Jaap Boonstra

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Jacobus Jan (Jaap) Boonstra is een Nederlands veranderkundige met een basis in organisatiepsychologie. Hij is hoogleraar Organisatiedynamiek aan ESADE Business School in Barcelona en bij Vienna University for Economics and Business. In Nederland is hij verbonden aan de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur. Hij is tevens adviseur, onderzoeker en bestuurder.

Loopbaan[bewerken | brontekst bewerken]

Boonstra studeerde organisatiepsychologie aan Rijksuniversiteit Leiden en promoveerde in 1991 op het proefschrift "Integrale Organisatie-ontwikkeling, vormgeven aan fundamentele veranderingsprocessen in organisaties".

Vanaf 1983 was Boonstra universitair docent op het gebied van organisatiepsychologie en veranderkunde bij de vakgroep sociale- & organisatiepsychologie van de Rijksuniversiteit Leiden. In 1992 stapte hij over naar de Universiteit van Amsterdam waar hij begon als universitair hoofddocent organisatiekunde. In 1999 volgde de aanstelling als hoogleraar Management van veranderingen in organisaties. Sinds 1999 was Boonstra tevens Research Fellow aan de Amsterdam School of Social Research (ASSR) en vanaf 2002 ook aan de Amsterdam School of Communication Studies (ASCoR). In 2002 aanvaart hij een aanstelling als hoogleraar Organisatiedynamiek bij ESADE Business School in Barcelona. Deze functie combineert hij met zijn hoogleraarschap aan de Universiteit van Amsterdam. Eind 2015 beëindigt hij zijn aanstelling aan de Universiteit van Amsterdam om zich meer te gaan richten op zijn hoogleraarschap bij ESADE Business school. Vanaf 2016 is hij ook gelieerd aan WU, Vienna University for Economics and Business als hoogleraar Organisatieverandering. Hij is lid van de faculty group Global Leadership van CEMS, the Global Alliance in Management Education. In Nederland is hij verbonden aan de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur (NSOB).

Van 1990 tot 1997 was hij tevens senior adviseur, onderzoeker en lid van het management van SANT, onderzoek- en adviesbureau voor organisatievraagstukken te Amsterdam. Vanaf 1997 is hij betrokken bij Sioo, interuniversitair centrum voor organisatie- en veranderkunde. Van 1997 tot 2002 als programmamanager en vanaf 2002 tot 1 september 2010 als Rector. Vanaf 1 september 2010 legt hij zich meer toe op zijn rol als hoogleraar bij Esade in Barcelona en op zijn advieswerk voor maatschappelijke organisaties in jeugdzorg, gezondheidszorg, onderwijs, brandweer en politie.

Werk[bewerken | brontekst bewerken]

Zijn onderzoeksinteresse ligt op het gebied van vraagstukken betreffende vernieuwingsprocessen in organisatorische netwerken. Hierbij onderscheidt hij zes thema's.

  • Transformationeel leiderschap en verandering
  • Veranderen als samenspel
  • Leidinggeven aan interculturele samenwerking
  • Organisatorische en maatschappelijke vernieuwing
  • Barrières en succesfactoren voor veranderen en vernieuwen in organisaties
  • Macht en invloed in veranderingsprocessen

Verandermanagement[bewerken | brontekst bewerken]

In z'n inaugurele rede "Lopen over water" uit 2002 gaat Boonstra in op de vraag, waarom veranderen een lastig probleem is en waarom dat niet vanuit de beheersmatige 'mindset' aangepakt kan worden. Hij komt hierbij tot een nieuwe aanpak voor veranderingsmanagement gebaseerd op chaostheoretische en lerende uitgangspunten. In zijn boek "Veranderen als samenspel" uit 2020 worden de theoretische inzichten uit zijn oratie praktisch uitgewerkt. Dit boek is geworteld in veranderkundige literatuur en theorieën over spel en speelsheid in verandering. De praktijk is gebaseerd op dertig diepgaande case studies naar veranderprocessen in organisaties. Deze casestudies zijn als praktijkbeschrijvingen opgenomen op een website bij het boek.

Onderzoeksmethodologie[bewerken | brontekst bewerken]

Uitgangspunt van Boonstra's studie van de onderzoeksmethodologie zijn de dynamische systemen, waarin onderzoekers en onderzochten interageren. In deze interacties "geven ze betekenis aan gebeurtenissen en interpreteren ze de werkelijkheid die door hun gezamenlijk handelen onderhevig is aan vernieuwing. De relatie tussen onderzoekers en onderzochten is gebaseerd op gelijkwaardigheid, gezamenlijke betrokkenheid en gedeelde verantwoordelijkheid. Ze maken samen keuzen voor de vertrekpunten van het onderzoek, de context van de vernieuwing, de achterliggende assumpties en de methoden die worden gehanteerd". Vanaf 2018 is dit perspectief verder uitgewerkt met behulp van theorieën over de spelende mens (Homo Ludens). Over het belang van spel en speelsheid bij organisatieverandering heeft Boonstra artikelen gepubliceerd in Nederlandse en internationale tijdschriften en boeken geschreven in het Engels, Spaans en Nederlands.

Zijn onderzoek richt zich op die keuzen, die tot stand komen en "worden bijgesteld gedurende de interacties tijdens het proces van organiseren, vernieuwen en leren. Reflectief handelingsonderzoek is gericht op actie, reflectie en kennisgeneratie. Het gaat om het begrijpen van ambigue vraagstukken, het op gang brengen van interactieprocessen en het gezamenlijk zoeken naar handelingsalternatieven om vraagstukken te kunnen hanteren. En het gaat het om kennisgeneratie en theorieontwikkeling over processen van vernieuwen en leren".

Publicaties[bewerken | brontekst bewerken]

Boonstra publiceert veel artikelen in internationale tijdschriften en boeken rondom de thema’s leidinggeven, veranderen, organiseren en adviseren. Een selectie van boeken:

  • 1991. "Integrale Organisatie-ontwikkeling" (Dissertatie). Utrecht: Lemma. ISBN 90-5901-079-5
  • 2001. "Lopen over water". Inaugurele rede Vossiuspers AUP. ISBN 90-5629-125-4
  • 2003. "Dynamics of Organizational Change and Learning' Chichester: Wiley Publishers. ISBN 978 04 718 7737 0
  • 2007. "Intervening and Changing: Looking for Meanings in Interactions". Met Léon de Caluwé. Chichester, Wiley. ISBN 978 04 705 1201 2
  • 2010. "Leiders in cultuurverandering". Van Gorcum, Assen, ISBN 978 90 232 5233 7
  • 2013. "Verandermanagement in 28 lessen". Business Contact, Amsterdam. ISBN 978 90 470 0632 9
  • 2013. "Cultural change and leadership in organizations". Chichester: Wiley. ISBN 978 11 184 6929 3
  • 2015. "Change management adventures". Amsterdam: Warden Press. ISBN 978 94 920 0430 7
  • 2017. "Veranderen van maatschappelijke organisaties". Amsterdam: Business Contact. ISBN 978 90 470 0999 3
  • 2018. "Perspectieven op veranderen"(red.). Deventer: Management Impact. ISBN 978 94 627 6250 3
  • 2018. "Perspectieven op leiderschap" (red.) Deventer: Management Impact. ISBN 978 94 627 6232 9
  • 2018. "Veranderen als samenspel". Deventer: Management Impact. ISBN 978 94 6276 262 6
  • 2019. "Organizational change as collaborative play". Deventer: Management Impact. ISBN 978 94 627 6270 1
  • 2019. "El cambio como interacción estatégica". Met Francisco Loscos. Barcelona: Profit Editorial. ISBN 978 84 172 0991 9
  • 2020. "Veranderen als samenspel" 2e gewijzigde druk. Amsterdam: Boom uitgevers. ISBN 978 90 244 3538 8
  • Boonstra, J.J. & F.M. Loscos (2021) Cambio organizativo: Juego, collaboración y diversión. Harvard Deusto Business Review, March 2021 (309), 60-68. ISSN 0210-900X
  • Boonstra, J.J. (2021) Spel, speelsheid en verandering. M&O, Tijdschrift voor Management en Organisatie, 75(1), 41-60. ISSN 0165-1722
  • Boonstra, J.J. & F. Rond (2021) Veranderen als samenspel. Een toets vanuit de praktijk. M&O, Tijdschrift voor Management en Organisatie, 75(2), 41-60. ISSN 0165-1722

Samen met vijfentwintig collega-hooglereren heeft hij twee luisterboxen samengesteld; de eerste over verandermanagement en de tweede over leiderschap.

Externe links[bewerken | brontekst bewerken]