Charismatische beweging

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De charismatische beweging is een beweging in het christendom die wordt gekenmerkt door een grote nadruk op persoonlijk geloof en de ervaring hiervan, door de gaven van de Heilige Geest, zoals het spreken in tongen, genezing door handoplegging en ontvangen van visioenen en openbaringen van God. 'Charismatisch' is een verzamelwoord voor deze christenen die geloven in de manifestaties van de Heilige Geest. Aanhangers van deze beweging vindt men zowel bij het katholicisme (zie: katholieke charismatische vernieuwing) als het protestantisme.

Charismatische beweging en de Pinksterbeweging[bewerken]

De charismatische beweging wordt vaak in één adem genoemd met de pinksterbeweging. Deze heeft zeker als inspiratiebron gefunctioneerd, maar veel charismatische christenen hekelen de nadruk die de pinksterbeweging legt op het spreken in tongen. Ook hebben sommigen een afkeer van het anti-structuurdenken dat heerst binnen (een gedeelte van) de pinksterbeweging.

Het is soms lastig om een duidelijk onderscheid te maken tussen beide bewegingen, omdat ze veel overeenkomsten vertonen. Tegelijkertijd is het vooral vanuit kerkhistorisch oogpunt niet terecht ze onder één noemer te brengen, omdat beiden wel duidelijk een eigen geschiedenis en achtergrond kennen.

Geschiedenis[bewerken]

Het is niet makkelijk om een precies startpunt te noemen, maar vaak wordt dit gelegd bij Dennis Bennett (1917 - 1991), een Amerikaanse episcopale priester. Op 4 april 1960 sprak Bennett in St. Mark's Church in Van Nuys (Californië) en vertelde de gemeente dat hij was gedoopt met de Heilige Geest, een geestelijke ervaring die gepaard gaat met het spreken in tongen. Tot dan toe kreeg deze 'doop' vooral aandacht binnen de pinksterbeweging. Na afloop van zijn preek ondergingen veel gemeenteleden dezelfde ervaring als Bennett. Dit werd door de pers opgepikt en zodoende werd dit door heel de Verenigde Staten en verder bekend.

In de jaren zestig en tachtig was er een hernieuwde aandacht voor de bovennatuurlijke ‘gaven van de Geest’ binnen de gevestigde kerkgenootschappen als de anglicanen, lutheranen en katholieken. De katholieke charismatische beweging kwam tot stand rond een persoon als Kevin Ranaghan (°1940) en anderen. Tegelijkertijd brachten personen als Colin Urquhart (°1940), Michael Harper (1931 - 2010), David Watson (1933 - 1984) hetzelfde tot stand in het Verenigd Koninkrijk. De charismatische beweging had binnen de Oosters-orthodoxe Kerk lang niet dezelfde invloed als binnen andere kerkgenootschappen. Toch waren ook hier individuele personen, zoals de priester Eusebius Stephanou die een zekere invloed uitoefenden. Andere bekende leiders waren Bors Zabrodsky en Athanasisus Emmert.

Op internationaal niveau was iemand als David du Plessis (1905 - 1987), afkomstig uit de pinksterbeweging, van grote invloed. Verschillende predikanten van bijvoorbeeld de lutheranen of de Southern Baptists werd gevraagd hun kerkgenootschap te verlaten. Dit in tegenstelling tot priesters binnen de episcopaalse en Rooms-katholieke Kerk, op de voorwaarde dat zij niet voor een te grote scheiding van geesten zouden zorgen.

Veel charismatische christenen zijn terug te vinden binnen de verschillende, gevestigde denominaties. Toch hebben ook veel personen deze kerken verlaten om lid te worden van een pinkstergemeente of om een eigen kerk of denominatie te starten. De huiskerkbeweging en de Vineyardbeweging zijn twee voorbeelden van groepen die zo zijn ontstaan.

Sinds de jaren tachtig heeft er zich een opmerkelijke verandering in de theologie van (een deel) van de charismatische beweging voorgedaan. Dit wordt ook wel de Derde Golf genoemd. Verantwoordelijke voor deze term is C. Peter Wagner (°1930). Concrete invulling werd hier onder andere aan gegeven door de Woord van Geloof-theologie en de Toronto Blessing. De Assemblies of God hebben deze beweging officieel aangeduid als ketterij.[bron?] Ondanks deze officiële aanduiding, zijn er ook leden in deze gemeenschap, die deze beweging als een werk van God omarmen.

Verschillende interkerkelijke bewegingen, zoals Full Gospel Business Men's Fellowship International (FGBMFI), Aglow en dergelijke, worden vaak zowel tot de charismatische beweging als tot de pinksterbeweging gerekend.

Charismatische beweging in Nederland[bewerken]

Het is soms lastig om te duiden wat precies wel en niet onder de charismatische beweging valt. Maar de hieronder genoemde organisaties zijn er duidelijke voorbeelden van:

  1. De Katholieke Charismatische Vernieuwing (KCV) is een stichting die vorm geeft aan de gelijknamige vernieuwingsbeweging binnen de Katholieke Kerk .
  2. De Charismatische Werkgemeenschap Nederland opgericht in 1972 door dominee Wim Verhoef (1928 - 2013) en Karel Kraan (1912-1982), heeft een oecumenische basis.
  3. De organisatie New Wine, geïnitieerd door de Nederlands Gereformeerde dominee Dick Westerkamp. Deze groep oefent met name binnen gereformeerd Nederland invloed uit.

Van 2003 tot 2007 was Kees van der Kooi (°1952) bijzonder hoogleraar theologie van de charismatische vernieuwing aan de protestantse Vrije Universiteit Amsterdam. Hij werd opgevolgd in 2010 door Benno van den Toren.

Charismatische beweging in België[bewerken]

Deze beweging won aan invloed door toedoen van kardinaal Leo Jozef Suenens (1904 - 1996) met name bij de Belgische koninklijke familie. De Katholieke Charismatische Vernieuwing Vlaanderen stimuleert de charismatische beweging binnen de Katholieke Kerk in Vlaanderen.

Externe link[bewerken]

  • www.stucom.nl, Leerstoel Theologie van de Charismatische Vernieuwing