Gelijkmoedigheid

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Gelijkmoedigheid is een toestand van psychische stabiliteit en kalmte. Tijdens deze toestand is er gelijkmoedigheid van geest door bewust te zijn van lichamelijke gewaarwordingen, gedachten en emoties die voorbijkomen. Deze toestand van psychische stabiliteit en kalmte is niet te beïnvloeden door stressvolle en pijnvolle situaties en is het tegenovergestelde van neuroticisme, rusteloosheid en onrust.

Emotionele stabiliteit[bewerken]

Emotionele stabiliteit is een onderdeel van een gelijkmoedige geest. De persoonlijkheidsleer van Hans Eysenck heeft aangetoond dat mensen die laag scoren op neuroticisme beter bestand zijn tegen stressvolle situaties. Bij gelijkmoedigheid weet men zich boven de situatie te plaatsen, deze te begrijpen en te overzien en zich hierdoor niet te laten beïnvloeden. Een gelijkmoedig persoon is geen onverschillig persoon. De dimensie emotionele stabiliteit uit het neuroticisme kent zo zijn beperkingen. Zo is neuroticisme en dus ook emotionele stabiliteit niet aanwezig bij stammen in het Boliviaanse Amazoneregenwoud.[1]

Gelijkmoedigheid in religies[bewerken]

Gelijkmoedigheid komt voor als deugd in verscheidene religies. Gelijkmoedigheid is dan de bewustzijnsstaat waarnaar gestreefd wordt tijdens meditaties. Binnen het boeddhisme heet deze staat Upekka[2] en binnen het Hindoeïsme is gelijkmoedigheid een term om Brahmaan mee te beschrijven. Gelijkmoedigheid valt binnen vier verheven toestanden van de geest, genaamd de Brahmaviharā, waarnaar wordt gestreefd bij yoga.

Gelijkmoedigheid lijkt op ataraxia, maar de zielsrust waar bij ataraxia op gedoeld wordt is een staat van genot, terwijl bij gelijkmoedigheid geluk en genot worden overstegen.