Karakters

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Karakters (Oudgrieks: Χαρακτῆρες of Ἠθικοὶ χαρακτήρες Ethikoi charaktéres) is een werk uit de late vierde eeuw v.Chr. waarin Theofrastos dertig negatieve karaktertypes schetst. Ze worden kort omschreven en dan verder uitgewerkt door middel van voorbeelden. Het werk was waarschijnlijk gelinkt aan de retoriek, want in redevoeringen werd gebruikt gemaakt van stereotypes (zoals door Theofrastos beschreven). Een mooi voorbeeld hiervan zijn de stereotypes die Theofrastos' eigen leerling Menandros neerzet in zijn komedie Dyskolos.

Navolging[bewerken | brontekst bewerken]

Vanaf de 17e eeuw vonden de Karakters veel navolging, onder meer in Engeland door Sir Thomas Overbury (Characters, 1614), in de Zuidelijke Nederlanden door Richard Verstegen (Scherpsinnighe characteren, 1619, 1622), in de Noordelijke Nederlanden door Constantijn Huygens (Zedeprinten, 1624) en in Frankrijk door La Bruyère (Les Caractères ou les Mœurs de ce siècle, 1688).

Overzicht[bewerken | brontekst bewerken]

Deze lijst van karakters is gebaseerd op de teksteditie van James Diggle (en) en op de Nederlandse vertaling van Hein van Dolen.

Nr. Griekse titel Nederlandse vertaling
1. Εἴρων de huichelaar
2. Κόλαξ de hielenlikker
3. Ἀδολέσχης de zwamneus
4. Ἄγροικος de boerenpummel
5. Ἄρεσκος de uitslover
6. Ἀπονενοημένος de randfiguur
7. Λάλος de betweter
8. Λογοποιῶν de fantast
9. Ἀναίσχυντος de profiteur
10. Μικρολόγος een echte krent
11. Βδελυρός de vlerk
12. Ἄκαιρος de bokkeschieter
13. Περίεργος de bedilal
14. Ἀναίσθητος de sufkop
15. Αὐθάδης de nurks
16. Δεισιδαίμων de kwezelaar
17. Μεμψίμοιρος de kankerpit
18. Ἄπιστος de achterdochtige
19. Δυσχερής de asociaal
20. Ἀηδής de ongelikte beer
21. Μικροφιλότιμος het burgermannetje
22. Ἀνελεύθερος de gierigaard
23. Ἀλαζών de blaaskaak
24. Ὑπερήφανος de pedante kwast
25. Δειλός de bangerik
26. Ὀλιγαρχικός de regent
27. Ὀψιμαθής de oude gek
28. Ὀψιμαθής de lastertong
29. Φιλοπόνηρος diefjesmaat
30. Αἰσχροκερδής de geldwolf

Nederlandse vertalingen[bewerken | brontekst bewerken]

  • Theophrastus, Karakterschetsen, ingeleid, vertaald en van aantekeningen voorzien door Hein L. van Dolen, 1991, ISBN 9789025330736
  • Karakters van en naar Theophrastus, vertaald door J.T. Barendregt, 1977
  • De Karakterschetsen van Theophrastus, vertaald door Gerrit Kuyper, 1833

Literatuur[bewerken | brontekst bewerken]

  • Pertsinidis, S. (2018). Theophrastus' Characters. A New Introduction. Abingdon, Oxon: Routledge.
  • Barker, A., Fortenbaugh, W.W. & Huby, P.M. (1992). Theophrastus of Eresus. Sources for his Life, Writings, Thought and Influence. Leiden: Brill.
  • La Bruyère, J. de (2018). Les caractères ou les moeurs de ce siècle précédés des caractères de Théophraste. Parijs: Classiques Garnier.
  • Diggle, J. (2004). Theophrastus: Characters. Cambridge classical texts and commentaries 43. Cambridge: Cambridge University Press.