Actieradius

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De actieradius is de afstand die een voertuig kan afleggen zonder tussentijds te stoppen om van buitenaf energie aan het voertuig toe te voegen.

Voertuigen die hun energievoorraad meenemen, hebben een eindige actieradius doordat de hoeveelheid energie die ze mee kunnen nemen eindig is. Zo heeft een benzineauto met een tankinhoud van 40 liter en een gemiddeld brandstofverbruik van 1 op 15 een actieradius van 600 kilometer. Een Boeing 747 heeft een actieradius (in de luchtvaart spreekt men van "vliegbereik") van ongeveer 13.450 kilometer (afhankelijk van de versie). Dat betekent dat een 747 die afstand kan vliegen zonder bij te tanken. Een vliegtuig dat bijtankt in de lucht vergroot de afstand die het kan afleggen zonder te landen, maar niet zijn actieradius (volgens bovenstaande definitie van actieradius).

De actieradius van ballistische raketten is van grote militair-strategische betekenis, want de actieradius bepaalt welke landen aangevallen kunnen worden. De intercontinentale of langeafstandsraket heeft een bereik van meer dan 3500 km. Het maximale bereik ligt tussen de 8.000 en 12.000 km. Deze raketten kunnen kernkoppen vervoeren.

De actieradius van voertuigen op zonne-energie, zoals de zonnewagen en het zonnevliegtuig Solar Impulse, is in principe onbeperkt omdat ze niet hoeven te stoppen om te laden. Ze komen tot stilstand wanneer de zon niet meer schijnt en de accu's leeg zijn. De Solar Impulse heeft in 2016 een vlucht rondom de aarde voltooid, dat is een afstand van ongeveer 42.000 km.

Ook zeilschepen nemen geen energievoorraad mee, maar maken gebruik van een uitwendige energiebron: de wind. Zolang die waait, kunnen ze blijven varen.

Elektrische auto's[bewerken]

De actieradius van een volledig elektrische auto wordt hoofdzakelijk bepaald door de capaciteit (kWh) van de accu, de rijstijl en -snelheid en het weer. In 2017 is de elektrische auto met de grootste actieradius de Tesla Model S 100D met 515 kilometer.[1] Rijden met hoge snelheid (≥120 km/u), met tegenwind en met vorst kan de actieradius halveren.

Er zijn verschillende manieren om de actieradius te vergroten. Bij een hybride-elektrische auto of een elektrische auto met range extender wordt de actieradius vergroot door een kleine verbrandingsmotor. De Amerikaanse autofabrikant General Motors heeft in 2011 een elektrische wagen met range extender op de markt gebracht: de Chevrolet Volt, met een elektrische actieradius van zo'n 60 kilometer en een totale actieradius van 640 kilometer. Hierbij wordt de accu zodra dat nodig is bijgeladen met behulp van een benzinemotor.

Waterstofauto's hebben een grotere actieradius door de aanwezigheid van een brandstofcel die gevoed wordt door waterstof. Voorbeelden zijn de Toyota Mirai (actieradius 502 km), de Honda Clarity Fuel Cell (actieradius 589 km) en de Hyundai ix35 Fuel Cell (actieradius 600 km).

Als de actieradius wordt gedefinieerd als de afstand die op 1 dag afgelegd kan worden, is voor een elektrische auto 1.000 km met 4 of 5 keer snelladen onderweg haalbaar.[2] Daarbij wordt gebruikt gemaakt van snellaadstations. Met gewone oplaadpunten, waar laden vele uren kost, is dit niet haalbaar.

Op een aantal plaatsen in de Verenigde Staten is het mogelijk om accu's te verwisselen. Dit duurt ongeveer 90 seconden. In dat geval wordt de actieradius bepaald door de beschikbaarheid van wisselstations op de route.

Voertuigen zonder motor[bewerken]

Ook voertuigen zonder motor hebben een actieradius. Bij de fiets is die afhankelijk van het uithoudingsvermogen van de fietser en omstandigheden als tegenwind en hoogteverschillen.

Andere betekenis[bewerken]

Met actieradius kan ook het gebied bedoeld worden waarbinnen iets of iemand actief is, zonder daarbij noodzakelijkerwijs naar de engere betekenis te verwijzen. Een bromfiets heeft bijvoorbeeld een actieradius van 20 à 30 km. Een bromfiets kán wel verder rijden, maar de meeste bromfietsers kiezen voor grotere afstanden voor een ander vervoermiddel.