Arenborg

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Arenborg
De Arenborg in de winter
De Arenborg in de winter
Coördinaten 51° 23′ NB, 6° 12′ OL
Algemeen
Eigenaar Particulier
Huidige functie woningen
Gebouwd in 17e t/m 20e eeuw
Monumentale status Rijksmonument
Monumentnummer 37153
Detailkaart
Arenborg (Nederland)
Arenborg

De Arenborg is een in aanleg 17e-eeuws (van oorsprong agrarisch) complex in de buurtschap 't Ven, in de noordoostelijke bantuin van de gemeente Venlo. Het complex is een beschermd rijksmonument, nummer 37153.

Historische achtergrond[bewerken | brontekst bewerken]

De naam Arenborg wordt voor het eerst genoemd in de jaren zestig van de 16e eeuw. In 1567 verkocht Wilhelm ingen Aerenborch samen met zijn compagnon aan Anna ingen Rae drie morgen land gelegen nabij ‘den gut ingen Aerenborgh’. Dit is tot nu toe de oudst bekende vermelding van een agrarische stichting op deze plek.

De aanleg van de Arenborg dateert voornamelijk uit de 17e eeuw. In deze periode was het goed in bezit van Hendrik Arenborgh en Neesken Vennekens. Zij verkochten in 1664 ‘den Arenborch int Venne groot drie vierdeel plaks’ aan Jan Hinssen en Anna Pullen. Vervolgens werd Arnold Bloemarts, schepen en burgemeester van Venlo, eigenaar van de Arenborg. Hij gaf het huis in 1708 als huwelijksgeschenk aan zijn dochter Maria Agnes Bloemarts en haar echtgenoot Joannes Franciscus de Bruijne, heer van Abserbergh en landrentmeester-generaal in het Overkwartier van Gelre.

Na het overlijden van het echtpaar De Bruijne-Bloemarts werd de Arenborg bezit van dochter Isabella Maria De Bruijne d’Abserbergh en Peter Jacob Joseph Swerts de Beauregard. Langs de vrouwelijke lijn ging het goed in de tweede helft van de 18e eeuw vervolgens over naar de belangrijke Venlose regentenfamilie Van Wessem. Dit bleef zo tot 1865, toen de Arenborg in handen kwam van Jeannette Hubertine Richardt, die tevens het nabijgelegen landhuis Lovendaal bezat. Na het kinderloos overlijden van haar zoon Hypolite Collaes werd de Arenborg samen met alle andere bezittingen in 1911 publiekelijk verkocht. Het complex werd in dat jaar overgedragen aan de families Hegger en Van Rijn.

Opzet en beknopte bouwgeschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

Van het gehele complex is de vleugel rechts van de toren (nummer 83) het oudst. Deze vleugel dateert in aanleg uit de 17e eeuw en bestond aanvankelijk uit een langgerekt bouwvolume met een steile kap en een aanbouw tegen de kopgevel aan oostzijde. In de 18e eeuw maakte de aanbouw plaats voor een toren met onderdoorgang. Links van de toren werd een nieuwe vleugel gebouwd (nummer 81), zodat een symmetrisch geheel ontstond. Grote delen van het 17e-eeuwse muurwerk werden in de nieuwe toren ingepast, zoals is te zien aan Y-vormige muuranker onder de onderdoorgang. In de oudste vleugel bleven de 17e-eeuwse houten spantconstructie en grote delen van het oorspronkelijke muurwerk bewaard. In de achtergevel bevinden zich enkele 18e-eeuwse 'oeil de boeufs', zogenoemde ossenogen. Aan de binnenzijde bleef een gedeelte 17e-eeuws pleisterwerk, bestaande uit vlechtwerk, stro, leem en paardenhaar, bewaard.

Op het voorterrein, dat tot ver in de 20e eeuw was voorzien van een 'omgrachting', lagen in de 17e eeuw al diverse bijgebouwen in een nagenoeg symmetrische aanleg. De bouwvolumes aan de linkerzijde (nummer 79) dateren vermoedelijk voor een deel nog uit die tijd. In de 18e eeuw werd aan de rechterzijde een nieuw bijgebouw opgericht (nummer 85), dat blijkens het jaartalanker in 1835 werd uitgebreid en rond 1900 wederom werd verlengd. Het jongste bouwdeel (nummer 77) werd in het begin van de 20e eeuw gebouwd. De toren kreeg in 1904 een nieuwe kap met dakkapellen, met daarboven een oudere dakruiter als bekroning. Daarmee kreeg het complex zijn huidige vorm. Tegenwoordig is de Arenborg verdeeld in een aantal separate wooneenheden. Het voorterrein is ontsloten via een toegang over de oude gracht die wordt geflankeerd door twee gemetselde hekpijlers met een natuurstenen bolbekroning.

De 17e-eeuwse vleugel rechts van de toren, inclusief de toren zelf, werden in 2016-2017 met steun van de provincie Limburg en de gemeente Venlo geheel gerestaureerd. De oorspronkelijke indeling werd als uitgangspunt genomen voor de restauratie en voor een belangrijk deel hersteld. Tijdens de restauratie werd eveneens het historische luidklokje in de dakruiter van de toren (volgens de overlevering eertijds gebruikt om etenstijd voor de landarbeiders aan te kondigen) in ere hersteld. Het klokje laat tegenwoordig elk uur van zich horen in 't Ven.

'Arenborghoeve'?[bewerken | brontekst bewerken]

Aan de Genrayweg (ongeveer 500 meter zuidwaarts) ligt eveneens een monumentale hoeve, de Hof Genraaij uit 1725, die tegenwoordig wordt gebruikt door een private kliniek die gespecialiseerd is in plastische chirurgie. De praktijk voert de naam 'Arenborghoeve', wat zeer verwarrend is en onjuist begrip van de historische situatie in de hand werkt.

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]

Bronvermelding[bewerken | brontekst bewerken]

Zie de categorie Arenborg van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.

Aan den Bollenberg · Landgoed Aan gen End · Kasteel Aerwinkel · Kasteel Afferden · Alde Huys · Kasteel De Aldenborgh · Kasteel Aldenghoor · Alte Burg · Kasteel Amstenrade · Slot Annendael · Kasteel Arcen · Arenborg · Baersdonck · Baronsberg · Belfort · Kasteel De Berckt · Kasteel Bethlehem · Huis Blankenberg · Kasteel Bleijenbeek · Boerlo · Bolberg · Bollenberg · Kasteel De Bongard · Borchgrave · Kasteel d'Erp · Kasteel Borggraaf · Kasteel Borgharen · Kasteel Born · Huis Bree · Kasteel Broekhuizen · Gracht Bruggraaf · Kasteel De Burght · Kasteel Cartils · Kasteel Cortenbach · Huis De Dael · Dalheym · Huis Ten Dijcken · Kasteel Doenrade · Landgoed Doesborgh · Kasteel Erenstein · Kasteel Eijsden · Eijsden · Kasteel Elsloo · Eperhuis · Etzenraderhuuske · Exaten · Kasteel Eijckholt · Kasteel Eyckholt · Eys · Kasteel Genbroek · Gebroken Slot · Kasteel Geijsteren · Kasteel Op Genhoes · Kasteel Genhoes · Genneperhuis · Kasteel Het Geudje · Kasteel Geulle · Kasteel Geusselt · Kasteel Goedenraad · Kasteel Grasbroek · Kasteel Groenendaal · Groethof · Kasteel van Gronsveld · Kasteel Haeren · Kasteel Den Halder · Heerlaer · Kasteel Hillenraad · Kasteel Hoensbroek · Kasteel Holtmühle · Huize Holtum · Kasteel Horn · Huys ter Horst · Kasteel ten Hove · Kasteel Hurpesch · Kasteel Sint-Jansgeleen · Kasteel Jerusalem · Kasteel Kaldenbroek · Den Kamp · Kasteel Karsveld · Kasteel Keverberg · Klimmender Huuske · Koppelberg · Kasteel Lemiers · Leymskamp · Kasteelruïne Lichtenberg · Kasteel Limbricht · Huize Lovendael · Luyseycke · Huize Maagdenberg · Malbeck · Huize Manresa · Kasteel van Meerlo · Kasteel Meerssenhoven · Kasteel van Mheer · Kasteel Millen · Kasteel Montfort · Sint-Jozefklooster Villa Moubis · De Munt · Château Neercanne · Kasteel Neubourg · Huis Nierhoven · Nieuwborg · Kasteel Nieuwenbroeck · Nije Huys · Kasteel Nijenborgh · Kasteel Nijswiller · Kasteel De Bockenhof · Kasteel Obbicht · Kasteel Ooijen · Kasteel Oost (Valkenburg) · Kasteel Oost (Oost-Maarland) · Kasteel Ouborg · Kasteel Passarts-Nieuwenhagen · Prinsenhof · Kasteel Puth · Kasteel Raath · Kasteel De Raay · Reiderode · Kasteel Reijmersbeek · Kasteel van Rijckholt · Kasteel Rivieren · Kasteel Schaesberg · Kasteel Schaloen · Kasteel Scheres · Landgoed Schoneborg · Huis Severen · Sibberhuuske · Château St. Gerlach · Huis De Spyker · Stadhuis van Venlo · Huize Stalberg · Kasteel Stein · Stoel van Swentibold · Kasteel Strijthagen · Struyver · Kasteel Terborgh · Kasteel Ter Worm · De Tombe · Huis de Torentjes · Kasteel Vaalsbroek · Kasteel Vaeshartelt · Kasteel Valkenburg · Vinckenhof · Kasteel Vliek · Vogelsanxhof · De Vroenhof · Vrijburg · Kasteel Wambach · Weyborch · Kasteel Wijnandsrade · Wijnandsrade · Huize Witham · Kasteel Wittem · Kasteel Wolfrath · Kasteel Wylre · Kasteel Wijlre · In het Zand