Galmgat

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Galmgat van de Kapel Onze-Lieve-Vrouw-ten-Hemel-Opgenomen te Millegem (B), met galmbord, van buiten.
Dezelfde kerk, van binnen. Het galmgat is bespannen met gaas.
"Spaanse galmgaten", waarin de klok over de kop kan. Doordat de klokken in de galmgaten hangen, zijn galmborden niet mogelijk bij deze Mariakerk in San Vicente de la Sonsierra in Spanje.
De lantaarn van de Grote of Lebuïnuskerk te Deventer, Nederland, met de oudst bestaande Hemony-beiaard.
"Spaans galmgat" in de Filipijnen. Hierin kan de klok over de kop. Kerk van Johannes Nepomuk te Alfonso. Het contragewicht bovenop maakt het luiden makkelijker en vermindert de dwarskrachten in de ophanging.
De top, twee klokkenzolders en twee lagere verdiepingen hebben vrijwel gelijkvormige galmgaten (bifora), in de romaanse, protestantse kerk van Colgenstein, in de Duitse gemeente Obrigheim.

Een galmgat is een opening in een muur ter hoogte van de luidklokken, zodat het geluid van de klokken naar buiten kan. Klokken, en dus ook galmgaten, komen vooral voor in torens.

Vaak zitten er houten of metalen galmborden in het galmgat, horizontaal of hellend naar buiten. Deze voorkomen dat er regen naar binnen kan en richten het geluid wat meer naar beneden. Galmgaten zijn gewoonlijk hoger dan breed, vaak vrij smal. Vooral bij kleine torens hangt de klok vaak in het galmgat. In dat geval is aan de vorm van het galmgat soms te zien op welke manier de klok geluid wordt. Bij de Spaanse manier van luiden, die ook in voormalige Spaanse koloniën wordt gebruikt, gaat de klok bij het luiden over de kop. Bij de Filipijnse klok op een van de foto's leidt dit tot een karakteristiek 8-vormig galmgat.

Vormgeving[bewerken]

Bouwmeesters gebruiken het uiterlijk van het galmgat vaak in de vormgeving van de toren. De galmgaten kunnen gelijkvormig zijn met de vensters of ermee uitgelijnd zijn. Ook kunnen galmgaten en vensters kunnen beide uitgevoerd zijn als bifora of trifora, of anderszins naar elkaar verwijzen. Verder kan een toren als versiering schijnbare galmgaten hebben.

Dieren[bewerken]

Galmgaten zijn geschikte openingen voor vliegende dieren, zoals vleermuizen, uilen en duiven, om de toren binnen te vliegen en eventueel te nestelen. Vooral vanwege de uitwerpselen wordt dit niet altijd gewaardeerd en worden de gaten soms afgedicht, bijvoorbeeld met gaas.

Houten muziekinstrumenten[bewerken]

Het klankgat in sommige houten muziekinstrumenten wordt ook een galmgat genoemd.

Sloterkerk in Sloten. Een van de galmborden heeft een uitsparing voor de vlaggenstok.
Klokkenzolder met galmgaten en galmborden in de kathedraal van Worcester, Engeland. Daaronder de speeltrommel voor het automatisch spelen van een vaste melodie. De Engelse tekst suggereert een carillon, maar dat is het niet.
Galmgaten met klokken in de Toren van Pisa.
De Benedictuskerk van Ribeira Brava op Madeira, Portugal.
De klokkentoren uit 1838 van het Joerjevklooster bij Veliki Novgorod in het noordwesten van Rusland. De klokken hangen in de een na onderste geleding.