Matrijs (mal)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Jump to search
Het gieten van tinnen soldaten in een matrijs (holle gietvorm).

Een matrijs, mal of gietvorm is een hol of bol model in de contravorm (negatief) van het gewenste product.

Algemeen[bewerken]

Hoe en waarvan een matrijs wordt gemaakt is afhankelijk van welk product ermee gemaakt wordt. De te maken producten kunnen van bijvoorbeeld kunststof, metaal, keramiek, of glas zijn. Deze materialen worden in vloeibare toestand (zo nodig verhit) in de matrijs gespoten, gegoten of gezogen. Daarna (zo nodig na afkoeling) verwijdert men de matrijs en houdt men het voorwerp over. Ook aardewerk krijgt vorm in een matrijs, evenals bijvoorbeeld bronzen klokken.

Het maken van een matrijs is specialistenwerk in de mechanische vormgevingstechnieken.

Ontwerpen van matrijzen[bewerken]

Variabelen en overwegingen voor het ontwerpen van matrijzen:

  • hoge temperaturen (zoals voor het in de vorm gieten van gesmolten metaal)
  • afkoelen van de matrijs en het gevormde product
  • juist geen hoge temperaturen (gieten van keramische klei, of sommige soorten kunststof)
  • hoge druk (spuitgieten van de meeste kunststoffen)
  • verwijderen van de matrijs zonder beschadiging van het gevormde product of de matrijs
  • materiaalkeuze voor de matrijs voor eenmalig gebruik of massaproductie
  • het aantal holtes, voor mogelijk het tegelijk maken van meerdere producten
  • de mogelijke reactie tussen het materiaal van de matrijs en het materiaal van het gevormde product

Matrijzen in de druktechniek[bewerken]

Matrijzen worden gebruikt in de druktechniek; zie Matrijs (druktechniek). Hier worden matrijzen bij hoogdruk gebruikt om loden letters te gieten.

Fotogalerij[bewerken]