Begemann (bedrijf)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

De Koninklijke Nederlandsche Machinefabriek v/h E.H. Begemann was een bedrijf te Helmond dat onder meer pompen en staalconstructies vervaardigde. Het heeft bestaan van 1871-1992.

Geschiedenis[bewerken]

Het bedrijf werd opgericht in 1871 door Gustav Brückenhaus, een werktuigkundige uit Mönchengladbach. Oorspronkelijk was het een ijzergieterij die was gevestigd aan de Zuid-Willemsvaart. Dit bedrijf hield zich oorspronkelijk bezig met reparaties van de machines van de Helmondse industrie. In 1872 werd de zaak overgenomen door Egbert Haverkamp Begemann (1848-1919). Deze was zoon van een predikant maar had een technische opleiding genoten. De toen ontstane firma Van Hoorn & Begemann werd in 1874 ontbonden waarna Begemann de enige eigenaar werd. Geleidelijk verplaatste het accent zich van gieterij naar machinefabriek, waar stoommachines, stoomketels en stoomwerktuigen werden vervaardigd. Vanaf 1875 werden de gieterij-activiteiten aan derden uitbesteed en werden er enkel nog stoom- en andere werktuigen vervaardigd. In 1881 verkreeg deze fabriek het predicaat Koninklijk.

De fabriek kende een relatief goed sociaal beleid en was ook in ander opzicht vooruitstrevend: in 1882 werd de eerste bedrijfsingenieur in dienst genomen en werden stoommachines in eigen beheer ontworpen.

In 1889 werd het bedrijf, dat toen ongeveer 100 werknemers telde, omgezet in een NV en ir. Jan Benjamin Kam trad aan als mededirecteur. Daar men nieuw kapitaal had aangetrokken kon men investeren in nieuwe activiteiten en zo werd Begemann omstreeks 1900, naast fabrikant van stoomwerktuigen, ook één der grootste constructiewerkplaatsen van Nederland. Zo werd van 1894-1896 de stationsoverkapping van station 's-Hertogenbosch vervaardigd. Daarnaast specialiseerde men zich in de vervaardiging van centrifugaalpompen. Niettemin werden er ook nog steeds stoomwerktuigen gemaakt. Specialiteit was het drijfwerk. Daarnaast ontstond er een aanzienlijke elektrotechnische afdeling.

In 1909 werd Paul Begemann, de zoon van Egbert, mededirecteur. In 1919 werd deze opgevolgd door ir. A.A. Bienfait. Onder de leiding van Paul Begemann specialiseerde het bedrijf zich in de centrifugaalpompen die seriematig in standaarduitvoeringen werden vervaardigd. Daarnaast werd de constructie-afdeling de tweede belangrijke pijler. In 1914 werd een zeer grote productiehal voor staalconstructies gebouwd. Het aantal arbeiders schommelde in de jaren 1910 en 1920 tussen de 100 en 150.

Ondergang[bewerken]

Vanaf 1945 kwam het bedrijf tot grote bloei. De opvolger van directeur A.A. Bienfait was Ir. Chris J. de Langen en die werd eind 1949, begin 1950 opgevolgd door J.W. Tuininga. In 1971 werkten er 450 mensen. Niet lang daarna echter begon de neergang. Vooral de staalconstructies werden verliesgevend. Uiteindelijk werd het bedrijf in 1985 overgenomen door de omstreden "bedrijvendokter" Joep van den Nieuwenhuyzen. Deze gebruikte de naam van het gerenommeerde bedrijf voor zijn investeringsmaatschappij die hij Royal Begemann Group noemde. Zijn bedoeling was om de goede onderdelen te verkopen en het overige deel te sluiten. In 1990 werd de gieterij gesloten. In 1992 verhuisden de constructie-activiteiten naar Breda, waar ze spoedig ten onder gingen. De activiteiten voor centrifugaalpompen werden in 1992 verkocht aan Enviro Tech te Blerick en verhuisden in 1993 daarheen. In hetzelfde jaar werd het reusachtige Begemann-complex gesloopt om plaats te maken voor het Boscotondo-project.

Weir Group[bewerken]

In 1993 werd de pompendivisie van Enviro Tech overgenomen door de in Glasgow gevestigde Weir Group. De Nederlandse afdeling daarvan bleef de naam Begemann voeren voor een reeks pompen die vooral bedoeld zijn voor de petroleum- en de procesindustrie.

Roodhart[bewerken]

Sinds 2009 worden de kunststof Begemann pompen geproduceerd door de firma Roodhart, gevestigd in Rotterdam.

Externe links[bewerken]