Zwerkbal

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Zwerkbal (Engels: Quidditch) is een sport voor tovenaars uit de Harry Potterboeken van Joanne Rowling. In de wereld van Harry Potter is de status van het Zwerkbal te vergelijken met die van het voetbal: veel mensen praten er over mee en zijn zeer enthousiast als er een groot toernooi wordt gespeeld. Ook heeft iedere heks of tovenaar wel een favoriet Zwerkbal-team. Het idee van Zwerkbal lijkt te zijn gebaseerd op het non-fictieve horseball.

Sinds 2005 wordt zwerkbal ook gespeeld in de dreuzelwereld. Het is bekend onder de naam Engelse naam Muggle Quidditch, of wel Dreuzel Zwerkbal. Hierdoor kunnen dreuzels de sport net als de tovenaars zien. Zij zien en spelen het dan op een iets andere manier dan de tovenaars. Zo spelen dreuzels het niet in de lucht, maar gewoon op de grond. Ook de ballen zijn aangepast voor dreuzels.

Beschrijving van het spel[bewerken]

De ballen[bewerken]

Het spel wordt gespeeld met vier ballen.

De Slurk[bewerken]

De Slurk (Engels: Quaffle) is een normale ronde rode bal. Hij wordt van leer gemaakt, en vroeger zat er ook vaak een lus aan. De Slurk wordt met één hand gevangen en gegooid. Daarom had hij vroeger ook wel vingergaten. Dit soort slurken werden in 1875 afgeschaft men voorzag hem van een houvastbezwering. Nu is de Slurk naadloos en heeft hij een doorsnede van dertig centimeter. Sinds een zwerkbalwedstrijd in 1711 is de slurk rood, aangezien hij anders niet te zien was als hij in de modder lag. De Jagers vonden het vervelend dat ze - als ze de Slurk misten - naar beneden moesten duiken om hem te vangen. Daarom behekste Spirulina Pasmoer de Slurk zo dat hij langzaam naar beneden viel. Dat gebeurt nu nog steeds.

De Beukers[bewerken]

De Beukers (Engels: Bludgers) waren eerst vliegende keien en werden 'Bonkers' genoemd. Het nadeel van vliegende keien was dat ze konden openbarsten als er met een Drijversknots uit de vijftiende eeuw op werd geslagen. Daarna ging men experimenteren met andere materialen en kwamen ze uit op lood. Na een poosje kwamen ze erachter dat lood te zacht was voor zwerkbaldoeleinden. Elk deukje beïnvloedt het vermogen van een Beuker om recht te vliegen. Tegenwoordig zijn de Beukers van ijzer en hebben ze een doorsnede van 25 cm. Beukers zijn behekst en achtervolgen ieder persoon, daarom hebben de Drijvers een knuppel zodat ze de Beukers naar een speler van het andere team kunnen slaan.

De Gouden Snaai[bewerken]

De Gouden Snaai (Engels: Golden Snitch) is een gouden balletje ter grootte van een flinke walnoot met vleugeltjes dat supersnel rondfladdert. Een Snaai heeft huidherinneringen. Dit betekent dat een Snaai zo is betoverd dat hij de eerste persoon die hem aanraakt naderhand kan identificeren. Hierdoor kan de Snaai uitsluitsel geven wanneer het niet zeker is wie de Snaai tijdens een Zwerkbalwedstrijd als eerste heeft gevangen. Daarom wordt een Snaai ook nooit met een blote hand aangeraakt voordat hij wordt gebruikt tijdens een Zwerkbalwedstrijd. Zelfs de maker raakt de Snaai niet aan, deze draagt tijdens de fabricage handschoenen.

Vroeger was er nog geen Snaai, toen werd er een vogeltje gebruikt (de "Smiecht"). Het diertje was heel klein en kon heel snel vliegen. Later werd de smiecht een beschermde diersoort en konden ze hem niet meer gebruiken, daarom werd er een Gouden Snaai ontwikkeld.

Leeswaarschuwing: Onderstaande tekst bevat details over de inhoud en/of de afloop van het verhaal.

In het zevende deel erft Harry Potter van Albus Perkamentus de Snaai die hij tijdens zijn eerste Zwerkbalwedstrijd bijna had ingeslikt. Volgens het testament laat Perkamentus Harry deze Snaai na als herinnering aan de beloning voor talent en vasthoudendheid. Rufus Schobbejak, op dat moment Minister van Toverkunst, handelt Perkamentus' testament af, en denkt dat Perkamentus misschien iets in de Snaai heeft gestopt dat alleen Harry eruit kan halen, doordat de Snaai Harry's aanraking kan herkennen. Er gebeurt echter niets wanneer hij de Snaai aanraakt. Wanneer hij zijn lippen tegen de Snaai aandrukt, waarmee hij de Snaai immers het eerst aanraakte, verschijnen er op het oppervlak van de Snaai heel kort vijf woorden in het handschrift van Perkamentus: Ik open aan het slot.

Wanneer Harry er tijdens de Slag om Zweinstein achter komt dat hij zelf een van de Gruzielementen is van Heer Voldemort, weet hij dat hij moet sterven om Voldemort te verslaan. Hij denkt dat het hem nu wel zal lukken om de Snaai te openen. Hij realiseert zich dat met de woorden Ik open aan het slot het einde van zijn leven wordt bedoeld. Hij houdt de Snaai tegen zijn lippen en fluistert "ik sta op het punt om te sterven". De Snaai splijt hierdoor open, en in de Snaai ligt de Steen van Wederkeer. Harry gebruikt deze Steen om vier mensen tijdelijk uit de dood terug te halen: zijn vader James Potter, Sirius Zwarts, Remus Lupos en zijn moeder Lily. Deze gedaanten geven Harry de moed om verder te gaan, en het op te nemen tegen Voldemort.

Leeswaarschuwing: Eindigt hier.

Het veld[bewerken]

Quidditch field.svg

Zwerkbal wordt gespeeld op een ovaal veld, dat verschillende ondergronden kan hebben, (1) ter grootte van een voetbalveld met aan beide kanten drie grote masten (2) met aan de bovenkant ringen (in dit artikel wordt de term hoepel(s) gebruikt als men hiernaar verwijst) waardoor heen kan worden geworpen. De speeltijd van het spel hangt volledig af van de twee zoekers van het team, het spel stopt namelijk pas als de gouden snaai is gevangen. Het 'wereldrecord' werd gevestigd tijdens de wedstrijd in de Engelse League tussen de Tutshill Tornados en de Carphilly Catapults toen Roderik Pineut, de zoeker van de Tutshill Tornado's (in 1921, toen de Tutshill Tornado's regerend wereldkampioen waren) de snaai al na drieënhalve seconde pakte. Dat was de kortste wedstrijd ooit. De langste wedstrijd was een duel dat in het teken stond van de wereldbeker van 1463, en duurde drie maanden.

De spelers[bewerken]

Zwerkbal wordt gespeeld op vliegende bezems. Elk team bestaat uit 7 spelers:

  • De Jagers (Engels: Chaser): De drie jagers hebben als taak om punten te scoren voor het team. Er wordt gescoord door de Slurk door een van de 3 hoepels te gooien. Wanneer een team scoort krijgt het 10 punten.
  • De Wachter (Engels: Keeper): De wachter heeft als taak om ervoor te zorgen dat het vijandige team niet scoort. Hij verdedigt dus de hoepels.
  • De Drijvers (Engels: Beater): De twee drijvers hebben als taak om het vijandige team te dwarsbomen. Dit doen ze met behulp van de beukers. De drijvers beschikken namelijk over korte knuppels, een soort van verkorte honkbalknuppels, en met deze knuppels slaan ze de beukers in de richting van het vijandige team. Tegelijkertijd verdedigen ze hun eigen teamgenoten ook tegen vijandige inkomende beukers.
  • De Zoeker (Engels: Seeker): De zoeker heeft als taak om de Gouden Snaai te vangen. De gouden snaai is namelijk 150 punten waard bij zwerkbal. Bovendien is het spel afgelopen als de snaai gevangen wordt. Wanneer een team meer dan 150 punten achterstaat, is het niet gunstig om de snaai te vangen en dan is het de taak van de zoeker van het achterlopende team dat hij verhindert dat de tegenstander de snaai vangt.

Geschiedenis[bewerken]

Zwerkbal begon als een simpel spel gespeeld op bezems, waarbij de spelers met een leren bal (De Slurk) overspeelden en probeerden in doelen aan beide kanten van het veld te werken. Niet lang daarna werden er de Beukers toegevoegd. De gouden Snaai werd weer later toegevoegd. De Snaai vindt zijn oorsprong in een andere oude sport waarbij de spelers een Gouden Smiecht, een snelle, gouden vogel moesten proberen te vangen. In het jaar 1269 werd zo'n gouden vogel losgelaten tijdens een zwerkbalwedstrijd. Diegene die hem zou vangen kreeg 150 Galjoenen (tegenwoordig meer dan 1 miljoen Galjoenen waard!). Later werd, ter verering van die sport, 150 punten toegekend aan het team dat een gouden Snaai zou vangen. De vogel was tegen deze tijd een bedreigde diersoort. Een Ierse voorloper van Zwerkbal is "Aingingein".

10-de eeuw – 13-de eeuw[bewerken]

962 Uit papieren blijkt dat er al in deze tijd in Europa op bezems werd gevlogen. De ontwikkeling van de bezem is van groot belang voor de ontwikkeling van de Zwerkbalsport. Zodra de bezems bochten konden maken en van snelheid konden variëren ontstonden de eerste bezemsporten.

Begin 11-de eeuw Uit deze tijd stamt het allereerste verslag van een Zwerkbalwedstrijd. Het is geschreven door de heks Gerda Klepel uit Blubberveld. Zij woonde aan de rand van een moeras en beschreef in haar dagboek een balspel dat waarschijnlijk een primitieve voorloper van het huidige Zwerkbal is. Het dagboek is te zien in het Zwerkbalmuseum in Londen.

12-de eeuw De tovenaar Diederik Knar schrijft in een brief aan zijn broer in Noorwegen over een spel dat hij Zwerckbol noemt. Uit deze brief blijkt dat het balspel bekend is in grote delen van Engeland. Het spel dat in deze brief wordt beschreven, begint op het huidige Zwerkbal te lijken. Er wordt gesproken over 'vangers' waarmee waarschijnlijk jagers worden bedoeld. Ook waren er beukers ('bonkers') en drijvers in het spel. Het doel bestond uit tonnen op palen. Er is echter nog geen sprake van een gouden Snaai.

1269 Voor het eerst wordt er tijdens een Zwerkbalwedstrijd een gouden Smiecht losgelaten. De gouden Smiecht is de voorloper van de gouden Snaai (zie ook boven: De gouden snaai).

14-de eeuw – 15-de eeuw[bewerken]

Halverwege de 14-de eeuw De jacht op gouden Smiechten wordt verboden. Vanaf nu wordt er gebruikgemaakt van gouden Snaaien.

1358 De tovenaar Zacharias Mudde zet voor het eerst de volledige beschrijving van het Zwerkbalspel op papier. Inclusief anti-Dreuzel maatregelen. (zie ook rechtsboven: Dreuzelbeveiliging).

1362 De tovenaarsraad verbiedt het spelen van Zwerkbal binnen een straal van tachtig kilometer van een dreuzelstad.

1368 De tovenaarsraad verbiedt het spelen van Zwerkbal binnen een straal van honderdvijftig kilometer van een dreuzelstad.

1429 Het is nu verboden om Zwerkbal te spelen op elke plaats waar ook maar de geringste kans bestaat dat de spelers gezien kunnen worden door Dreuzels. De straf die hierop staat, is zwaar: de kerker in met een ketting om de nek van de gevangene.

1473 Het eerste WK Zwerkbal! Er doen echter alleen Europese teams mee. Sinds 1473 wordt het WK elke vier jaar gehouden.

16-de eeuw – 18-de eeuw[bewerken]

1538 Verbod op het gebruik van toverstokken tijdens Zwerkbalwedstrijden.

1652 De eerste Europacup. Dit toernooi wordt sindsdien elke drie jaar gehouden.

1674 De Profliga wordt opgericht. Vanaf dit moment mogen alleen nog de dertien beste Zwerkbalteams van Groot-Brittannië en Ierland deelnemen aan de Liga, de eredivisie.

1750 De oprichting van het Departement van Magische Sport en Recreatie. Zij leggen de officiële spelregels van het Zwerkbalspel vast. Een belangrijke taak van dit Departement is het beveiligen van Zwerkbalwedstrijden tegen dreuzels.

19-de eeuw – nu[bewerken]

1883 De doelmanden worden vervangen door doelringen (zie ook boven: Doelringen) Dit is de laatste verandering die in het Zwerkbalspel is doorgevoerd.

1926 De gebroeders Helleveeg maken de eerste racebezem (zie ook boven: Bezems).

1967 Nimbus Racebezembouwers wordt opgericht.

1994 Ierland wint het WK Zwerkbal in een zinderende wedstrijd tegen Bulgarije:

WK Zwerkbal[bewerken]

Het Wereldkampioenschap Zwerkbal (sic) is het belangrijkste Zwerkbalevenement dat voorkomt in de Harry Potterboekenreeks.

Het WK Zwerkbal is al 423 keer gehouden, en voor het begin van zijn vierde schooljaar gaat Harry Potter samen met Hermelien Griffel en de familie Wemel naar de finale van de vierhonderentweeënwtintigste editie van het WK. De nationale ploegen die dan tegen elkaar spelen zijn die van Bulgarije en Ierland.

De spelers van Bulgarije zijn Dimitrov, Zograv, Levski, Ivanova, Vulkanov, Volkov en Viktor Kruml. Viktor Kruml wordt behalve door zijn reputatie als de beste zoeker ter wereld ook beroemd door zijn uitloting als kampioen voor Klammfels tijdens het Toverschool Toernooi, en vanwege zijn vermeende relatie met Hermelien Griffel.

De spelers van Ierland zijn Connoly, Ryan, Troy, Mullet, Moran, Quigley en Lynch. Van het Ierse nationale team deed niemand mee aan het Toverschool Toernooi, en er zijn ook geen aanwijzingen gegeven dat ze nog schoolgaand zijn.

De wedstrijd wordt gewonnen door Ierland, ondanks het feit dat Bulgarije de Snaai ving - op het moment dat dat gebeurde stond Ierland namelijk al met 170-10 voor. De eindstand was dus 170-160.

Nationale Zwerkbalteams[bewerken]

  • Vlag van Argentinië Argentinië [1]
  • Vlag van Australië Australië [1]
  • Vlag van Brazilië Brazilië [1]
  • Vlag van Bulgarije Bulgarije [2]
  • Vlag van Duitsland Duitsland [1]
  • Vlag van Engeland England [2]
  • Vlag van Frankrijk Frankrijk [1]
  • Vlag van India India [2]
  • Vlag van Ierland Ierland [2]
  • Vlag van Japan Japan [1]
  • Vlag van Luxemburg Luxemburg [2]
  • 'The Nordic Team' [1] (Scandinavië)
  • Vlag van Oeganda Oeganda [2]
  • Vlag van Peru Peru [2]
  • Vlag van Portugal Portugal [2]
  • Vlag van Schotland Schotland [2]
  • Vlag van Spanje Spanje [1]
  • Transylvanië [1]
  • Vlag van Turkije Turkije [2]
  • Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten van Amerika [1]
  • Vlag van België België [1]
  • Vlag van Wales Wales [2]
  • Vlag van Nederland Nederland
  • Vlag van Ecuador Ecuador
  • Vlag van Venezuela Venezuela

Regionale Zwerkbalteams[bewerken]

Groot-Brittannië en Ierland:[3]

  • Vlag van Engeland Appleby Arrows
  • Vlag van Noord-Ierland Badwater Bats
  • Vlag van Wales Caerphilly Catapults
  • Vlag van Engeland Cambridge Cannons
  • Vlag van Engeland Falmouth Falcons
  • Vlag van Wales Holyhead Harpies
  • Vlag van Ierland Kenmare Kestrels
  • Vlag van Schotland Montrose Magpies
  • Vlag van Schotland Pride of Portree
  • Vlag van Engeland Pullover United
  • Vlag van Engeland Tutshill Tornado's
  • Vlag van Schotland Wigtown Wanderers
  • Vlag van Engeland Winterpayne Wasps
  • Vlag van Engeland London Airforce

Rest van de wereld:

Europa

  • Vlag van Luxemburg Bigonville Bombers [4]
  • Vlag van Portugal Braga Broomfleet [4]
  • Vlag van Litouwen Gorodok Gargoyles [4]
  • Vlag van Polen Grodzisk Goblins [4]
  • Vlag van Duitsland Heidelberg Harriers [4]
  • Vlag van Noorwegen Karasjok Kites [4]
  • Vlag van Frankrijk Quiberon Qui-Vives [4]
  • Vlag van Bulgarije Vratsa Vultures [4]
  • Vlag van Nederland Gouden Leeuwen

Azië

  • Vlag van Japan Toyohashi Tengu [4]

Oceanië [4]

  • Vlag van Nieuw-Zeeland Moutohora Macaws
  • Vlag van Australië Thundelarra Thunderers
  • Vlag van Australië Woollongong Warriors

Afrika [4]

  • Vlag van Ethiopië Gimbi Giant-Slayers
  • Vlag van Oeganda Patonga Proudsticks
  • Vlag van Tanzania Sumbawanga Sunrays
  • Vlag van Togo Tchamba Charmers

Noord-Amerika [4]

  • Vlag van Verenigde Staten Fitchburg Finches
  • Vlag van Canada Haileybury Hammers
  • Vlag van Canada Moose Jaw Meteorites
  • Vlag van Canada Stonewall Stormers
  • Vlag van Verenigde Staten Sweetwater All-Stars

Zuid-Amerika

  • Vlag van Peru Tarapoto Tree-Skimmers [4]

Zie ook[bewerken]

Referenties[bewerken]

  1. a b c d e f g h i j k Quidditch Through the Ages (real)
  2. a b c d e f g h i j k Harry Potter and the Goblet of Fire
  3. Zwerkbal Door de Eeuwen Heen, hoofdstuk 7
  4. a b c d e f g h i j k l m Zwerkbal Door de Eeuwen Heen, hoofdstuk 8

Bron[bewerken]