Statistische onderzoeksplanning

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Experimenteel ontwerpen)
Ga naar: navigatie, zoeken

Statistische onderzoeksplanning (design of experiments, DoE) wordt bij het ontwikkelen en optimaliseren van producten en processen gebruikt.

Omdat het doen van experimenten tijd, materiaal en productiecapaciteit in beslag neemt staat men voor een dilemma: voor een betrouwbaar onderzoeksresultaat is een groot aantal experimenten noodzakelijk maar tegelijkertijd mag het beslag op resources niet groter zijn dan strikt noodzakelijk. Door gebruik te maken van statistische onderzoeksplanning wordt met een zo klein mogelijk aantal experimenten met zo veel mogelijk betrouwbaarheid het verband tussen onafhankelijke variabelen ("knoppen" waar aan gedraaid kan worden) en afhankelijke variabelen (procesuitkomsten) bepaald.

Proces[bewerken]

Experimenteel ontwerpen (Design Of Experiments) (1) Parameter toewijzing (2) De uit te voeren experimenten (3) Parameters (4) Interacties tussen de parameters

Het experimenteel ontwerpproces bestaat uit de volgende stappen;

  • Voorbereiding: In de voorbereidingsfase van het experimenteel ontwerpproces wordt onder meer nagedacht over het doel van het experiment, wat de verschillende parameters zijn en hoe deze te meten.
  • Opzetten experiment: In deze fase wordt, in een matrix, het aantal experimenten bepaald. In de matrix worden de parameters (factoren) tegen de uit te voeren toetsen uitgezet.
  • Uitvoeren experiment: Op basis van de in de vorige fase bepaalde volgorde worden de experimenten uitgevoerd en de resultaten vastgesteld.
  • Analyse resultaten: De verkregen resultaten worden statistisch geanalyseerd. Vaak worden, vanwege de inzichtelijkheid, de resultaten in een grafiek gepresenteerd.
  • Conclusies: De uit de experimenten verkregen resultaten worden, indien mogelijk, gevalideerd.

Geschiedenis[bewerken]

De experimentele ontwerpmethode is voor het eerst beschreven door Ronald A. Fisher.

Kaders[bewerken]

Belangrijk in het experimenteel ontwerpproces zijn de volgende kaders:

  • Voordat je begint met optimaliseren moet het proces onder controle zijn; willekeurige variaties mogen niet te groot zijn. Bij voorkeur past de standaarddeviatie van de procesuitkomst minimaal zes keer tussen de boven- en ondergrens van het gewenste bereik.
  • De uitkomsten van het te optimaliseren proces moeten normaal verdeeld zijn.
  • Het te optimaliseren proces moet van tenminste twee variabelen afhankelijk zijn.
  • Om te voorkomen dat de factor tijd van invloed is op de uitkomst van het onderzoek moeten de experimenten op willekeurige volgorde uitgevoerd worden.

Zie ook[bewerken]