Actieradius

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De actieradius of het bereik is de afstand die een voertuig kan afleggen zonder tussentijds van buitenaf energie aan het voertuig toe te voegen. Voertuigen die hun energievoorraad meenemen, hebben een eindige actieradius doordat de hoeveelheid energie die ze mee kunnen nemen eindig is.

Een benzineauto met een tankinhoud van 40 liter en een gemiddeld brandstofverbruik van 1 op 15 heeft bijvoorbeeld een actieradius van 600 kilometer. Een Boeing 747 heeft een vliegbereik van ongeveer 13.450 kilometer (afhankelijk van de versie). Dat betekent dat een 747 die afstand kan vliegen zonder bij te tanken. Een vliegtuig dat bijtankt in de lucht vergroot de afstand die het kan afleggen zonder te landen, maar niet zijn actieradius (volgens bovenstaande definitie van actieradius).

De actieradius van ballistische raketten is van grote militair-strategische betekenis, want de actieradius bepaalt welke landen aangevallen kunnen worden. De intercontinentale of langeafstandsraket heeft een bereik van meer dan 3500 km. Het maximale bereik ligt tussen de 8.000 en 12.000 km. Deze raketten kunnen kernkoppen vervoeren.

Elektrische auto's[bewerken]

De actieradius van een volledig elektrische auto wordt hoofdzakelijk bepaald door de capaciteit (kWh) van de accu, de rijstijl en -snelheid en het weer. De actieradius wordt in de Europese Unie berekend met de New European Driving Cycle-test. Deze test stimuleert het rijgedrag volgens een vast rittenpatroon. Hierbij wordt het energieverbruik gemeten, waarbij alle comfortverhogende zaken zoals verwarming en koeling uitgeschakeld zijn. Het gemiddeld elektricteitsverbruik van de test afgezet tegen de capaciteit van de accu levert het maximale bereik. De rittentest weerspiegelt niet het daadwerkelijke rijgedrag waardoor de actieradius in de praktijk altijd lager uitvalt. De opvolger Worldwide harmonized Light vehicles Test Procedures zou dit moeten ondervangen.

In 2017 is de elektrische auto met de grootste actieradius de Tesla Model S 100D met 515 kilometer.[1] Rijden met hoge snelheid (≥120 km/u), met tegenwind en met vorst kan de actieradius halveren.

Bij pluginhybrides is er sprake van twee bereiken, een volledig elektrisch bereik, en een hybride bereik. Bij een hybride-elektrische auto of een elektrische auto met range extender wordt de actieradius vergroot door een kleine verbrandingsmotor. De Amerikaanse autofabrikant General Motors heeft in 2011 een elektrische wagen met range extender op de markt gebracht: de Chevrolet Volt, met een elektrische actieradius van zo'n 60 kilometer en een totale actieradius van 640 kilometer. Hierbij wordt de accu zodra dat nodig is bijgeladen met behulp van een benzinemotor.

Waterstofauto's hebben een ingebouwde generator die werkt op waterstof, die in een tank in de auto meegenomen wordt. Een waterstofauto heeft doorgaans een grotere actieradius dan een volledig elektrische auto. Voorbeelden zijn de Toyota Mirai (actieradius 502 km), de Honda Clarity Fuel Cell (actieradius 589 km) en de Hyundai ix35 Fuel Cell (actieradius 600 km).

De nog beperkte actieradius van volledig elektrische auto's is niet meer zo'n groot probleem als de accu ook tijdens het rijden opgeladen kan worden. Dat is bijvoorbeeld mogelijk via inductie op speciaal daarvoor aangepaste weggedeelten.[2] De auto kan rijdend laden zonder te stoppen. Volgens de definitie wordt de actieradius echter niet vergroot omdat er uit externe bron energie wordt toegevoegd.

Op een aantal plaatsen in de Verenigde Staten is het mogelijk om accu's te verwisselen. Dit duurt ongeveer 90 seconden. Het vergroot de afstand die op een dag afgelegd kan worden, maar volgens de definitie wordt de actieradius niet vergroot. Er wordt immers een nieuwe volle accu ingezet.

Andere betekenis[bewerken]

Met actieradius kan ook het gebied bedoeld worden waarbinnen iets of iemand actief is, zonder daarbij noodzakelijkerwijs naar de engere betekenis te verwijzen. Een bromfiets heeft bijvoorbeeld een actieradius van 20 à 30 km. Een bromfiets kán wel verder rijden, maar de meeste bromfietsers kiezen voor grotere afstanden voor een ander vervoermiddel.