Console (bouwkunde)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Twee versierde consoles ter ondersteuning van balkons. Let ook op de twee rijen kleinere kraagstenen.
Een kleurrijk consolefiguurtje in Schloss Grafenegg, Oostenrijk
Console, zoals vaak aangetroffen bij betonnen constructies.

Een console is in de bouwkunde een vooruitspringend constructiedeel aan een kolom of wand. Een console brengt het gewicht van een ligger of een plaat of een boog over op een kolom of wand.

Kraagstenen en consoles[bewerken]

Van oudsher worden vooruitspringende stenen in een muur gebruikt om gewicht te kunnen dragen van balken, gewelfribben, kroonlijsten en balkons. Deze stenen worden kraagstenen genoemd. De term console werd in de bouwkunde aanvankelijk alleen gebruikt voor een relatief hoge kraagsteen, vaak met een S-vorm en/of met één of twee voluten. Rijk versierde consoles met voluten werden veel toegepast in de barokke architectuur. Vandaag de dag is de benaming console de algemene term voor elk vooruitspringend constructiedeel, al was het maar omdat een kraagsteen een steen is. Consoles kunnen ook van andere materialen zijn gemaakt, zoals beton, hout of staal.

Consoles en kraagstenen zijn net als kapitelen blikvangers bij een constructie. Ze zijn dan ook vaak uitbundig versierd. In de architectuur is de decoratieve functie soms minstens zo belangrijk als de bouwtechnische.

Beton- en staalbouw[bewerken]

Bij hoogbouw, kunstwerken, fabriekshallen en loodsen wordt regelmatig gebruik gemaakt van betonnen en stalen consoles. Voorbeelden:

  • Kolommen of pijlers worden voorzien van consoles voor het bevestigen van prefab liggers. Soms wordt een uitsparing ter grootte van de console gemaakt in betonnen liggers, zodat de bruikbare hoogte niet wordt beperkt door de console.
  • In fabriekshallen en loodsen worden kolommen voorzien van consoles voor het aanbrengen van een tussenvloer of van draagbalken voor een bovenloopkraan.

Betonnen consoles kunnen worden gemaakt door ze op te nemen in de wapening en de malvorm van de wanden of kolommen. Stalen consoles kunnen aan stalen kolommen worden bevestigd met bouten of door ze te lassen.

Voetstuk[bewerken]

Consoles worden ook gebruikt voor het dragen van geheel of gedeeltelijk losstaande elementen. Ze vormen dan een vooruitspringend voetstuk, meestal rijkelijk versierd. Voorbeelden zijn:

Zie ook[bewerken]

Afbeeldingen[bewerken]