Engelse sleutel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Engelse sleutel of verstelbare moersleutel

Een Engelse sleutel is een verstelbare moersleutel die dezelfde toepassing heeft als een steeksleutel, maar waarvan de bekwijdte met behulp van een wormwiel verstelbaar is. De sleutel kan daarmee binnen bepaalde grenzen aan elke maat zeskantige of vierkante moer of boutkop worden aangepast.

De eerste verstelbare sleutels werden ontwikkeld door Edwin Beard Budding (1795-1846), later verder verbeterd en gepatenteerd door Johan Petter Johansson uit Zweden in 1892. Die had daar in 1886 de Enköpings Mekaniska Verkstad voor opgericht, maar zag geen kans op eigen kracht van zijn product een succes te maken. Hij sloot een overeenkomst met de firma B.A. Hjort & Company. Deze veel grotere concurrent verkoopt de sleutel tot vandaag de dag nog steeds onder de merknaam Bahco. Er zijn er al meer dan 100 miljoen van verkocht. De naam bahco wordt in Nederland veelal gebruikt als naam voor álle Engelse sleutels, ook die van andere merken, wat een vorm van merkverwatering is.

De hoek tussen kop en greep is met 15º zorgvuldig gekozen. Door de sleutel te kantelen kan een moer 30º worden verdraaid in een kleine ruimte.

Gebruik[bewerken]

Bij verkeerd gebruik of een versleten verstelmechanisme kan een Engelse sleutel de boutkop of moer onherstelbaar beschadigen. Een Engelse sleutel is verder minder sterk dan een steeksleutel uit één stuk en kan bij foutief gebruik zelf beschadigd raken. Wanneer er grote kracht uitgeoefend wordt op de sleutel, is het belangrijk dat de vaste bek de rotatie "leidt" (handvat volgt bek) en dat de verstelbare bek de rotatie "volgt". Het contactoppervlak van de vaste bek staat op deze manier het verst van de basis van de sleutel, zodat de laagste buigspanning in de beweegbare bek optreedt. De vaste bek is beter bestand tegen buigspanning dan de beweegbare bek, doordat laatstgenoemde slechts ondersteund wordt door de geleidevlakken in het stelmechanisme, en niet door de volledige dikte van de sleutel. De afgebeelde sleutel behoort dus tegen de klok in gedraaid te worden. Als de moer of boutkop de andere kant op gedraaid moet worden, dient de sleutel om zijn lengteas te worden geroteerd.