Hetman van het Pools-Litouwse Gemenebest

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Jan Karol Chodkiewicz was tussen 1605 en 1621 Grootkroonhetman van Litouwen. (Geportretteerd door Marcello Bacciarelli)

De hetman van het Pools-Litouwse Gemenebest was de hoogste militaire officier, naast de koning, van het Pools-Litouwse Gemenebest.

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

De eerste hetman werd in 1505 aangesteld. Omstreeks 1520 werd het leger van het koninkrijk Polen geprofessionaliseerd en dit leidde tot de aanstelling van getrainde commandanten, als opperbevelhebber de grootkroonhetman en onder hem de veldhetman. Litouwen nam vervolgens het Poolse systeem over. Pas vanaf 1581 werd de positie van hetman een ministeriële rang en werd het een titel voor het leven. De functie had tot 1764 geen senatoriale status.

Functie[bewerken | brontekst bewerken]

Behalve dat de hetman het bevel voerde was hij ook verantwoordelijk voor het uitstippelen van het militaire beleid en onderhield hij diplomatieke missies met het Ottomaanse Rijk, de Krim, Walachije en Moldavïe.

Lijst van hetmannen van de kroon[bewerken | brontekst bewerken]

Jan Zamoyski
Grootkroonhetmannen
Van Tot Naam
1503 1515 Mikołaj Kamieniecki
1515 1526 Mikołaj Firlej
1527 1561 Jan Tarnowski
1561 1569 Mikołaj Sieniawski
1569 1575 Jerzy Jazłowiecki
1579 1580 Mikołaj Mielecki
1581 1605 Jan Zamoyski
1613 1620 Stanisław Żółkiewski
1632 1646 Stanisław Koniecpolski
1646 1651 Mikołaj Potocki
1654 1667 Stanisław "Rewera" Potocki
1668 1674 Jan Sobieski
1676 1682 Dymitr Jerzy Wiśniowiecki
1683 1702 Stanisław Jan Jabłonowski
1702 1702 Feliks Kazimierz Potocki
1702 1706 Hieronim Augustyn Lubomirski
1706 1726 Adam Mikołaj Sieniawski
1726 1728 Stanisław Mateusz Rzewuski
1735 1751 Józef Potocki
1752 1771 Jan Klemens Branicki
1773 1773 Wacław Rzewuski
1774 1793 Franciszek Ksawery Branicki
1793 1794 Piotr Ożarowski
Stanisław Żółkiewski
Veldkroonhetmannen
Van Tot naam
1492 1499 Stanisław Chodecki z Chodcza
1499 1501 Piotr Myszkowski
1501 1505 Stanisław Chodecki z Chodcza
1505 1509 Jan Kamieniecki
1509 1520 Jan Tworowski
1520 1528 Marcin Kamieniecki
1529 1539 Jan Koła
1539 1561 Mikołaj Sieniawski
1569 1575 Jerzy Jazłowiecki
1575 1584 Mikołaj Sieniawski
1588 1613 Stanisław Żółkiewski
1618 1632 Stanisław Koniecpolski
1633 1636 Marcin Kazanowski
1637 1646 Mikołaj Potocki
1646 1652 Marcin Kalinowski
1652 1654 Stanisław "Rewera" Potocki
1654 1657 Stanisław Lanckoroński
1657 1664 Jerzy Sebastian Lubomirski
1664 1665 Stefan Czarniecki
1666 1667 Jan Sobieski
1667 1676 Dymitr Jerzy Wiśniowiecki
1682 1683 Stanisław Jan Jabłonowski
1682 1683 Mikołaj Hieronim Sieniawski
1684 1691 Andrzej Potocki
1692 1702 Feliks Kazimierz Potocki
1702 1702 Hieronim Augustyn Lubomirski
1702 1706 Adam Mikołaj Sieniawski
1706 1726 Stanisław Mateusz Rzewuski
1726 1728 Stanisław Chomętowski
1736 1752 Jan Klemens Branicki
1752 1773 Wacław Rzewuski
1774 1774 Franciszek Ksawery Branicki
1774 1794 Seweryn Rzewuski

Hetmannen van het Groothertogdom Litouwen[bewerken | brontekst bewerken]

Mikołaj "de Rode" Radziwiłł
Groothetmannen van het Groothertogdom Litouwen
Van Tot Naam
1494 1497 Petras Jonaitis Mantigirdaitis
1497 1500 Konstanty Ostrogski
1500 1501 Semen Jurewicz Holszański
1501 1502 Stanislovas Kęsgaila
1503 1507 Stanisław Piotrowicz Kiszka
1507 1530 Konstanty Ostrogski
1531 1541 Jerzy Radziwiłł
1561 1565 Mikołaj Radziwiłł
1566 1572 Grzegorz Chodkiewicz
1579 1584 Mikołaj Radziwiłł
1589 1603 Krzysztof Mikołaj Radziwiłł
1605 1621 Jan Karol Chodkiewicz
1625 1633 Lew Sapieha
1535 1640 Krzysztof Radziwiłł
1646 1653 Janusz Kiszka
1654 1655 Janusz Radziwiłł
1656 1665 Paweł Jan Sapieha
1667 1682 Michał Kazimierz Pac
1683 1703 Jan Kazimierz Sapieha de Jongere
1703 1707 Michał Serwacy Wiśniowiecki
1707 1708 Jan Kazimierz Sapieha the Younger
1708 1709 Jan Kazimierz Sapieha the Elder
1709 1709 Grzegorz Antoni Ogiński
1709 1730 Ludwik Pociej
1735 1744 Michał Serwacy Wiśniowiecki
1744 1762 Michał Kazimierz Radziwiłł
1762 1768 Michał Józef Massalski
1768 1793 Michał Kazimierz Ogiński
1793 1794 Szymon Marcin Kossakowski
Janusz Radziwiłł
Veldhetmannen van het Groothertogdom Litouwen
Van Tot naam
1521 1531 Jerzy Radziwiłł
1536 1540? Andrzej Niemirowicz
1561 1566 Grzegorz Chodkiewicz
1569 1571 Roman Sanguszko
1572 1579 Krzysztof Mikołaj Radziwiłł
1600 1605 Jan Karol Chodkiewicz
1615 1635 Krzysztof Radziwiłł
1635 1646 Janusz Kiszka
1646 1653 Janusz Radziwiłł
1652 1658 Wincenty Gosiewski
1663 1667 Michał Kazimierz Pac
1667 1668 Władysław Wołłowicz
1668 1680 Michał Kazimierz Radziwiłł
1681 1683 Jan Kazimierz Sapieha the Younger
1683 1684 Jan Samuelewicz (or Jan Jacek) Ogiński
1685 1701 Józef Bogusław Słuszka
1702 1703 Michał Serwacy Wiśniowiecki
1703 1709 Grzegorz Antoni Ogiński
1707 1709 Michał Serwacy Wiśniowiecki
1709 1709 Ludwik Pociej
1709 1728 Stanisław Ernest Denhoff
1735 1742 Michał Kazimierz Radziwiłł
1742 1762 Michał Józef Massalski
1762 1775 Aleksander Michał Sapieha
1775 1780 Józef Sosnowski
1780 1791 Ludwik Tyszkiewicz
1792 1793 Szymon Marcin Kossakowski
1793 1794 Józef Zabiełło