net zoals bij UV-absorbantia worden de kortgolvige, energierijke UV-stralen in langgolvige energiearme straling omgezet. Het verschil is echter dat UV-dempers ook in dunne materialen functioneren. Daarom worden ze hoofdzakelijk bij de productie van folies en vezels ingezet.

HALS-UV-stabilisatoren[bewerken]

De HALS-UV-stabilisatoren (de afkorting voor Hindered Amin Light Stabiliser) worden het meest ingezet. De monomeren, oligomeren en polymere amineverbindingen in HALS-verbindingen deactiveren vrijgekomen radicalen en verlengen zo de houdbaarheid van kunststoffen.