Nederlandse corporate governance code

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Jump to search

De Nederlandse corporate governance code, vaak aangeduid als de code-Tabaksblat of (vanaf 2009) de code-Frijns, is een gedragscode voor beursgenoteerde bedrijven met als doel verbeterde transparantie in de jaarrekening, betere verantwoording aan de raad van commissarissen en een versterking van de zeggenschap en bescherming van aandeelhouders.

Op 10 maart 2003 werd een commissie, onder leiding van Morris Tabaksblat, gevraagd om een gedragscode te ontwikkelen voor beursgenoteerde ondernemingen en hun aandeelhouders. Op 9 december 2003 publiceerde de commissie Tabaksblat uiteindelijk deze Nederlandse gedragscode, die 30 december 2004 in werking trad.

De code bevat meer dan 100 regels over onder andere taak, werkwijze, hoogte en samenstelling van de beloning van bestuurders en commissarissen. Daarnaast wordt de positie van de aandeelhoudersvergadering versterkt. De code schrijft bijvoorbeeld voor dat een commissaris niet meer dan vijf verschillende commissariaten mag hebben, bestuurders worden nog maar benoemd voor een termijn van vier jaar en de gouden handdruk mag maximaal één jaarsalaris zijn. Bij de code geldt de pas toe of leg uit-regel: beursgenoteerde ondernemingen dienen in het jaarverslag aan te geven of zij de codevoorschriften toepassen en zo niet, waarom niet. Deze ‘pas toe of leg uit’-regel is wettelijk vastgelegd.

In december 2004 werd de Monitoring Commissie Corporate Governance Code ingesteld die tot taak heeft de actualiteit en bruikbaarheid van de Nederlandse corporate governance code te bevorderen en de naleving ervan door het beursgenoteerde ondernemingen te bewaken. Zij zal ten minste jaarlijks verslag doen aan de minister van Financiën, de minister van Justitie en de staatssecretaris van Economische Zaken.

Op 10 december 2008 presenteerde de Monitoring Commissie onder leiding van Jean Frijns de geactualiseerde code. In de gewijzigde code kwam meer nadruk te liggen op de manier waarop bestuurders, commissarissen en aandeelhouders hun taken in de praktijk uitoefenen, in plaats van op de wijze waarop zij hierover achteraf verantwoording afleggen. Deze geactualiseerde code is op 1 januari 2009 in werking getreden en per 1 januari 2010 in de wet verankerd.

Op 2 juli 2009 werd de tweede Monitoring Commissie Corporate Governance Code ingesteld voorgezeten door Jos Streppel. Op verzoek van het kabinet kwam deze commissie op 1 oktober 2013 met een onderzoek naar buiten die het belang van de Code nogmaals onderschreef. Maar deze commissie kwam, in het licht van de financiële crisis, niet met nieuwe aanbevelingen om de code aan te passen. [1]

Op 11 december 2013 werd de derde Monitoring Commissie Corporate Governance Code ingesteld voorgezeten door Jaap van Manen. Zij zijn in december 2016 wel met een aanpassing gekomen van de Code. [2]

Kritiek op de code[bewerken]

Vóór zijn invoering leidde de code tot rumoer in de top van het Nederlandse zakenleven: de angst bestond dat Nederland strengere regels zou krijgen dan het buitenland, waardoor topfunctionarissen zouden neigen het land te verlaten.

De publicatie van beloningen van topmensen maakt het voor hen makkelijker in plaats van moeilijker (zoals de bedoeling was) om hogere beloningen te eisen: ze weten immers precies wat hun collega's verdienen, en willen hierbij niet achterblijven. Het FNV betreurt dat geen normen zijn opgenomen die verwijzen naar maatschappelijke aanvaardbaarheid van topbeloningen. Het vindt de code te veel gericht op herstel van vertrouwen van de kapitaalmarkt en te weinig op de werknemers van de onderneming.[bron?]

Op de uitvoering van de code-Tabaksblat is scherpe kritiek geleverd door de grootste Nederlandse vakbond, FNV. In 2006 noemde deze bond de code zelfs een "paard van Troje", dat "de verkeerde kant op werkt". Volgens de FNV is de macht van de aandeelhouders te groot. Activistische aandeelhouders zouden uit zijn op kortetermijnwinst en geen oog hebben voor de lange termijn. Deze kritiek kwam steeds naar voren als er overnamegeruchten gingen, zoals TCI dat ABN AMRO wilde opsplitsen en Centaurus Capital en Paulson Capital die Stork wilden opsplitsen.[3]

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]