Carmichael-getal

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een Carmichael-getal is een geheel getal n, dat voor alle getallen b, met 1<b<n, die relatief priem zijn met n, aan de volgende congruentie voldoet:

.

Ze zijn naar de Amerikaanse wiskundige Robert Carmichael genoemd.

De kleine stelling van Fermat stelt dat alle priemgetallen de bovenstaande eigenschap hebben. In deze zin zijn Carmichael-getallen vergelijkbaar met priemgetallen, zij worden Fermat-pseudopriemgetallen genoemd. De Carmichael-getallen worden ook wel absolute Fermat-getallen genoemd.

Carmichael-getallen zijn belangrijk omdat ze voldoen aan de priemtest van Fermat, terwijl zij geen werkelijke priemgetallen zijn. Aangezien er Carmichael-getallen bestaan, geeft deze priemgetaltest dus geen zekerheid dat een bepaald getal een priemgetal is. De priemtest van Fermat kan nog wel worden gebruikt om te bewijzen dat een getal een samengesteld getal is.

Het kleinste Carmichael-getal is 561. Alford, Granville en Pomerance bewezen in 1994 dat er oneindig veel Carmichael-getallen zijn.[1] Naarmate de getallen groter worden, worden Carmichael-getallen zeer zeldzaam. Er zijn bijvoorbeeld 1.401.644 Carmichael-getallen tussen 1 en 1018, dat is ongeveer één op de 700 miljard getallen.[2]

De Carmichael-getallen zijn de Knödel-getallen K1.

Het criterium van Korselt geeft een anders geformuleerde definitie van Carmichael-getallen.

Literatuur[bewerken]

Verwijzingen en voetnoten[bewerken]


  1. (en) WR Alford, A Granville, C Pomerancein Annals of Mathematics. There are Infinitely Many Carmichael Numbers, 1994. vol 139, blz 703–722.
  2. (en) R Pinch, The Carmichael numbers up to 1018 in 2006 en eerder The Carmichael numbers up to 1017 in 2005 en The Carmichael numbers up to 1016 in 1998.