Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Zetel van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren

De Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren (afgekort tot KANTL) is een wetenschappelijk genootschap dat sinds 1886 de Nederlandse taal en literatuur bestudeert en stimuleert. Ze heeft haar zetel in Gent.

Naam[bewerken]

De instelling werd in 1886 opgericht als Koninklijke Vlaamsche Academie voor Taal- en Letterkunde.[1] De naam werd in 1972 gewijzigd naar Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde (KANTL),[2] om in 2018 te worden vereenvoudigd tot Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren, met behoud van het acroniem.[3]

Geschiedenis[bewerken]

De Academie was de eerste officiële instelling van België waarin op een wetenschappelijke manier het Nederlands bestudeerd werd. Bij haar oprichting kreeg zij ook de opdracht de literatuur in de volkstaal te bevorderen, en initiatieven voor de ontwikkeling van de wetenschappen in het Nederlands te coördineren. Aldus begaf ze zich enigszins buiten het door haar naam gesuggereerde terrein, tot in 1938 de eigen Vlaamse Academie voor Letteren, Wetenschappen en Schone Kunsten en de Vlaamse Academie voor Geneeskunde werden opgericht. De Academie speelde een belangrijke rol in de Vlaamse ontvoogding en stuurde de Vlaamse Beweging op cultureel en intellectueel vlak in sterke mate. In politiek opzicht heeft de Academie zich echter altijd neutraal opgesteld.

Aan de instelling werd in 1924 rechtspersoonlijkheid toegekend.[4] Bij de tweede staatshervorming in 1980 werd de bevoegdheid over de Academie overgedragen aan de Vlaamse Gemeenschap. De Cultuurraad voor de Nederlandse Cultuurgemeenschap nam een decreet aan waarin onder meer was voorzien dat de Academie de Vlaamse regering zou adviseren.[5] De KANTL is een Vlaamse overheidsinstelling die zelfstandig en ongebonden functioneert.

De Academie bestaat sinds 1939 uit 30 gewone leden en 25 buitenlandse ereleden. Anno 2018 mogen er maximaal veertig leden en een onbepaald aantal ereleden zijn.

De zetel van de Academie is gevestigd in het Huis van Oombergen, een rococopand uit 1746 in de Koningstraat in Gent. Het gebouw werd in 2011-2012 gerenoveerd.

De Academie reikt jaarlijks een literaire en een wetenschappelijke prijs uit. Daaraan is telkens een geldbedrag van 5000 euro verbonden.

Externe link[bewerken]

Literatuur[bewerken]

  • Max Rooses, "De stichting der Koninklijke Vlaamse Academie", in: Nederlandsch Museum, 1893, vierde reeks (III)
  • Willy Rombauts, De Koninklijke Vlaamse Academie voor Taal -en Letterkunde (1886-1914). Haar geschiedenis en haar rol in het Vlaamse cultuurleven, 1979
  • Gedenkboek van de Eeuwfeestviering 1886-1986, 1986
  • Johan Decavele en Joris de Zutter, Honderd jaar Vlaamse Academie te Gent, 1986
  • Willy Rombauts en Marcel Hoebeke, De Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde, 1886-1986, 1986
  • Els Witte, "De Brusselse voorgeschiedenis van de Vlaamse Academie te Gent. Compromisvorming tussen flaminganten en unionisten (1836-1946)", in: De Academie en het Nederlands in verleden, heden en toekomst (= Verkenningen in de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde, nr. 2), 2013
  • Leen Huet, Een schone gevel met zijn sieraden en wat zich daarachter bevindt (= Verkenningen in de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde, nr. 3), 2016

Voetnoten[bewerken]

  1. Koninklijk Besluit van 8 juli 1886
  2. Koninklijk Besluit van 20 april 1972
  3. Decreet van 12 oktober 2018 betreffende de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren
  4. Wet van 2 augustus 1924
  5. Decreet van 13 februari 1980