Air Force Cross (Verenigd Koninkrijk)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kruisen uit 1918 met gesp en 1921 met twee gespen
Portal.svg Portaal Ridderorden

Het Air Force Cross is een Britse onderscheiding. De decoratie werd ingesteld om officieren van de Britse luchtmacht. die zich dapper betoonden maar op dat moment geen gevechtsvlucht vlogen te kunnen decoreren. Voor dapperheid in de lucht in de strijd tegen de vijand is er het Distinguished Flying Cross. Luchtmachtpersoneel dat geen officier was ontving in vergelijkbare gevallen de Air Force Medal. In 1993 werd het Britse militaire decoratiestelsel hervormd, het AFC en DFC bleven bestaan maar de corresponderende medailles werden door de twee kruisen en het nieuwe Conspicuous Gallantry Cross vervangen. Het Nederlandse Vliegerkruis is op het Air Force Cross en het Distinguished Flying Cross geïnspireerd en verenigt in de verleningscriteria de karakteristieken van beide Britse kruisen. Het lint met de in een hoek van 45 graden liggende rode en witte strepen heeft model gestaan voor luchtmachtonderscheidingen in de hele wereld.

Het Koninklijk Besluit van George V sprak van "een moedige daad of het toegewijd vervullen van de plicht terwijl gevlogen werd, maar niet in een gevechtsvlucht tegen de vijand"[1] [2].

Geschiedenis[bewerken]

De kring van personen die voor het kruis in aanmerking komen is sinds de instelling uitgebreid. In eerste instantie waren dat officieren en tijdelijke officieren (Warrant Officers) van de luchtmacht. Later volgden de waarnemers en officieren van de artillerie en de marineluchtvaartdienst. In 1993 werd na het afschaffen van de Air Force Medal besloten dat alle rangen voor het Air Force Cross in aanmerking komen.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden 680 kruisen verleend. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden 2001 Air Force Medals en 26 gespen toegekend. De enige tweede gesp werd in 1944 aan H. J. Wilson uitgereikt. Group Captain H J Wilson AFC vloog in november 1945 met een standaard Meteor Mark IV met 606 mijl per uur over Herne Bay. Hij was de eerste piloot die sneller dan 600 mijl per uur vloog en ontving voor deze testvlucht zijn derde Air Force Cross[3].

Het kruis werd 58 maal aan piloten van landen buiten het Gemenebest uitgereikt.

Postnominale letters[bewerken]

De dragers van het Air Force Cross voeren de postnominale letters "AFC" achter hun naam.

Het kruis[bewerken]

  • Het kruisvormige zilveren versiersel is 60 millimeter hoog en 54 millimeter breed. De ontwerper heeft het kruis vormgegeven in de indertijd populaire Art déco stijl. In het midden is een afbeelding van de god Hermes, boodschapper der goden, afgebeeld. Hermes draagt een lauwerkrans en zit op de rug van een roofvogel. Op de vier armen is een propeller gelegd. De armen eindigen in een tudorkroon en drie bommen met het monogram van de regerende vorst.

Het kruis wordt met behulp van twee ringen en een met lauweren versierde gesp aan een lint op de linkerborst gedragen.

In 1918 werd een lint met witte en rode horizontale strepen van 8 millimeter breed voorgeschreven. Tweede of derde toekenningen werden door zilveren gespen met in het midden een paar vleugels op dat lint aangeduid. In 1919 werd een nieuw lint met rode en witte strepen in een hoek van 45 graden voorgeschreven. De strepen zijn breder dan die van de Air Force Medal.

De baton die op het dagelijkse uniform wordt gedragen heeft de kleuren van het lint. Gespen worden met kleine, op het lint vastgemaakte, zilveren rozen aangeduid.

Het Air Force Cross en de Nederlandse luchtmacht[bewerken]

Het kruis werd tweemaal aan Nederlandse piloten toegekend.

  • Luitenant ter Zee-vlieger Ie Klasse W.J. Reijnierse (1910-1967)[4] van de Marineluchtvaartdienst. Het Air Force Cross werd in 1943 toegekend.
  • Officier-vlieger der IIe Klasse J.H. Rijkhof. Hij vloog bij de R.A.F. No.24 Squadron. Het Air Force Cross werd op 24 juni 1944 toegekend.
Batons van het Air Force Cross
AFC AFC met gesp
1918–1919
UK AFC 1918 ribbon.svg
UK AFC 1918 w Bar ribbon.svg
sinds 1919
UK AFC ribbon.svg
UK AFC w Bar ribbon2.svg

Externe link[bewerken]

In het conflict om de Falkland Eilanden werd het Air Force Cross zesmaal verleend.[5]. Tweemaal binnen de luchtmacht en viermaal aan vliegend personeel van de marine.

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Warrant: "an act or acts of valour, courage or devotion to duty whilst flying, though not in active operations against the enemy
  2. Zie: [1] 2012
  3. Zie: [2] 2012
  4. Zie: [3] 2012
  5. Zie [4]
De onderscheidingen voor dapperheid van het Verenigd Koninkrijk en zijn overzeese gebieden
Ie categorie: Victoria Cross · George Cross
IIe categorie voor hogere officieren (2A): Distinguished Service Order · Indian Order of Merit · Royal Red Cross (First Class)
Moderne onderscheiding voor alle dienstgraden: Conspicuous Gallantry Cross
IIIe categorie voor officieren (3A): Order of British India · Distinguished Service Cross · Military Cross · Distinguished Flying Cross · Air Force Cross · Royal Red Cross (Second Class)
IIe categorie (2B): Distinguished Conduct Medal · George Medal · Queen's Police Medal, for Gallantry · Queen’s Fire Service Medal, for Gallantry · Albert Medal · Edward Medal · Empire Gallantry Medal · Union of South Africa Queen's Medal for Bravery (in Gold) · Conspicuous Gallantry Medal
IIIe categorie (3B): Constabulary Medal · Medal for Saving Life at Sea · Queen's Gallantry Medal · British Empire Medal · Queen's Volunteer Reserves Medal · Queen’s Medal for Chiefs · Polar Medal · Overseas Territories Police Medal · Royal West African Frontier Force Distinguished Conduct Medal · King's African Rifles Distinguished Conduct Medal · Indian Distinguished Service Medal · Union of South Africa Queen's Medal for Bravery (in Silver) · Distinguished Service Medal · Military Medal · Distinguished Flying Medal · Air Force Medal · Indian Order of Merit (Third Class) · Burma Gallantry Medal · Indian Police Medal, for Gallantry · Ceylon Police Medal, for Gallantry · Sierra Leone Police Medal, for Gallantry · Sierra Leone Fire Brigades Medal, for Gallantry · Colonial Police Medal, for Gallantry
IVe categorie: King's/Queen's Commendation for Bravery in the Air · King's/Queen's Commendation for Valuable Service
Ve categorie: Queen's Commendation for Bravery · Queen's Commendation for Bravery in the Air
VIe categorie: King's/Queen's Commendation for Brave Conduct