Francesco I de' Medici
| Francesco I de' Medici | ||
|---|---|---|
| 1541-1587 | ||
 | ||
| Groothertog van Toscane | ||
| Periode | 1574–1587 | |
| Voorganger | Cosimo I | |
| Opvolger | Ferdinando I | |
| Familie | ||
| Vader | Cosimo I | |
| Moeder | Eleonora van Toledo | |
| Partner | Johanna van Oostenrijk | |
Francesco I de' Medici (Florence, 25 maart 1541 – Poggio a Caiano, 19 oktober 1587) was de tweede groothertog van Toscane. Hij regeerde van 1574 tot 1587, maar nam taken van zijn vader reeds over in 1564.
Leven
[bewerken | brontekst bewerken]Hij was de zoon van Cosimo I de' Medici, de eerste groothertog van Toscane, en Eleonora van Toledo, dochter van de Spaanse onderkoning van Napels, Don Pedro Álvarez de Toledo. Door het huwelijk van zijn vader met zijn maîtresse Camilla Martelli in 1570 werd Francesco I regent van Toscane. Pas in 1574, na de dood van zijn vader, werd hij groothertog.
Francesco was in 1565 gehuwd met Johanna van Oostenrijk en na haar overlijden hertrouwde hij met zijn maîtresse, de Venetiaanse Bianca Cappello, wier zoon Antonio door hem werd geadopteerd. Toen Francesco's ziekelijke zoon Filippo op jeugdige leeftijd overleed, benoemde hij – met goedkeuring van de koning van Spanje – in 1583 zijn geadopteerde zoon Antonio als troonopvolger.
Francesco's jongere broer, kardinaal Ferdinando de' Medici, maakte geen geheim van zijn bezwaren tegen het gedrag van de groothertog en in het bijzonder tegen diens huwelijk met groothertogin Bianca. Op 25 september 1587 hadden de drie een ontmoeting in de Medicivilla van Poggio a Caiano, wellicht om een verzoening te bespreken.[1] Zover kwam het niet, want Francesco en Bianca liepen malaria op, een endemische ziekte in dat gebied. Francesco bezweek op 19 oktober en Bianca de dag erna. De aangeduide opvolger Antonio werd aan de kant geschoven door zijn oom, die aantrad als groothertog Ferdinando I van Toscane. Dit geheel van omstandigheden deed hovelingen twijfelen aan de officiële doodsoorzaak malaria; er gingen geruchten dat Ferdinando het echtpaar met arseen had laten vergiftigen.
Francesco I de' Medici ligt sinds 1857 begraven in de Cappelle Medicee, een kapel van de Basilica San Lorenzo in Florence. In 2004 werd zijn lichaam geëxhumeerd voor forensisch onderzoek. Een eerste toxicologisch onderzoek leek malaria uit te sluiten,[2] maar immunologisch werd de aanwezigheid van de malariaparasiet Plasmodium falciparum in 2010 vastgesteld,[1] en in 2026 bracht een genetische studie de bevestiging dat hij geleden had aan malaria en er wellicht ook aan gestorven was.[3]
Huwelijk en kinderen
[bewerken | brontekst bewerken]Francesco trouwde op 18 december 1565 met Johanna van Oostenrijk (24 januari 1547 – 10 april 1578), de dochter van keizer Ferdinand I en Anna van Bohemen. Uit het huwelijk met Johanna zijn de volgende kinderen voortgekomen:
- Eleonora de' Medici (1566 – 1611); ∞ (1584) Vincenzo I Gonzaga (1582 – 1612), hertog van Mantua en Monferrato
- Romola de' Medici (Florence, 20 november – aldaar, 2 december 1568)
- Anna de' Medici (Florence, 31 december 1569 – aldaar, 19 februari 1584)
- Isabella de' Medici (Florence, 30 september 1571 – aldaar, 8 augustus 1572)
- Lucrezia de' Medici (Florence, 7 november 1572 – aldaar, 14 augustus 1574)
- Maria de' Medici (1573 – 1642); ∞ (1612) koning Hendrik IV van Frankrijk (1553 – 1610)
- Filippo de' Medici (Florence, 20 mei 1577 – aldaar, 29 maart 1582) vernoemd naar zijn peetoom Filips II van Spanje
Na Johanna's dood hertrouwde Francesco in 1579 in het geheim met zijn maîtresse Bianca Capello, van wie hij al een kind had, genaamd Antonio de' Medici. Het huwelijk zelf bleef kinderloos.
Kwartierstaat
[bewerken | brontekst bewerken] Giovanni de' Medici il Popolano (1498-1526) |  Catherina Sforza (ca. 1463-1509) |  Jacopo Salviati (1461-1533) | Lucrezia de' Medici (1470-1550) |  Fadrique Álvarez de Toledo (1478-1506) |  Isabel de Zúñiga y Pimentel (1470–1520) |  Luis Pimentel y Pacheco (1467-1497) |  Juana Osorio y Bazán (1472-1491) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Giovanni dalle Bande Nere (1498−1526) | Maria Salviati (1499-1543) | .svg){kind=small} Pedro Álvarez de Toledo (1484-1553) |  Maria Osorio Pimentel (1490-1539) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Cosimo I de' Medici (1519-1574) |  Eleonora van Toledo (1522-1562) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Bianca (Bia) de' Medici (ca. 1537-1542) | Francesco I de' Medici (1541-1587) | Isabella (1542-1576) |  Giovanni (1543-1562) | Lucrezia de' Medici (1545-1562) |  Ferdinando I de' Medici (1549-1609) | Pietro de' Medici (1554-1604) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Voetnoten
[bewerken | brontekst bewerken]- 1 2 Gino Fornaciari, Valentina Giuffra, Ezio Ferroglio en Raffaella Bianucci, "Malaria was ‘the killer’ of Francesco I de' Medici (1531-1587)" in: The American Journal of Medicine, 2010, nr. 6, p. 568-569. DOI:10.1016/j.amjmed.2009.12.020
- ↑ Francesco Mari, Aldo Eliano Polettini, Donatella Lippi en Elisabetta Bertol, "The Mysterious Death of Francesco I de' Medici and Bianca Cappello: an Arsenic Murder?" in: British Medical Journal, 2006, p. 1299-1301. DOI:10.1136/bmj.38996.682234.AE
- ↑ Alexander Ochoa, Samantha L. Miller, Patrick F. Reilly, Gino Fornaciari, Antonio Fornaciari, Giulia Riccomi, Valentina Giuffra, Adalgisa Caccone, Serena Tucci, "Ancient DNA Analyses of Remains of the Medici Family (16th Century) Provide Insights Into the Genetic Variation of Plasmodium falciparum" in: iScience, 2026, nr. 7, 116371. DOI:10.1016/j.isci.2026.116371
