Chinampa
Chinampa's zijn kunstmatige eilandjes gebouwd voor het verbouwen van gewassen. In de precolumbiaanse periode kwamen ze veel voor in het Texcocomeer, in de Vallei van Mexico, rondom het huidige Mexico-Stad. Chinampa's zijn zeer productief vanwege de goede irrigatie, vulkanische aarde, en het gebruik van slib uit de omliggende kanalen als meststof.
Veel van het voedsel voor de bewoners van de vallei, zo'n anderhalf miljoen mensen in de 16e eeuw, kwam van chinampa landbouw. De meeste chinampa's zijn verdwenen, maar in Xochimilco zijn ze nog in gebruik.
Geschiedenis
[bewerken | brontekst bewerken]
Chinampa's worden al ruim 6000 jaar gebouwd door boeren in de Vallei van Mexico. De techniek bereikt in de postklassieke periode zijn hoogtepunt. De klassieke chinampa's waren lang en smal, tientallen meters lang en hoogstens enkele meters breed. Tussen de chinampa's lagen sloten die toegang met een kleine platbodem (acalli) mogelijk maakte. Vanuit dit bootje kon oogst verzameld worden. [1]
De aanleg van een chinampa begon met het afbakenen van een perceel door middel van houten palen. Vlechtwerk van riet of wilgentakken vormde zo een "mand" waarin afwisselend lagen riet en aarde werden opgestapeld. De nieuwe oever werd verstevigd met salix bonplandiana. Deze ahuejote-wilg gaf ook schaduw en bescherming tegen de wind.[2]
Tenochtitlan, de Azteekse hoofdstad is vrijwel volledig gebouwd met deze techniek. Het ecosysteem rondom de chinampa vormde een extra bron van voedsel, zoals vissen, vogels, spirulina, en de inmiddels sterk bedreigde axolotl.
Door de grote sterfte die volgde op de Spaanse verovering van het Azteekse Rijk, en de daaropvolgende drooglegging van het Texcoco-meer, is het aantal chinampa's sterk afgenomen. Alleen in Xochimilco en Tláhuac zijn nog chinampa-gebieden. Deze staan nu onder druk door gebruik van pesticides, watervervuiling, (illegale) bouw, droogte en toerisme.
Hernieuwde belangstelling
[bewerken | brontekst bewerken]Sinds ongeveer 2010 word door onderzoekers wereldwijd opnieuw gekeken naar chinampa's, vanwege de kansen die het biedt als landbouwtechniek in stedelijk gebied. Omdat er geen mechanische irrigatie nodig is, er vaak per jaar geoogst kan worden, en omdat de eilandjes en het water eromheen een brede biodiversiteit huisvestigt wordt het gezien als milieuvriendelijk alternatief op industriële landbouw. [3][4][5]
Galerij
[bewerken | brontekst bewerken]
Chinampa-landschap in Xochimilco, met ahuejote's
Trajinera's voor toeristen
Schaalmodel van precolombiaanse chinampa's
_2.jpg)
Zie ook
[bewerken | brontekst bewerken]- ↑ Arqueología Mexicana, Año 2024, Vol. 30, Número 184 (Enero). Dedicado a: Las chinampas de la cuenca de México
- ↑ (es) Las chinampas de México: métodos constructivos. Arqueología Mexicana (6 februari 2020). Geraadpleegd op 7 juni 2026.
- ↑ Rey-Hernández, Catalina, Bobbink, Inge (1 december 2022). Chinampas Agriculture and Settlement Patterns: The Contemporary Relevance of Aztec Floating Gardens. Blue Papers 1 (2): 90–99. ISSN:2950-1423. DOI:10.58981/bluepapers.2022.2.09.
- ↑ (en) The return of Aztec floating farms. www.bbc.com (10 oktober 2022). Geraadpleegd op 7 juni 2026.
- ↑ Ebel, Roland (2020-02). Chinampas: An Urban Farming Model of the Aztecs and a Potential Solution for Modern Megalopolis. HortTechnology 30 (1): 13–19. ISSN:1063-0198. DOI:10.21273/horttech04310-19.