Kieskompas

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Politiek landschap Kieskompas Tweede Kamerverkiezingen 2017
Stelling Kieskompas

Het Kieskompas is een website waarop potentiële kiezers kunnen achterhalen welke partij het dichtst bij ze staat, ook wel een kieswijzer genoemd. De website is in oktober 2006 door het dagblad Trouw ontwikkeld, in samenwerking met de Vrije Universiteit Amsterdam. Sinds 23 oktober 2007 is het een onderneming, tot 2015 was de Vrije Universiteit één van de aandeelhouders.

Het Kieskompas geeft geen stemadvies maar stelt bezoekers in staat hun positie in het politieke landschap te bepalen. De gebruiker krijgt ca. 30 stellingen voorgelegd, verdeeld over een aantal thema's. De uitslag van de gebruiker verschijnt in een tweedimensionaal assenstelsel (of spectrum) tussen de verschillende politieke partijen of personen. Gebruikers kunnen hun politieke voorkeur uitdiepen door het aan- dan wel uitvinken van bepaalde thema's. Hierdoor wordt het mogelijk de politieke positie van de gebruiker per thema te vergelijken met die van de verschillende partijen of personen.

Sinds 2006 hebben ruim 45 miljoen mensen in meer dan vijftig landen een van de Kieskompassen ingevuld.[1] In sommige landen, met een andere regeringsvorm of kiesstelsel dan het Nederlandse, worden de partijen vervangen door kandidaten of ‘personas’ (typeringen van de persoon en diens waardestelsel).

Verschillen met StemWijzer[bewerken]

Gebruikers kunnen op een stelling van StemWijzer met ‘eens’, ‘ oneens’ of 'geen van beide' antwoorden. Het Kieskompas daarentegen maakt gebruik van een likertschaal van vijf punten, van 'helemaal mee eens' naar 'helemaal niet mee eens' met de extra antwoordoptie 'geen mening'. Dit laat meer nuance in de antwoorden van zowel de gebruiker als van de partijen, maar maakt vergelijken tussen de twee ook complexer.

Bij de Stemwijzer geven de politieke partijen zelf aan hoe ze tegenover een bepaalde stelling staan en kunnen ze hierbij ook een toelichting geven. Bij het Kieskompas worden de posities van partijen getoetst aan het verkiezingsprogramma of andere officiële partijcommunicatie. Op deze manier worden alle posities onderbouwd en zijn ze door gebruikers terug te vinden.

Het Kieskompas kent bovendien meerdere weergaven van het resultaat. Bij Stemwijzer krijgt de gebruiker een ranking van de overeenkomst met de partijen te zien. Deze ranking is ook in het Kieskompas beschikbaar. Daarnaast is het meest bekende scherm van het Kieskompas het politieke landschap. Verder kunnen gebruikers op elke stelling hun positie met de positie en de bron van de partijen bekijken.

De belangrijkste overeenkomst met StemWijzer is dat beide internettools geen stemadvies geven, maar inzicht in de positie van de gebruiker in vergelijking met de partijen of personen van de desbetreffende verkiezing.

Kieskompas Tweede Kamerverkiezingen 2006[bewerken]

De eerste versie van het Kieskompas werd gelanceerd op 26 oktober 2006 naar aanleiding van de Tweede Kamerverkiezingen 2006. Deze versie kwam voort uit een samenwerking tussen Trouw en de Vrije Universiteit Amsterdam. Ongeveer 1,7 miljoen[2] respondenten doorliepen alle 36 stellingen.

Deze eerste versie heeft de journalistieke prijs De Tegel 2006 in de categorie Multimedia Nieuws[3] gewonnen.

De Nederlandse politieke ruimte met daarin alle Nederlandse politieke partijen in 2006 volgens André Krouwel zoals gebruikt in het Kieskompas
Niet opgenomen in Kieskompas Wel opgenomen in Kieskompas
Lijst 1 CDA
Lijst 2 PvdA
Lijst 3 VVD
Lijst 4 SP
Lijst 5 Fortuyn
Lijst 6 GroenLinks
Lijst 7 D66
Lijst 8 ChristenUnie
Lijst 9 SGP
Lijst 10 Nederland Transparant
Lijst 11 Partij voor de Dieren
Lijst 12 EénNL
Lijst 13 Partij voor de Vrijheid
Lijst 14 Blanco lijst
Lijst 15 Partij voor Nederland
Lijst 16 Continue Directe Democratie Partij
Lijst 17 Liberaal Democratische Partij
Lijst 18 Verenigde Senioren Partij
Lijst 19 Ad Bos Collectief
Lijst 20 Groen Vrij!
Lijst 21 Islam Democraten
Lijst 22 Tamara's Open Partij
Lijst 23 Solide Multiculturele Partij
Lijst 24 LRVP - hetZeteltje

Kieskompas Educatief en het Levend Kieskompas[bewerken]

In samenwerking met Wolters-Noordhoff is het Kieskompas Educatief ontwikkeld. Deze website geeft scholieren en jongeren in het algemeen de kans hun positie in het politieke landschap te ontdekken. Kieskompas Educatief is op 11 februari 2008 gepresenteerd bij een docentendag in Ede voor docenten in de mens- en maatschappijvakken, georganiseerd door Wolters-Noordhoff.[4]

Daarnaast voert Kieskompas ook het Levend Kieskompas uit. Dit concept is ontwikkeld om op scholen of met andere groepen uit te voeren. De verschillende antwoordopties worden hierbij op grote matten op de grond gelegd, en de stellingen geprojecteerd op een scherm. De groep verspreidt zich vervolgens over de ruimte waarna een moderator een discussie op gang brengt en de deelnemers hun positie kunnen beargumenteren.

Lijst van Kieskompassen[bewerken]

Volledige lijst van Kieskompassen[bewerken]

Verkiezingen Kieskompas Jaartal
Tweede Kamerverkiezingen 2006
Provinciale Statenverkiezingen 2007
Belgische Parlementsverkiezingen 2007
Ondernemingsraden VU & Delft 2008
Presidentsverkieizngen Verenigde Staten 2008
Waterschapsverkiezingen Nederland 2008
Parlementsverkiezingen Israël 2009
Europese Parlementsverkiezingen 2009
Gemeenteraadsverkiezingen Nederland 2010
Tweede Kamerverkiezingen 2010
Parlementsverkiezingen Canada 2011
Turkse parlementsverkiezingen 2011
Parlementsverkiezingen Egypte 2011
Parlementsverkiezingen Marokko 2011
Grondwetgevende verkiezingen Tunesië 2011
Provinciale verkiezingen Nederland 2011
Presidentsverkiezingen Egypte 2012
Presidentsverkiezingen Frankrijk 2012
Presidentsverkiezingen Mexico 2012
Tweede Kamerverkiezingen 2012
Presidentsverkiezingen Venezuela 2012
Partelementsverkiezingen Duitsland 2013
Presidentsverkieizngen Egypte 2014
Gemeenteraadsverkieizngen Nederland 2014
Parlementsverkieizngen Zweden 2014
Gemeenteraadsverkiezingen Turkije 2014
Europese parlementsverkiezingen[5] 2014
Parlementsverkiezingen Israël[6] 2015
Waterschapsverkiezingen Nederland 2015
Provinciale verkieizngen Utrecht 2015
Verkiezingen Kieskompas Jaartal
Parlementsverkieizngen Portugal 2015
Algemen verkiezingen Spanje 2015
Parlementsverkieizngen Turkije 2015
Algemene verkieizngen Groot Brittannië 2015
Persona's Australie 2016
Partlementsverkieizngen Australie[7] 2016
Franse verkiezingen 2016 - 2017
Amerikaanse verkieizngen (België/Nederland) 2016
Persona's Iran 2016-2017
Parlementsverkiezingen Macedonië 2016
Parlementsverkiezingen Marokko 2016
Referendum tool Oekraïne 2016
Presidentsverkieizngen Roemenië 2016
Algemene verkiezingen Spanje 2016
Referendumtool Brexit 2016
Nationale vergadering Wales 2016
Studentenvertegenwoordigers UVA 2016
Presidentsverkiezingen Verenigde Staten 2016
Parlementsverkieizngen Duitsland 2017
Deelstaatverkiezingen Nedersaksen 2017
Tweede Kamer verkiezingen Nederland[8] 2017
Groenkompas[9] 2017
Ondernemerskompas[10] 2017
Jongerenkompas[11] 2017
ZZPkompas[12] 2017
Woonkompas[13] 2017
Werkkompas 2017
Parlementsverkiezingen Verenigd Koninkrijk 2017
Gemeenteraadsverkiezingen Nederland[14] 2018

Kieskompas Provinciale Statenverkiezingen 2007[bewerken]

Op 12 februari 2007 werd het Kieskompas voor de Provinciale Statenverkiezingen in opdracht van het Interprovinciaal Overleg (IPO) gelanceerd.[15]

Kieskompas Belgische Parlementsverkiezingen 2007[bewerken]

Op 11 mei 2007 presenteerde Kieskompas in samenwerking met de Vlaamse dagbladen De Standaard en Het Nieuwsblad een versie voor de Belgische parlements- en senaatsverkiezingen van 10 juni 2007.[16]

Kieskompas VU-Ondernemingsraden 2008[bewerken]

Op 7 februari 2008 ging Kieskompas OR online. Werknemers van de Vrije Universiteit Amsterdam werden hiermee geholpen bij het maken van een keuze bij de Ondernemingsraadverkiezingen 2008. Op 27 oktober van hetzelfde jaar werd tevens een kompas gelanceerd voor de Technische Universiteit Delft.[bron?]

Kieskompas USA 2008[bewerken]

Op 2 januari 2008 lanceerde Kieskompas het 'Electoral Compass USA', een stemtest voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen. De website kwam tot stand in samenwerking met de Volkskrant, DAG, Netwerk (televisie), XS4ALL en Coolpolitics. In de Verenigde Staten werd samengewerkt met de Wall Street Journal.[17] Binnen 3 weken werd de grens van 1 miljoen bezoekers[18] overschreden. Bij het eindigen van de verkiezingscampagne hadden 3,8 miljoen mensen de site bezocht, waarvan meer dan tachtig procent vanuit de Verenigde Staten.

Kieskompas Waterschappen 2008[bewerken]

In opdracht van de Unie van Waterschappen werd in 2008 een Kieskompas ontwikkeld voor de waterschapsverkiezingen van november 2008. Er werd onder meer op het stembiljet verwezen naar de website. Mede hierdoor trok de kieshulp ruim een half miljoen bezoekers in de aanloop naar de verkiezingen.[19]

Kieskompas Israël 2009[bewerken]

Eind januari 2009 kwam een Kieskompas online voor de verkiezingen van de Israëlische Knesset. De kieshulp werd ontwikkeld in samenwerking met het Israel Democracy Institute (IDI), het Reformatorisch Dagblad, de Evangelische Omroep en de Israëlische nieuwssite Ynetnews. In het eerste uur bezochten al 40.000 mensen de website.[20] Sindsdien staat de teller op een totaal van 600.000 bezoekers, terwijl ongeveer 210.000 kiezers de test volledig invulden.[21]

EU Profiler 2009[bewerken]

Samen met het European University Institute en het Zwitserse Smartvote ontwikkelde Kieskompas de kieswijzer EU Profiler. Deze kieswijzer is gericht op de Europese Parlementsverkiezingen van 2009 en is in de maanden voor de verkiezingen online gekomen.[22]

Gemeenteraadsverkiezingen 2010[bewerken]

Voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2010 heeft Kieskompas voor 64 gemeenten door het hele land heen kompassen gemaakt die waren toegespitst op de lokale situatie. Zo werden thema’s gebruikt die uniek waren per gemeente, maar er werden ook stellingen gebruikt die in het hele land speelden. Zaken als veiligheid, sociaal beleid en verkeer waren goed vertegenwoordigde thema’s. In de volgende plaatsen kon het Kieskompas worden gebruikt: Achtkarspelen, Alkmaar, Almere, Alphen aan den Rijn, Amsterdam , Amsterdam-West, Apeldoorn, Arnhem, Bergen, Bladel, Bunschoten, Capelle aan den IJssel, Castricum, De Bilt, Delft, Den Haag, Deventer, Doetinchem, Dordrecht, Drechterland, Dronten, Ede, Enschede, Epe, Haarlemmermeer, Harderwijk, Heemstede, Hellevoetsluis, Hilversum, Hoogeveen, Horst aan de Maas, Houten, Lansingerland, Leiden, Lelystad, Lochem, Maastricht, Nijmegen, Noordoostpolder, Oirschot, Oosterhout, Ouder-Amstel, Purmerend, Raalte, Rheden, Rijswijk, Rotterdam, Rotterdam-IJsselmonde, Sittard-Geleen, Spijkenisse, Utrecht, Utrechtse Heuvelrug, Valkenswaard, Veenendaal, Veere, Venlo, Wageningen, Wassenaar, Weert, Wijchen, Woerden, Zaanstad, Zeist, Zwolle.[bron?]

Het Kieskompas Gemeenteraadsverkiezingen kwam in de meeste gemeenten beschikbaar op 3 februari 2010, exact een maand voor de verkiezingen.

Kieskompas Tweede Kamerverkiezingen 2010[bewerken]

Ter gelegenheid van de Tweede Kamerverkiezingen 2010 werd voor de tweede keer een nationaal Nederlands Kieskompas gelanceerd in samenwerking met enkele mediapartners, waaronder Trouw en Elsevier. In totaal hebben 1,5 miljoen mensen ervan gebruikgemaakt. Daarnaast maakte Kieskompas voor verscheidene media uiteenlopende analyses over stemgedrag, lijsttrekkers en coalitievorming.[23]

Kieskompas Visueel 2010[bewerken]

In 2010 werd ook het Kieskompas Visueel gelanceerd, bedoeld om bij laaggeletterden politieke interesse te wekken. Hiervoor werden de 30 stellingen uit het reguliere Kieskompas vertaald in tekeningen.

Vote Compass Canada 2011[bewerken]

Op 28 maart 2011 lanceerde Kieskompas het Vote Compass Canada in het kader van de Parlementsverkiezingen in dat land. Met 3,8 miljoen bezoekers groeide Vote Compass Canada uit tot best bezochte Kieskompas ooit. Dit Kieskompas was zowel in het Engels als in het Frans beschikbaar.

Kieskompas Turkije 2011[bewerken]

Op 17 mei 2011 werd ter gelegenheid van de Turkse parlementsverkiezingen het Kieskompas Turkije gelanceerd dat zowel in het Turks als in het Engels beschikbaar is. Het is hiermee de eerste online kieshulp ooit in Turkije.[bron?]

Externe link[bewerken]