Gabor Maté

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Gabor Maté

Gabor Maté (Boedapest, 6 januari 1944) is een Hongaars-Canadese arts. Als voormalige huisarts is hij bijzonder geïnteresseerd in de ontwikkeling en trauma's bij kinderen[1] en de mogelijke levenslange gevolgen die ze met zich meebrengen voor de lichamelijke en geestelijke gezondheid, waaronder auto-immuunziekten, kanker, ADHD[2] verslavingen en een breed scala aan andere aandoeningen.

Maté's benadering van verslaving focust op het trauma dat patiënten oplopen en probeert dit onder handen te nemen tijdens hun herstel.[3] In zijn boek In the Realm of Hungry Ghosts: Close Encounters with Addiction bespreekt Maté de soorten trauma's waaraan mensen met een verslaving kunnen lijden en hoe dit hun besluitvorming op latere leeftijd beïnvloedt.

Hij gelooft in het verband tussen de mentale en fysieke gezondheid en heeft vier boeken geschreven over onderwerpen die gaan van ADHD en stress tot ontwikkelingspsychologie en verslaving. Daarnaast was hij een vaste columnist voor de Vancouver Sun en The Globe and Mail.

Leven en carrière[bewerken | brontekst bewerken]

Maté werd geboren in 1944 te Boedapest, Hongarije, dat toen door Nazi-Duitsland bezet werd.[4][5] Zijn grootouders van moederskant werden vermoord in Auschwitz toen hij vijf maanden oud was.[5] Zijn tante verdween tijdens de oorlog en zijn vader onderging dwangarbeid in de kampen van de nazi's.[6] In 1956 emigreerde zijn gezin naar Canada.[5] Tijdens zijn studenten periode was hij een tegenstander van de Vietnamoorlog in de late jaren 1960.[7] Hij studeerde af met een bachelordiploma aan de Universiteit van Brits-Columbia in Vancouver.

In 1969 trouwde Maté met kunstenaar en medestudente Rae Maté; samen hebben ze drie kinderen, waaronder Aaron Maté, een journalist en Daniel Maté, een muzikant en opvoeder met wie hij soms samen lezingen geeft.[8]

Na een aantal jaren op een middelbare school te hebben gewerkt als leerkracht Engels en literatuur, ging hij in 1977 terug naar de University of British Columbia om zijn masterdiploma van huisarts te behalen.

Maté had meer dan 20 jaar een eigen familiepraktijk in het oosten van Vancouver en was zeven jaar lang medisch coördinator van de palliatieve zorg in het Vancouver Hospital. Gedurende 12 jaar was hij de stafarts van het Portland Hotel, een residentie- en informatiecentrum in het centrum de stad. Veel van zijn patiënten leden aan een combinatie van psychische aandoeningen, drugsverslaving en hiv. Daarnaast werkte hij in schadebeperkingsklinieken in het oostelijk gedeelte van het stadscentrum.[9] Meest recentelijk heeft hij zijn ervaringen met het werken met verslaafden neergeschreven in zijn boek In the Realm of Hungry Ghosts.

Maté haalde de nationale pers ter verdediging van de artsen die bij Insite werken (een wettelijk gecontroleerde veilige injectieplaats), nadat de federale minister van Volksgezondheid, Tony Clement, hen als onethisch had bestempeld.[10]

In 2010 raakte Maté geïnteresseerd in de traditionele plantengeneeskunde ayahuasca uit het Amazonegebied en haar potentieel voor de behandeling van verslavingen. Hij werkte daarvoor samen met een Peruaanse Shipibo ayahuasquero (traditionele sjamanistische genezer) en begon meerdaagse retraites voor verslavingsbehandeling te organiseren, waaronder die in een Coast Salish-gemeenschap. Deze inheemse groep uit Canada vormde het onderwerp van een observatieonderzoek door gezondheidsonderzoekers van de Universiteit van Victoria en de Universiteit van Brits-Columbia. Hoewel de onderzoeksresultaten maar een voorlopig inzicht kunnen geven en beperkt zijn in hun bewijskracht door het observationele onderzoeksontwerp, toonden ze toch aan dat Maté's beweringen over therapeutische werkzaamheid gegrond waren in wetenschappelijke bevindingen en dat deelnemers significante verbeteringen hadden met betrekking tot sommige psychologische maatstaven en ook een afname in problematisch middelengebruik ondervonden.[11] Toen de Canadese federale overheid echter in 2011 op de hoogte kwam van Maté's werk met ayahuasca, dreigde het ministerie van Volksgezondheid hem met arrestatie als hij niet onmiddellijk stopte met zijn activiteiten met een illegale drug.[12] Health Canada's eigen onderzoek naar ayahuasca in 2008 toonde echter aan dat ze wisten dat de risico's verbonden aan het ceremoniële gebruik van het brouwsel erg laag waren, maar ook dat het een aanzienlijke meerwaarde kan hebben voor spirituele en zelfontwikkelingsdoeleinden.[13]

Geschriften en opvattingen[bewerken | brontekst bewerken]

In zijn boeken en lezingen benadrukt Maté het belang van biopsychosociale aspecten in de ontwikkeling van ziektes, als ook de rol die psychologisch traumatische gebeurtenissen en stress hierin hebben. Hij promoot dan ook relatievorming en sociale verbondenheid als nodige middelen om te leren en gezond te zijn.

Maté definieert verslaving als elk gedrag of middel dat een persoon gebruikt om op korte termijn pijn te verlichten, maar dat op lange termijn tot negatieve gevolgen leidt en dat ondanks deze nefaste impact toch niet wordt afgezworen door de gebruiker. Zonder de oorzaak van de pijn aan te pakken, kan een persoon proberen te stoppen, maar uiteindelijk toch blijven hunkeren naar meer verlichting, zij het in andere vormen, en bijgevolg vatbaar zijn voor terugval. Volgens deze definitie zijn er vele zaken in de moderne cultuur die een verslavende werking kunnen hebben, zoals gokken, seks, eten, werk, sociale media en drugs.[4] Hij stelt dat de "oorlog tegen drugs" een nefaste werking heeft in die zin dat ze mensen in feite straft omdat ze zijn misbruikt in de plaats van hen te ondersteunen. Zo verankert deze aanpak de verslaving dieper in de samenleving aangezien studies aantonen dat stress de grootste oorzaak is van verslavend gedrag. Hij gelooft dat een systeem dat mensen in instellingen zonder zorg en gemakkelijke toegang tot drugs marginaliseert, verbant, institutionaliseert, het probleem alleen maar verergert.[14]

Onderscheidingen[bewerken | brontekst bewerken]

In 2011 ontving Maté de Civic Merit Award van de stad Vancouver "voor zijn uitgebreide werk op het gebied van verslavingsbehandeling en zijn bijdragen aan het begrijpen van geestelijke gezondheid en het verband tussen jeugd en verslaving, stress, alsook de ontwikkeling van kinderen".[15] Op 11 mei 2018 werd Maté onderscheiden met de Orde van Canada.[16]

Compassionate Inquiry[bewerken | brontekst bewerken]

Compassionate Inquiry[17] is een psychotherapeutische benadering, ontwikkeld door dr. Gabor Maté, die onthult wat er schuilgaat onder het uiterlijk dat we aan de wereld tonen.

Met behulp van Compassionate Inquiry onthullen zowel het individu als de therapeut het niveau van bewustzijn, het mentale klimaat, verborgen veronderstellingen, impliciete herinneringen en lichaamstoestanden die de werkelijke boodschap vormen die woorden zowel uitdrukken als verbergen.

Door middel van Compassionate Inquiry kan de cliënt de onbewuste dynamiek herkennen die zijn leven beheerst en hoe hij zich daarvan kan bevrijden.

Sat Dharam Kaur, een natuurgeneeskundig arts, auteur en Kundaline-yogalerares welke werkzaam is in Owen Sound, Ontario, Canada, werkt al sinds 2012 met Gabor. Samen hebben ze de professionele opleiding ontwikkeld waar compassionate inquiry wordt onderwezen aan studenten over de hele wereld.

Boeken[bewerken | brontekst bewerken]

  • Scattered Minds: een nieuwe kijk op de oorsprong en genezing van aandachtstekortstoornis. Toronto: AA Knopf, 1999.ISBN 978-0676971453.
    • Verspreid: hoe aandachtstekortstoornis ontstaat en wat u eraan kunt doen. Verenigde Staten.
  • Wanneer het lichaam nee zegt: de kosten van verborgen stress. Toronto: AA Knopf, 2003. ISBN 9781785042225.
    • Wanneer het lichaam nee zegt: de relatie tussen stress en ziekte onderzoeken. Verenigde Staten.
  • Houd vast aan uw kinderen: waarom ouders belangrijker moeten zijn dan leeftijdsgenoten Co-auteur met Gordon Neufeld. Toronto: AA Knopf, 2004. ISBN 9780307361967.[8]
  • In het rijk van hongerige geesten: nauwe ontmoetingen met verslaving. Toronto: AA Knopf, 2008. ISBN 9781785042201.

Films en video's[bewerken | brontekst bewerken]

  • De kracht van verbinding. Video. Van harte, 2020.
  • Een masterclass voor genezers. Video. Van harte, 2020.
  • Genezing van trauma en verslaving. Video. Van harte, 2020.
  • Wijsheid van trauma. Film. Wetenschap & Non-dualiteit, 2021. Door Maurizio en Zaya Benazzo.

Externe links[bewerken | brontekst bewerken]

Referenties[bewerken | brontekst bewerken]

  1. 'How we cope with this has a lot to do with our past'. Irish Independent. Geraadpleegd op 12 juli 2021.
  2. Care to incarceration: what happens to those without a fair start in life. The Independent (25 september 2015). Geraadpleegd op 12 juli 2021.
  3. (en) "Addiction is a Response to Childhood Suffering: In Depth with Gabor Maté - ICPPD", ICPPD, 2 maart 2016. Geraadpleegd op 29 november 2016.
  4. a b How dealing with past trauma may be the key to breaking addiction. The Guardian (24 november 2018). Geraadpleegd op 12 juli 2021.
  5. a b c Malley, Addictions guru channels survival of the Holocaust into self-help empire. www.timesofisrael.com. Geraadpleegd op 12 juli 2021.
  6. Gutman, How a traumatized America finds relief in hate. inquirer.com. Geraadpleegd op 12 juli 2021.
  7. Nov 18, Gabor Maté: On Storytelling, Health, and the Ruling Class. briarpatchmagazine.com. Geraadpleegd op 12 juli 2021.
  8. a b 'If you focus on control, you have lost the battle': how to win back your kids. The Guardian (23 March 2019). Geraadpleegd op 12 juli 2021.
  9. How the Stigma of Drug Addiction Hurts All of Us. www.vice.com. Geraadpleegd op 12 juli 2021.
  10. Doctor calls Clement's Insite comments 'repugnant'. The Canadian Press. CTV News (August 20, 2008). Geraadpleegd op October 18, 2008.
  11. (2013)Ayahuasca-Assisted Therapy for Addiction: Results from a Preliminary Observational Study in Canada. Current Drug Abuse Reviews 6 (1): 30–42. PMID: 23627784. DOI: 10.2174/15733998113099990003. Geraadpleegd op 26 december 2013.
  12. Posner, Michael, "B.C. doctor agrees to stop using Amazonian plant to treat addictions", The Globe and Mail, 9 november 2011. Geraadpleegd op 26 december 2013.
  13. Health Canada, Office of Controlled Substances, Issue Analysis Summary - Exemption under Section 56 of the Controlled Drugs and Substances Act (Public Interest) Regarding the Use of Daime Tea for Religious Purposes (February 2008). Geraadpleegd op 26 december 2013.
  14. MacBride, This 38-year-old study is still spreading bad ideas about addiction. The Outline. Geraadpleegd op 12 juli 2021.
  15. Civic Merit Award. vancouver.ca. Geraadpleegd op 16 oktober 2021.
  16. Dr. Gabor Maté. The Governer General of Canada. Geraadpleegd op 16 oktober 2021.
  17. website Compassionate Inquiry