Goliath (rupsvoertuig)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Goliath (tank))
Ga naar: navigatie, zoeken
Sd.Kfz. 302 Goliath
Ferngesteuerter Ladungsträger Goliath IMG 1467.JPG
Soort
Type Rupsbandvoertuig
Herkomst Vlag van Duitsland nazi-Duitsland
Aantal gebouwd 2650
Periode 1940-1945
Bemanning onbemand
Lengte 1,6 m
Breedte 0,85 m
Hoogte 0,56 m
Gewicht 370 kg
Pantser en bewapening
Pantser tot 6mm
Hoofdbewapening 60 kg explosieven
Motor 2x 2,5 kW Bosch elektromotoren
Snelheid (op wegen) 10 km/h
Rijbereik 1,5 km
Een Goliath in gebruik, april 1944. De man op de voorgrond bedient de besturing.
De afbeelding toont de onderdelen van de Goliath:
1: Romp 2: Rupsband 3: Ondersteuningswiel 4: Wiel 5: Kettingwiel
6: Bescherming voor de transmissie 7: Spanwiel 8: Pantserplaat
9: Trekhaak 10: Vasthaakpunt voor transport 11: Tweetaktmotor
12: Koppeling 13: Ventilator 14: Brandstoftank 15: Besturingskabel
16: Wikkel van de besturingskabel 17: Geleider en bescherming voor de besturingskabel 18: Batterijen 19: Opbergplaats voor explosieven.

De 'Goliath' (Leichter Ladungsträger Sd.Kfz. 302, 303a, 303b) was een onbemand op afstand bestuurbaar rupsvoertuig dat in de Tweede Wereldoorlog door de Duitsers werd gebruikt om fortificaties, pantservoertuigen en troepenconcentraties op te blazen vanaf een veilige afstand. Het voertuig werd ontwikkeld door Borgward.

Ontwikkelingsgeschiedenis[bewerken]

Reeds voor de Tweede Wereldoorlog ontwikkelde de Franse maatschappij A. Kégresse een klein op afstand bestuurbaar vernietigingsvoertuig, de Vehicules P. Al voor de Tweede Wereldoorlog had het Franse leger hier 2000 stuks van besteld. Het prototype werd tijdens de Duitse inval afgezonken in de Seine. De Wehrmacht had het prototype echter toch gevonden en uit het water gehaald. Het Heereswaffenamt onderzocht het voertuig en gaf de opdracht aan Carl F.W. Borgward in Bremen om een vergelijkbaar voertuig te ontwerpen. Aan het einde van 1940 had Borgward het eerste ontwerp gereed.[1][2][3]

Het prototype had vier grote wielen aangedreven door twee grote batterijen. Daarna werden, aan iedere kant, zeven extra wielen geplaatst om de rupsbanden te geleiden. De batterijen werden daarna ook horizontaal geplaatst zodat er meer ruimte was voor de springstof. Daardoor kreeg het de naam "Leichter Ladungsträger" (Sonderkraftfahrzeug 302 (Sd. Kfz 302), kortweg Goliath). Er was ook nog een zware, bemande versie, de "Schwerer Ladungsträger Borgward B IV" (Sonderkraftfahrzeug 301 (Sd.Kfz. 301), kortweg Borgward IV) en een middelzware bemande versie, de "Mittlerer Ladungsträger Springer", (Sonderkraftfahrzeug 304 (Sd.Kfz. 304), kortweg Springer).

Sd.Kfz. 302[bewerken]

In april 1942 was de firma Borgward begonnen met de vervaardiging van de Goliath. Vanaf april 1943 gingen zowel Zündapp als Zachertz deze mijnen produceren. Tot september 1944 produceerden Borgward en Zündapp 2650 stuks. De Sd.Kfz. 302 was berekend op 50 kg explosieven, maar in werkelijkheid werden er 60 kg explosieven vervoerd. Het rupsvoertuig zat met een driedubbele draad vast aan een afstandsbediening, de draad had een lengte van maximaal 650 meter. Het model werd aangedreven door twee elektrische 2,5 kW Bosch motoren. De prijs van één stuk bedroeg 3000 Reichsmark.[1] Deze kostprijs was te hoog, omdat het gehele voertuig vernietigd werd en relatief vaak niet zijn doel behaalde. Daarom werd er besloten om de 'Goliath' uit te rusten met een nieuwe motor.[4][5]

De productie begon in april 1942. De maximale snelheid bedroeg 10 km/u. Door de beperkte batterijen was het bereik maximaal 1,5 km op de weg en 0,8 km op ruwer terrein. Het totale gewicht was 430 kg. De productie werd gestopt in januari 1944. In totaal zijn er van deze versie 2635 stuks geproduceerd.[6][7]

Sd.Kfz. 303a en b[bewerken]

De ontwikkeling van de 303a (Gerät 671) begon in april 1943 Deze werd voortgedreven door een nieuwe motor, een Zundapp 2-cilinder benzinemotor. Het laadvermogen nam toe tot 75 kg explosieven.[8] Het spanwiel werd lager geplaatst. Het pantser werd verdikt tot 10 mm. Het gewicht nam af naar 363 kg. In 1944 werd de 303b in productie genomen. Deze kon ongeveer 100kg explosieven vervoeren.[2] Zowel de a- als b-versie werden tot in januari 1945 geproduceerd en deze productie bedroeg 4929 stuks.[6][9]

Operationele geschiedenis[bewerken]

De voertuigen werden voor het eerst ingezet in de lente van 1942. Ze hadden echter een langzame snelheid en een dunne bepantsering, waardoor ze kwetsbaar waren voor vijandelijk vuur. Ook werd de kabel regelmatig doorgesneden door ofwel granaatscherven of infanterie. Tijdens de Warschau opstand in 1944 pasten de Poolse strijders deze tactiek vaak toe. Daarnaast kwam het door de lage ligging, met een bodemvrijheid van 11,4 centimeter, vaak vast te zitten op ruw terrein. De Goliaths werden ingezet tijdens de strijd om Anzio in 1944 tegen de Geallieerden. Er zijn op de stranden van Normandië ook enkele Goliaths ingezet, maar deze werden spoedig uitgeschakeld door granaatscherven. Toen de Geallieerden met het wapen in aanraking kwamen gaven zij het de bijnaam 'beetle tank' (kever tank).

In totaal werden er 7564 stuks geproduceerd. De technologie die werd toegepast in de 'Goliath vormde de basis van veel naoorlogse ontwerpen van op afstand bestuurbare voertuigen. Het voertuig zelf had echter weinig gevolgen op het verloop van de strijd. Tegen het eind van maart 1945 waren er 2527 Goliath Sd.Kfz. 302's in actie.

Roemenië[bewerken]

Als bondgenoot van Duitsland kwamen Roemeense troepen ook in aanraking met de Goliath. Vanwege de beperkingen die het voertuig had op ruw terrein werd er in 1944 door Roemeense ingenieurs een nieuw chassis ontworpen. Er werd een prototype gebouwd, maar deze beschikte niet over een romp. Het voertuig werd uitvoerig getest. In de herfst van 1944 werd het weer gesloopt. Verdere gegevens zijn niet bekend.[10]

Exemplaren[bewerken]

  • Museum December 1944, België, één Sd.Kfz. 303b
  • Cavaleriemuseum Amersfoort, Nederland, één Goliath

Externe links[bewerken]